Lời giải cho bài toán tự chủ năng lượng quốc phòng

Ngày 22/7, Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) tổ chức hội thảo khoa học đánh giá công trình “Nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất”. Hội thảo nhằm xem xét, đánh giá hồ sơ công trình của BSR để đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ.

Trong nhiều năm qua, BSR đã phối hợp cùng các đơn vị như Cục Xăng dầu, Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga từng bước làm chủ công nghệ, nghiên cứu và sản xuất thành công các sản phẩm nhiên liệu đặc chủng quốc phòng. Qua đó, đáp ứng các nhu cầu nhiên liệu cho quốc phòng và khẳng định năng lực của ngành lọc hóa dầu Việt Nam. Với những kết quả đã đạt được, công trình “Nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất” được Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) lựa chọn để tham gia xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 7.

Được biết, kể từ khi đưa vào sản xuất thương mại giai đoạn 2022-2025, BSR đã cung ứng hàng trăm nghìn mét khối nhiên liệu Jet A-1K và dầu Diesel DO L-62 phục vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu. Đáng chú ý, tỷ lệ lô sản phẩm đã được đánh giá đạt chất lượng tuyệt đối, bảo đảm an toàn không xảy ra bất kỳ sự cố kỹ thuật nào trong thực tế.

Đánh giá về hiệu quả ứng dụng thực tế của các sản phẩm, đại diện Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân nhìn nhận, việc tiếp nhận và đưa vào sử dụng nhiên liệu Diesel L-62 tại đơn vị đã đem lại nhiều kết quả tích cực. Trong đó, các hoạt động sử dụng nhiên liệu do BSR cung ứng đều được vận hành ổn định, đáp ứng tốt các yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện, trực sẵn sàng chiến đấu. Đồng thời, Diesel L-62 do Nhà máy Lọc dầu Dung Quất sản xuất còn được sử dụng cho đa dạng các phương tiện khác và cho ra kết quả vận hành tốt. Đến nay, đơn vị Vùng 4 Hải quân vẫn tiếp tục tin tưởng và sử dụng nhiên liệu đặc chủng quốc phòng do BSR sản xuất.

Tại hội thảo, Đại tá Vũ Kim Long - Phó Chủ nhiệm Cục Hậu cần - Kỹ thuật (Quân chủng Phòng không - Không quân) cho biết, sau thời gian bay kiểm tra, thử nghiệm, nhiên liệu Jet A-1K do BSR sản xuất được đánh giá tương đương và có thể thay thế nhiên liệu TC-1. Đồng thời, các loại máy bay phản lực, máy bay trực thăng khi sử dụng nhiên liệu Jet A-1K đều hoạt động tốt, các phụ tùng động cơ không bị lão hóa, biến cứng, ăn mòn…

Đại tá Phạm Minh Nhật - Phó Cục trưởng Cục Xăng dầu (Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng) nhấn mạnh, công trình của BSR đã giải quyết được 3 vấn đề chính là bảo đảm nhiên liệu đạt yêu cầu chỉ tiêu kỹ thuật nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quân sự; duy trì khả năng vận hành an toàn, liên tục của nhà máy; cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa sản xuất nhiên liệu thương mại và nhiên liệu đặc chủng quốc phòng mà không làm suy giảm hiệu quả chung của hệ thống. Bên cạnh đó, Đại tá Phạm Minh Nhật cũng nhìn nhận, công trình “Nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất” đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định của Nghị định số 18/2024/NĐ-CP ngày 21/2/2024 của Chính phủ quy định về Giải thưởng Hồ Chí Minh.

Tại hội thảo, đại diện các bộ, ban, ngành, các cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng cùng nhiều chuyên gia, nhà khoa học đã trao đổi, phân tích và đánh giá toàn diện về tính khoa học, tính hiệu quả cùng các giá trị thực tiễn của công trình. Nhiều ý kiến khẳng định công trình không chỉ tạo đột phá về khoa học công nghệ, mà còn có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng và quốc phòng của đất nước.

Theo BSR, tổng kinh phí đầu tư nghiên cứu và cải tiến kỹ thuật chỉ khoảng 25,7 tỷ đồng, công trình đã mang lại hiệu quả kinh tế khổng lồ với tổng doanh thu đạt 4.058,9 tỷ đồng. Việc tự lực sản xuất giúp Bộ Quốc phòng tiết kiệm 15-20% chi phí so với nhập khẩu (tương đương tiết kiệm 610-810 tỷ đồng cho ngân sách quốc phòng), giảm thiểu tối đa các rủi ro tỷ giá, vận chuyển và bảo hiểm.

Phát biểu tại chương trình, TS Lê Xuân Huyên - Phó Tổng Giám đốc Petrovietnam khẳng định, giá trị của công trình nghiên cứu do BSR thực hiện không chỉ được đo bằng hiệu quả kinh tế hay số tiền làm lợi, mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với an ninh năng lượng và quốc phòng của đất nước. Theo TS Lê Xuân Huyên, thực tiễn trong giai đoạn đại dịch Covid-19 cũng như những biến động, khủng hoảng nguồn cung nhiên liệu thời gian qua đã cho thấy vai trò đặc biệt của công trình trong việc giúp Việt Nam chủ động sản xuất các loại nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng, góp phần bảo đảm thế chủ động trong mọi tình huống.

TS Lê Xuân Huyên nhấn mạnh, việc làm chủ công nghệ sản xuất nhiên liệu quốc phòng không chỉ khẳng định năng lực khoa học công nghệ của BSR và Petrovietnam, mà còn tạo nền tảng để lực lượng quân đội luôn được bảo đảm nguồn nhiên liệu phục vụ nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh quốc gia. Đây cũng là điều kiện quan trọng để người dân và doanh nghiệp yên tâm lao động, sản xuất trong mọi hoàn cảnh. Đánh giá cao ý nghĩa khoa học, giá trị thực tiễn và tầm ảnh hưởng của công trình, TS Lê Xuân Huyên bày tỏ kỳ vọng đề tài sẽ được ghi nhận xứng đáng bằng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ.

Trước đó, đoàn đại biểu đã đến khảo sát thực tế tại Bộ Tư lệnh Vùng 4 Hải quân để tìm hiểu việc sử dụng các loại nhiên liệu đặc chủng quốc phòng do BSR sản xuất. Tại buổi làm việc, Chuẩn Đô đốc Nguyễn Anh Tuấn - Tư lệnh Vùng 4 Hải quân đã thông tin về nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền biển, đảo, bảo đảm an toàn trên các vùng biển được giao và phát triển kinh tế biển. Đoàn công tác cũng trực tiếp tham quan một số phương tiện tác chiến như tàu chiến, tàu ngầm, qua đó có thêm cơ sở thực tiễn để đánh giá hiệu quả, độ tin cậy và vai trò của các sản phẩm nhiên liệu đặc chủng do BSR nghiên cứu, sản xuất trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng.

Trong khuôn khổ hội thảo “Làm chủ công nghệ sản xuất Nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng an ninh: Hiệu quả ứng dụng và định hướng phát triển”, sáng 23/7, đại diện Petrovietnam, BSR và các đại biểu tham dự hội thảo cũng đã đến tham quan và làm việc tại Trường Sĩ quan Không quân - Trung đoàn 910. Buổi làm việc nhằm trao đổi, nghiên cứu và đánh giá chất lượng sản phẩm nhiên liệu hàng không do BSR sản xuất.

Tại buổi làm việc, Đại tá Lại Công Hoan - Phó Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân đánh giá cao hiệu quả và chất lượng của nhiên liệu bay do BSR cung ứng. Đại tá Hoan cũng nhìn nhận, trong quá trình khai thác máy bay, các chỉ tiêu kỹ thuật của nhiên liệu Jet A-1K cho thấy tính phù hợp cao. Trong đó, động cơ và các hệ thống liên quan đều hoạt động ổn định, đáp ứng tốt về yêu cầu kỹ thuật của các loại máy bay đang sử dụng.

“Kết quả thực tế cho thấy là nhiên liệu Jet A-1K hoàn toàn đáp ứng yêu cầu phục vụ các nhiệm vụ huấn luyện bay, trực ban chiến đấu và nhiệm vụ quân sự khác của đơn vị. Đồng thời, thay thế tốt nhiên liệu bay TC1, giúp cho Trung đoàn, nhà trường tự chủ trong công tác tổ chức, bảo đảm nhiên liệu cho các hoạt động bay”, Đại tá Lại Công Hoan nhấn mạnh.