Ngày 20/1/2026, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố kế hoạch áp thuế mới đối với tám quốc gia châu Âu vì những bất đồng liên quan đến chủ trương sáp nhập vùng tự trị Greenland của Đan Mạch, thị trường chứng khoán Mỹ lao dốc mạnh và đồng USD cũng giảm giá theo.
Khi Tổng thống Donald Trump rút lại cảnh báo áp thuế và khẳng định sẽ không triển khai lực lượng tới lãnh thổ của một quốc gia thành viên NATO, thị trường tài chính đã phục hồi. Tuy nhiên, đà hồi phục của đồng USD chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.
Vài ngày sau khi tình hình lắng dịu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, giá trị đồng USD vẫn tiếp tục suy giảm.
Giới phân tích cho rằng dù có phần yên tâm hơn trước việc Chính phủ Mỹ không đẩy căng thẳng thương mại lên mức cao hơn, nhà đầu tư vẫn lo ngại về định hướng chính sách trong thời gian tới dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump.
Thực tế, xu hướng giảm giá của đồng USD đã kéo dài suốt năm 2025.
Chuyên gia kinh tế Lee Hardman của Ngân hàng MUFG (Nhật Bản) nhận định trên FXStreet rằng sự bất ổn trong chính sách đối ngoại, chính sách thương mại và những động thái gây sức ép lên Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ đã góp phần khiến đồng USD suy yếu trong năm qua.
Tác động từ chính sách thuế và những lo ngại về độc lập của Fed
Dù vẫn là một trong những đồng tiền mạnh nhất thế giới, USD đã mất khoảng 9% giá trị so với nhiều đồng tiền chủ chốt trong năm 2025.
Một trong những nguyên nhân quan trọng là lo ngại của giới đầu tư trước việc Tổng thống Donald Trump có thể làm giảm mức độ độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.
Điều này khiến dòng vốn chuyển hướng sang các đồng tiền khác như krona Thụy Điển, peso Mexico hay franc Thụy Sỹ, những đồng tiền đang có diễn biến tốt hơn USD.
Bên cạnh đó, đà giảm của đồng USD còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố kinh tế, trong đó có tốc độ tăng trưởng việc làm chậm lại và mức thuế nhập khẩu cao khiến giá hàng hóa thiết yếu tăng mạnh.
Theo giới phân tích, các chính sách thuế của Tổng thống Donald Trump nhằm hướng tới hai mục tiêu chính. Thứ nhất là tạo thêm nguồn thu để bù đắp cho các gói cắt giảm thuế thu nhập, dự kiến giúp người dân nhận được khoản hoàn thuế lớn hơn trong năm 2026.
Thứ hai là thúc đẩy sản xuất trong nước. Khi đồng USD yếu đi, hàng xuất khẩu của Mỹ trở nên cạnh tranh hơn về giá, góp phần hỗ trợ mục tiêu này. Tuy nhiên, lợi thế này có thể bị hạn chế nếu các quốc gia khác áp đặt thuế trả đũa hoặc phản ứng tiêu cực trước những tuyên bố cứng rắn của Mỹ liên quan đến Greenland.
Nguy cơ từ phản ứng của châu Âu và kịch bản “bán tháo” tài sản Mỹ
Không chỉ dừng lại ở thuế quan, một số quốc gia châu Âu đang tính đến các biện pháp có thể làm đồng USD suy yếu hơn và gây sức ép lên khả năng thanh toán khoản nợ liên bang trị giá 38 nghìn tỷ USD của Mỹ.
Một trong những công cụ được nhắc tới là cơ chế Chống ép buộc thương mại (Anti-Coercion Instrument), cho phép Liên minh châu Âu hạn chế mạnh mẽ hoạt động thương mại và đầu tư đối với những quốc gia bị xem là gây sức ép với các thành viên của khối.
Một kịch bản khác cũng khiến giới đầu tư lo ngại là khả năng các nước châu Âu bán bớt lượng lớn tài sản bằng đồng USD, bao gồm trái phiếu chính phủ Mỹ.
Chuyên gia George Saravelos, Trưởng bộ phận nghiên cứu ngoại hối của Deutsche Bank, cho biết trên tạp chí Fortune rằng các quốc gia châu Âu đang nắm giữ khoảng 8 nghìn tỷ USD trái phiếu và cổ phiếu Mỹ, con số gần gấp đôi tổng giá trị nắm giữ của phần còn lại trên thế giới.
Theo ông, những biến động trong thời gian gần đây có thể khiến châu Âu xem xét điều chỉnh lại tỷ trọng nắm giữ tài sản bằng USD.
Nhà đầu tư chuyển hướng, nhưng Mỹ vẫn là trung tâm của dòng vốn toàn cầu
Ở thời điểm hiện tại, việc đồng USD giảm giá chủ yếu xuất phát từ việc nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội sinh lời tốt hơn ở các thị trường khác. Tuy nhiên, theo đánh giá chung, chưa có dấu hiệu cho thấy giới tài chính quốc tế muốn rút vốn hoàn toàn khỏi nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Ông Marko Papic, Giám đốc chiến lược của BCA Research, chia sẻ với Axios rằng không có nhà đầu tư chuyên nghiệp nào chủ trương rút toàn bộ vốn khỏi thị trường Mỹ, bởi quy mô và sức ảnh hưởng của nền kinh tế này vẫn mang lại sức hút lớn trong dài hạn.
