Mốc năm 1994 được dùng thế nào để phân biệt chung cư cũ?

Mốc năm 1994 phân biệt chung cư cũ trùng với năm Chính phủ ban hành quy định về bán nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước cho người đang thuê. Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) vẫn giữ mốc này.

Cuối năm 1964, đầu năm 1965, gia đình nhà nghiên cứu mỹ thuật Phạm Long chuyển vào căn hộ hơn 20 m² ở tầng hai dãy nhà C2, khu tập thể Kim Liên, Hà Nội. Trước đó, cả nhà ông sống trong khoảng 10 m² tại một căn nhà ở chung với nhiều hộ khác.

Về khu tập thể mới, cả nhà cảm thấy “như đã bước tới ngưỡng cửa thiên đường”, theo lời ông kể trong cuốn Khu tập thể – Tìm lại giấc mơ thiên đường được VnExpress dẫn lại. Ở Hà Nội, các khu nhà tập thể phát triển sau năm 1954 và được xây dựng trên quy mô lớn từ đầu thập niên 1960. Nhiều khu do Nhà nước xây để bố trí cho cán bộ, công nhân viên thuê ở.

Từ năm 1960 đến trước năm 2000, Hà Nội xây 1.580 nhà tập thể, trong đó có 450 nhà cao 4–5 tầng, tiêu chuẩn diện tích nhà ở ban đầu là 4 m²/người, sau tăng lên 6 m²/người. Theo nhà nghiên cứu Trần Hậu Yên Thế, nhà tập thể là một kỳ tích xây dựng của miền Bắc trong những năm hòa bình đầu tiên sau 1954.

anh-chup-man-hinh-2026-11-17-luc-201958.png
Nhà ở được đầu tư xây dựng từ năm 1994 trở về trước, bao gồm cả nhà chung cư, được xác định là nhà ở cũ. Ảnh minh họa: Pexels

Bước ngoặt về quyền sở hữu đến vào năm 1994. Ngày 5/7 năm đó, Chính phủ ban hành Nghị định 61/CP về mua bán và kinh doanh nhà ở, trong đó quy định việc bán nhà thuộc sở hữu Nhà nước đủ điều kiện cho người đang thuê, thường được gọi là hóa giá nhà.

Việc mua là tự nguyện, người không mua vẫn được tiếp tục thuê. Khi ký hợp đồng, người mua trả lần đầu ít nhất 20% tổng số tiền phải trả. Số tiền còn lại được thanh toán trong thời hạn tối đa 10 năm. Nếu trả hết ngay khi ký hợp đồng, người mua được giảm 10% giá bán.

Với nhà nhiều tầng, nhiều hộ ở, tiền đất được tính bằng 10% giá đất ở khi chuyển quyền sử dụng và phân bổ theo hệ số từng tầng. Tính đến hết tháng 6/2011, cả nước đã bán 311.740 căn nhà thuộc sở hữu Nhà nước theo Nghị định 61/CP.

Bên cạnh những căn nhà thuộc sở hữu Nhà nước được bán lại cho người đang thuê, thị trường còn có chung cư thương mại, nơi người mua trả tiền theo hợp đồng với chủ đầu tư.

Khoản 10 Điều 2 Luật Nhà ở 2023 định nghĩa nhà ở cũ, gồm cả nhà chung cư, là nhà được đầu tư xây dựng từ năm 1994 trở về trước. Ngày 22/10/2026, Quốc hội nghe trình và thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Bản dự thảo ngày 9/11/2026 giữ mốc này khi định nghĩa “nhà chung cư cũ”.

Mốc năm 1994 đã có trong luật hiện hành. Đây là căn cứ để áp dụng các quy định về bồi thường, tái định cư khi cải tạo, xây lại nhà chung cư.

Theo dự thảo, khi chung cư cũ được xây lại và bố trí tái định cư tại chỗ, diện tích căn hộ được bồi thường tính theo hệ số K. Chủ sở hữu được lựa chọn nhận nhà tái định cư, nhà ở xã hội, tiền hoặc quyền sử dụng đất có giá trị tương đương nhà ở tái định cư. Khoản chênh lệch phải thanh toán, nếu có, được xác định trong phương án bồi thường, tái định cư. Dự thảo đề xuất ngân sách địa phương chi kiểm định chung cư cũ, trừ chung cư thuộc một chủ sở hữu và không phải tài sản công.

Với chung cư được đầu tư xây dựng sau năm 1994, cơ chế dự thảo đề xuất dựa trên quyền của chủ sở hữu đối với phần đất có nhà chung cư. Khi chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế, công trình phải được kiểm định để xác định khả năng tiếp tục sử dụng.

anh-chup-man-hinh-2026-11-17-luc-202006.png
Dự thảo Luật Nhà ở đề xuất cơ chế xây lại khác nhau giữa chung cư cũ và chung cư được đầu tư xây dựng sau năm 1994.

Nếu tòa nhà phải phá dỡ và quy hoạch đã duyệt cho phép xây lại, dự thảo đề xuất các chủ sở hữu được tiếp tục sử dụng phần đất có chung cư để thực hiện dự án xây lại thông qua góp kinh phí. Mức đóng góp được đề xuất tính theo tỷ lệ diện tích sử dụng căn hộ và suất đầu tư xây mới 1 m² sàn nhà ở tại thời điểm phá dỡ.

Theo dự thảo, chủ sở hữu không có nhu cầu xây lại có thể thỏa thuận chuyển giao quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất cho bên khác để thực hiện dự án. Nếu nhận bồi thường theo tỷ lệ phần quyền sử dụng đất, chủ sở hữu bàn giao lại đất cho Nhà nước. Khoản bồi thường còn tính đến giá trị còn lại của căn hộ nếu công trình hư hỏng kết cấu chính, không đáp ứng yêu cầu sử dụng bình thường và thuộc khu vực phải xây dựng đồng bộ với nhà thuộc diện phá dỡ theo quy hoạch đã duyệt.

Quyền lợi cụ thể của chủ căn hộ khi tòa nhà phải xây lại được xác định trong phương án bồi thường, tái định cư của từng dự án.

Tính kế đến hết tháng 11/2025, các đô thị trên cả nước có khoảng 2.930 nhà chung cư cũ. Trong đó, Hà Nội có 2.160 nhà, TP.HCM có 474 nhà và Hải Phòng có 178 nhà.

Nhiều tòa đã qua nhiều thập kỷ sử dụng, bị cơi nới, xuống cấp. Theo VnExpress dẫn cuốn sách về khu tập thể Hà Nội, tác giả Phạm Minh Quân đề xuất ba hướng xử lý là “bảo lưu, cải biến hoặc tái thiết”, tùy giá trị và tình trạng từng khu.

Nếu được Quốc hội thông qua, Luật Nhà ở (sửa đổi) dự kiến có hiệu lực chung từ 1/7/2027 theo đề xuất tại bản dự thảo ngày 9/11/2026.

Với những gia đình từng coi căn hộ tập thể là “ngưỡng cửa thiên đường”, phương án bồi thường, tái định cư sẽ cho họ biết có thể trở về chỗ cũ hay sẽ chuyển đến đâu khi tòa nhà phải xây lại.

Xem thêm

MICE cuối năm vào mùa, FLC Hạ Long đón cơ hội từ dòng khách quốc tế

MICE cuối năm vào mùa, FLC Hạ Long đón cơ hội từ dòng khách quốc tế

9 tháng đầu năm 2026, du lịch Quảng Ninh đón 18,8 triệu lượt khách, trong đó có 4,21 triệu lượt khách quốc tế, tiến gần mục tiêu 5,2 triệu khách quốc tế cả năm. Bước vào mùa cao điểm cuối năm, nhu cầu tổ chức hội nghị, sự kiện kết hợp nghỉ dưỡng từ các thị trường quốc tế gia tăng, mở ra dư địa phát triển cho phân khúc MICE. Trong bối cảnh đó, FLC Hạ Long đang ghi dấu ấn với hàng chục đoàn khách doanh nghiệp từ Ấn Độ, Trung Quốc, đồng thời mở rộng kết nối tới các thị trường Trung Á và Đông Âu.

Chọn nơi an cư từ nhu cầu chăm sóc sức khỏe, các gia đình tìm thấy bến đỗ tại Vinhomes Sài Gòn Park

Chọn nơi an cư từ nhu cầu chăm sóc sức khỏe, các gia đình tìm thấy bến đỗ tại Vinhomes Sài Gòn Park

Với hạ tầng y tế hiện đại cùng không gian sinh thái rộng lớn ngay nội khu, Vinhomes Sài Gòn Park tại phía Tây Bắc TP. HCM tạo điều kiện để cư dân chủ động chăm sóc sức khỏe ở mọi lứa tuổi. Bệnh viện gần nhà giúp các gia đình giảm áp lực di chuyển, thuận tiện thăm khám và an tâm hơn trước những nhu cầu y tế phát sinh.

Tương lai khu công nghiệp: Từ "ốc đảo" sản xuất sang hệ sinh thái cộng sinh

Tương lai khu công nghiệp: Từ "ốc đảo" sản xuất sang hệ sinh thái cộng sinh

Tương lai của sản xuất toàn cầu không còn nằm ở những nhà máy đứng độc lập, mà là mắt xích trong một hệ sinh thái. Ở đó, hạ tầng xanh, công nghệ số và giá trị con người cùng cộng sinh, định hình chuẩn mực mới thu hút đầu tư. Tiên phong hiện thực hóa tư duy này, MEYINPARK Hưng Yên chuyển mình ngoạn mục từ một Industrial Park thuần túy trở thành "PURE Ecosystem", mở ra tâm điểm hội tụ mới của dòng vốn FDI thế hệ mới tại Việt Nam

Bất động sản bước vào cuộc chơi mới: Doanh nghiệp nào còn giữ được lợi thế?

Bất động sản bước vào cuộc chơi mới: Doanh nghiệp nào còn giữ được lợi thế?

(CLO) Sau nhiều chu kỳ thăng trầm, thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng. Khi lợi thế quỹ đất và quy mô không còn bảo đảm thành công, doanh nghiệp buộc phải thay đổi chiến lược vốn, sản phẩm và năng lực quản trị để không bị bỏ lại phía sau.

Tâm điểm đầu tư đón nhịp phát triển mới của Đà Nẵng

Tâm điểm đầu tư đón nhịp phát triển mới của Đà Nẵng

Đà Nẵng đang ghi nhận đà tăng trưởng tích cực về kinh tế, đầu tư và du lịch, tạo thêm dư địa cho thị trường bất động sản, đặc biệt tại các khu vực trung tâm. Trong bối cảnh đó, những dự án căn hộ có khả năng kết hợp nhu cầu an cư, nghỉ dưỡng và khai thác cho thuê như Capital Square thu hút sự quan tâm nhờ lợi thế vị trí bên sông Hàn, kết nối đô thị và hệ tiện ích tích hợp.

Bất động sản du lịch Gia Lai trước chu kỳ mới: Góc nhìn từ TS. Trần Du Lịch

Bất động sản du lịch Gia Lai trước chu kỳ mới: Góc nhìn từ TS. Trần Du Lịch

Từ kinh nghiệm phát triển du lịch tại Đà Nẵng, Nha Trang đến những chuyển động mới của Gia Lai, thị trường bất động sản nghỉ dưỡng đang cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của hệ sinh thái điểm đến. Theo TS. Trần Du Lịch, bất động sản du lịch không thể tự tạo ra giá trị nếu thiếu một hệ sinh thái du lịch hoàn chỉnh và những nhà đầu tư có năng lực tổ chức, vận hành.

Thị trường nhà xưởng xây sẵn ở trạng thái hấp thụ cao: Hưng Yên là điểm sáng nổi bật

Thị trường nhà xưởng xây sẵn ở trạng thái hấp thụ cao: Hưng Yên là điểm sáng nổi bật

Liên tục tăng trưởng thu hút FDI, nhu cầu bất động sản công nghiệp Việt Nam bùng nổ, tập trung ở nhóm tập đoàn công nghệ cao, điện tử và bán dẫn. Chịu áp lực về tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường, khối doanh nghiệp này đòi hỏi mặt bằng sản xuất chuẩn hóa, pháp lý hoàn thiện để sẵn sàng vận hành ngay. Trước yêu cầu đó, mô hình nhà xưởng xây sẵn (RBF) trở thành giải pháp chiến lược, trong đó Hưng Yên nổi lên là điểm sáng hàng đầu tại phía Bắc.

Hải Phòng: Đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội

Hải Phòng: Đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội

(CLO) Ngày 2/11, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hải Phòng Lê Anh Quân đã chủ trì buổi kiểm tra thực địa và làm việc với các sở, ngành, địa phương cùng các đơn vị liên quan để đánh giá tình hình triển khai các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở cho thuê và công tác cải tạo chung cư cũ trên địa bàn thành phố.

Khách quốc tế có thể đạt 40 triệu lượt, nguồn cung condotel vẫn hụt xa nhu cầu

Khách quốc tế có thể đạt 40 triệu lượt, nguồn cung condotel vẫn hụt xa nhu cầu

(CLO) Lượng khách quốc tế đến Việt Nam được dự báo có thể chạm mốc 30–40 triệu lượt, cùng khoảng 160 triệu lượt khách nội địa cao cấp mỗi năm vào năm 2030. Trong khi đó, nguồn cung condotel hiện hữu mới đáp ứng khoảng 1/3 nhu cầu, cho thấy dư địa phát triển lớn của thị trường bất động sản du lịch.

Cỡ chữ bài viết: