1. Ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phụ trách phía Nam, Trưởng Ban Chỉ đạo giải nhận định: Gần 400 tác phẩm tham dự mùa giải đầu tiên là con số ấn tượng và tích cực. Thực tế này diễn ra trong bối cảnh các cơ quan báo chí và Hội Nhà báo địa phương tại miền Trung - Tây Nguyên vừa trải qua quá trình quy hoạch, sắp xếp và sáp nhập bộ máy, gặp không ít khó khăn về mặt tổ chức, nhân sự lẫn nguồn lực vận hành.
Tuy nhiên, điều để lại dấu ấn rõ nét hơn với Hội đồng giải lại nằm ở diện mạo ngày càng rõ ràng của báo chí khu vực Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung qua các tác phẩm dự thi năm nay. Đó là một bức tranh đa sắc, sống động nhưng có chiều sâu, phản ánh chân thực một vùng đất mang nhiều đặc thù về kinh tế, văn hóa, chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai biến đổi khí hậu, cũng là địa bàn chiến lược về môi trường, biển đảo và đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.
Sức sống của giải thưởng được nuôi dưỡng bằng chính những phóng sự dấn thân, khi người làm báo không ngại hiểm nguy, có mặt tại các bản làng xa xôi nhất của đại ngàn Tây Nguyên, các rốn lũ miền Trung khốc liệt hay những vùng ven biển, biên giới để kịp thời ghi nhận hơi thở và những chuyển động không ngừng của địa phương.
Ông Trần Trọng Dũng nhấn mạnh, sự thay đổi rõ nét được ghi nhận tại mùa giải năm nay chính là tư duy tiếp cận đề tài. Nếu như trước đây, nhiều tác phẩm báo chí địa phương thường bị giới hạn trong phạm vi “đất tỉnh mình”, tập trung phản ánh các vấn đề nội bộ của từng tỉnh thì nay, góc nhìn của các nhà báo đã được mở rộng đáng kể.
Nhiều tuyến bài điều tra, phóng sự sâu đã bắt đầu đặt các vấn đề nội tại của từng địa phương vào trong mối liên kết vùng và bối cảnh phát triển tổng thể của cả khu vực Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung. Điều đáng chú ý là nhiều tác phẩm không chỉ phát hiện vấn đề ở bề nổi, mà đã thể hiện tư duy phản biện, gợi mở giải pháp mang tính chiến lược và kiến nghị chính sách.
Qua đó, bản sắc của báo chí khu vực cũng hiện lên rõ nét và thuyết phục hơn bao giờ hết: Một nền báo chí đồng hành với con người, giàu tính phát hiện, bám sát thực tiễn thực tế. “Báo chí không chỉ quan sát, đưa tin mà ngày càng tham gia sâu hơn, trở thành một cấu phần không thể thiếu trong việc hiến kế, tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển của toàn vùng”, ông Dũng nhận định.
Bên cạnh sự chuyển dịch về tư duy đề tài, một điểm sáng khác không thể không nhắc đến là sự thay đổi mạnh mẽ trong phương thức tác nghiệp trước làn sóng chuyển đổi số. Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, các cơ quan báo chí đã có sự đầu tư bài bản, công phu cả về nội dung, dữ liệu lẫn hình thức thể hiện. Xu hướng làm báo hiện đại với các tác phẩm đa phương tiện được ứng dụng sáng tạo trên báo điện tử, cùng với các cách tiếp cận mới trong loại hình phát thanh và truyền hình, đã chứng minh nỗ lực tự làm mới mình và năng lực thích ứng cao của báo chí địa phương trong môi trường truyền thông hiện đại.
2. Một dấu ấn đáng chú ý của mùa giải đầu tiên là sự tham gia tích cực của nhiều cơ quan báo chí Trung ương có lực lượng phóng viên thường trú tại khu vực như Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Tạp chí Kinh tế Việt Nam, Báo Nông nghiệp và Môi trường... “Sự góp mặt của các đơn vị báo chí lớn không chỉ nâng chất lượng chuyên môn của giải thưởng, mà còn cho thấy sức hút và ý nghĩa nghề nghiệp ngày càng rõ của một sân chơi báo chí mang tính khu vực”, ông Dũng nhấn mạnh.
Ông cho biết, nhiều tác phẩm được đầu tư công phu, giàu chiều sâu thực tiễn và có tính phát hiện, phản biện rõ nét. Quan trọng hơn, sự gặp gỡ giữa các cơ quan báo chí Trung ương và hệ thống báo chí địa phương đã tạo nên sự cộng hưởng nghề nghiệp, giúp giải thưởng vượt ra khỏi khuôn khổ của một cuộc thi thông thường để từng bước định hình một không gian báo chí chung của Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung.
“Khi Hội Nhà báo Việt Nam đứng ra tổ chức giải ở cấp khu vực, điều chúng tôi mong muốn không chỉ là trao giải, mà còn tạo ra môi trường nghề nghiệp để các cơ quan báo chí gặp gỡ, chia sẻ kinh nghiệm và cùng đồng hành với những vấn đề lớn của khu vực”, ông Trần Trọng Dũng chia sẻ.
3. Dù mới tổ chức lần đầu, Giải Báo chí khu vực Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung bước đầu đã mở ra một không gian sinh hoạt nghiệp vụ chung cho đội ngũ những người làm báo tại địa bàn. Sự khởi đầu này có sự đồng hành, hỗ trợ của các đơn vị như Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, góp phần tạo điều kiện để các hoạt động của giải được diễn ra thuận lợi.
Hiện giải mới được tổ chức theo hai nhóm lớn gồm báo in - báo điện tử và phát thanh - truyền hình. Tuy nhiên, theo ông Trần Trọng Dũng, trong thời gian tới, nếu có thêm điều kiện về nguồn lực và tổ chức, giải có thể được mở rộng theo từng loại hình báo chí riêng biệt nhằm tạo thêm động lực nghề nghiệp cho đội ngũ người làm báo trong khu vực.
Ông Dũng cho biết, lễ trao giải năm nay có sự tham dự của đại diện 7 Hội Nhà báo địa phương trong khu vực. Theo ông, điều đáng quý là dù địa điểm tổ chức tại Lâm Đồng khá xa đối với nhiều tỉnh, các đoàn vẫn tham gia đông đủ. “Sự hiện diện ấy phản ánh sự quan tâm của các Hội Nhà báo địa phương đối với việc tạo thêm môi trường nghề nghiệp để người làm báo có cơ hội giao lưu, học hỏi và nâng cao chất lượng tác phẩm”, ông nói.
Sau mùa giải đầu tiên, điều còn lại không chỉ là những giải thưởng được trao, mà còn là kỳ vọng từ một điểm hẹn nghề nghiệp mới. Từ đây, đội ngũ người làm báo Tây Nguyên và Duyên hải miền Trung sẽ có thêm động lực để tiếp tục đi sâu vào thực tiễn, cùng kể những câu chuyện mang hơi thở đời sống và phản ánh khát vọng phát triển của toàn vùng.
