Khó khăn bủa vây ngành dệt may
Theo số liệu của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, trong 8 tháng năm 2026, dệt may tiếp tục là một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, với kim ngạch gần 26,9 tỷ USD, đứng thứ 4 trong các nhóm hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất.
Tuy nhiên, xuất khẩu hàng dệt, may chỉ tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng thấp cho thấy các doanh nghiệp dệt may vẫn đang phải đối mặt với nhiều sức ép trong bối cảnh thị trường quốc tế có nhiều biến động.
Báo cáo của Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) công bố gần đây cho thấy, một trong những rủi ro lớn đối với doanh nghiệp dệt may hiện nay đến từ chính sách thuế quan của Mỹ, căng thẳng thương mại giữa các nền kinh tế lớn, xung đột Nga - Ukraine và những diễn biến căng thẳng tại khu vực Trung Đông.
Những yếu tố này làm gia tăng bất định trên thị trường, khiến các nhãn hàng thận trọng hơn trong việc đặt đơn hàng.
Trong khi đó, chi phí đầu vào tiếp tục tăng. Giá nguyên liệu, nhiên liệu, logistics, lao động, chi phí tuân thủ và chi phí chuyển đổi xanh đều gia tăng, nhưng đơn giá xuất khẩu chưa tăng tương ứng. Điều này khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp ngày càng thu hẹp.
Nhiều doanh nghiệp phải nhận các đơn hàng có giá thấp, thời gian giao hàng gấp, trong khi yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng và trách nhiệm xã hội ngày càng cao.
Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận, ông Quốc Anh, đại diện một doanh nghiệp dệt may, cho biết giá một số loại bông, sợi đã tăng tới 10% so với cuối năm 2025.
Bên cạnh chi phí nguyên liệu, doanh nghiệp còn phải đối mặt với mức tăng của nhiều khoản chi phí khác như thiết bị, máy móc và vận chuyển, qua đó tạo thêm áp lực lên giá thành sản xuất.
Theo ông Quốc Anh, trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, trước mắt doanh nghiệp tập trung đảm bảo tiến độ và chất lượng các đơn hàng đã có, đồng thời chủ động theo dõi diễn biến thị trường để xây dựng kế hoạch sản xuất và tìm kiếm thêm đơn hàng phù hợp.
Đáng chú ý, những áp lực này không chỉ diễn ra tại Việt Nam mà đang xuất hiện tại nhiều quốc gia có ngành dệt may cạnh tranh trực tiếp trên thị trường quốc tế.
Chẳng hạn, tại Ấn Độ, giá sợi cotton được ghi nhận tăng khoảng 60% từ đầu năm 2026, trong khi các doanh nghiệp cũng chịu sức ép từ chi phí nhiên liệu, logistics và lao động. Xuất khẩu dệt may của nước này trong năm tài khóa 2025- 2026 chỉ tăng 1,8%, trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu biến động và chi phí đầu vào tăng.
“Không chỉ doanh nghiệp Việt Nam gặp khó, các quốc gia cạnh tranh với chúng ta trong ngành dệt may cũng đang chịu những áp lực tương tự. Điều này cho thấy đây không đơn thuần là vấn đề của riêng một thị trường mà là bài toán chung của ngành dệt may trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều bất định”, ông Quốc Anh cho biết.
Đơn hàng dè dặt
Đồng tình với nhận định này, ông Phí Ngọc Trịnh, Tổng Giám đốc Tập đoàn Hồ Gươm cho biết: Số lượng đơn hàng của doanh nghiệp trong năm nay gần như không tăng, thậm chí còn thấp hơn năm ngoái.
“Thị trường xuất khẩu của chúng tôi là Nga, châu Âu và Mỹ đều chịu tác động từ những biến động gần đây trên thế giới. Vì vậy, chúng tôi dự báo doanh thu năm nay sẽ tương đương năm ngoái và phấn đấu tăng trưởng khoảng 1-2%”, ông Trịnh nói.
Theo ông Trịnh, dù Chính phủ thời gian qua đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó có chính sách giảm thuế VAT, nhưng những bất ổn từ kinh tế và chính trị thế giới vẫn đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đáng chú ý, giai đoạn cuối năm vốn được xem là “mùa vàng” của ngành dệt may, khi nhu cầu mua sắm tại các thị trường lớn thường tăng mạnh để phục vụ mùa lễ hội. Đây cũng là thời điểm các doanh nghiệp kỳ vọng lượng đơn hàng sẽ cải thiện.
Tuy nhiên, thực tế tại Hồ Gươm cho thấy thị trường vẫn khá thận trọng. Theo ông Trịnh, đơn hàng doanh nghiệp hiện mới được đối tác đặt đến tháng 11, trong khi các khách hàng chưa chắc chắn về khả năng tiêu thụ nên chưa dám cam kết những đơn hàng lớn cho các tháng tiếp theo.
“Các đối tác từ Nga, châu Âu đến Mỹ đều đang nhập hàng cầm chừng. Họ chưa chắc chắn bán được hàng nên chủ yếu đặt từng phần, chờ diễn biến thị trường rồi mới quyết định các đơn hàng tiếp theo”, ông Trịnh chia sẻ.
Dệt may Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa
Theo VITAS, Việt Nam vẫn giữ vị thế quan trọng trong chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu, với năng lực sản xuất lớn, lực lượng lao động có kinh nghiệm và hệ thống khách hàng quốc tế tương đối ổn định.
Bên cạnh đó, các hiệp định thương mại tự do tiếp tục mở ra cơ hội để doanh nghiệp mở rộng thị trường, tận dụng ưu đãi thuế quan nếu đáp ứng tốt quy tắc xuất xứ. Xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng và nhu cầu đa dạng hóa nguồn cung của các nhãn hàng quốc tế cũng tạo thêm cơ hội cho những doanh nghiệp Việt Nam có năng lực sản xuất, quản trị và đáp ứng tốt các yêu cầu về tuân thủ.
