Hoa Kỳ vừa phát động một làn sóng trừng phạt mới nhằm vào một mạng lưới tài chính bí mật, vốn hỗ trợ Iran chuyển hàng tỷ đô la trên toàn cầu.
Hệ thống này, thường được biết đến với tên gọi "ngân hàng bóng tối", giúp Iran lách các quy định quốc tế, âm thầm bán dầu và tài trợ cho những hoạt động mà Mỹ đánh giá là mối đe dọa.
Vào thứ Sáu vừa qua, Bộ Tài chính Hoa Kỳ công bố áp đặt lệnh trừng phạt lên hơn 30 cá nhân và doanh nghiệp.
Những đối tượng này được cho là thuộc một mạng lưới hỗ trợ Iran bí mật chuyển tiền từ dầu mỏ cùng các khoản tài chính khác qua nhiều quốc gia, bao gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Hong Kong.
Trung tâm của mạng lưới này là ba anh em người Iran: Mansour Zarringhalam, Nasser Zarringhalam và Fazlolah Zarringhalam. Theo thông tin từ các quan chức Mỹ, ba anh em này đã tận dụng hàng loạt doanh nghiệp và tài khoản ngân hàng để rửa tiền của Iran thông qua hệ thống tài chính toàn cầu.
Họ vận hành các nhà trao đổi tiền tệ tại Iran, đồng thời điều hành một mạng lưới công ty bình phong ở UAE và Hong Kong, qua đó hỗ trợ Iran bán dầu và đưa dòng tiền trở về nước.
Các công ty giả mạo và những hệ lụy thực tế
Trong danh sách các công ty chịu lệnh trừng phạt lần này có Ace Petrochem FZE và Moderate General Trading LLC, cả hai đều đăng ký hoạt động tại UAE.
Chính phủ Mỹ cho rằng những công ty này có mối liên hệ chặt chẽ với Công ty Tàu chở dầu Quốc gia Iran, một doanh nghiệp đã nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ do vai trò vận chuyển dầu cho Iran.
Các công ty bị cáo buộc đã giúp Iran né tránh hạn chế bằng cách tạo ra vỏ bọc của những giao dịch kinh doanh hợp pháp, trong khi che giấu nguồn gốc và mục đích thực sự của số tiền.
Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã đưa các công ty này vào danh sách Công dân Đặc biệt (SDN).
Điều này đồng nghĩa với việc mọi tài sản của họ tại Mỹ sẽ bị phong tỏa, đồng thời các cá nhân và doanh nghiệp Mỹ bị cấm giao dịch với họ. Việc nằm trong danh sách SDN khiến các công ty này gặp khó khăn nghiêm trọng khi tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu.
Hiện tại, ba anh em Zarringhalam, những người được cho là đứng sau mạng lưới này, vẫn chưa xuất hiện để đưa ra bình luận. Nơi ở hiện tại của họ chưa được xác định. Phái đoàn Iran tại Liên Hợp Quốc ở New York cũng chưa phản hồi trước các yêu cầu bình luận từ truyền thông.
Theo Bộ Tài chính Mỹ, các công ty liên quan đến ba anh em này đang vận hành nhiều tài khoản ngân hàng bằng các loại tiền tệ khác nhau như đô la Mỹ, euro và nhân dân tệ Trung Quốc, trải rộng trên nhiều ngân hàng khắp thế giới.
Những tài khoản này được sử dụng để chuyển tiền từ hoạt động bán dầu của giảm, dù các giao dịch này vốn bị cấm theo các lệnh trừng phạt quốc tế.
Bối cảnh lớn hơn phía sau các lệnh trừng phạt
Đợt trừng phạt mới này nằm trong chiến dịch "áp lực tối đa" mà chính phủ Mỹ khởi động lại từ tháng 2 nhằm vào Iran.
Mục tiêu của chiến dịch là ngăn chặn Iran làm giàu uranium, phát triển chương trình hạt nhân, đồng thời cắt đứt nguồn tài trợ cho các nhóm vũ trang tại khu vực Trung Đông.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nhận định hệ thống ngân hàng bóng tối của Iran là "dây cứu sinh quan trọng" đối với chế độ nước này.
Ông Bessent nhấn mạnh rằng hệ thống này cho phép Iran nhận thanh toán từ dầu mỏ, chuyển tiền và hỗ trợ các hành động gây nguy cơ cho hòa bình khu vực.
Các cuộc đàm phán giữa Iran và Hoa Kỳ về chương trình hạt nhân của Tehran hiện vẫn rơi vào bế tắc, chủ yếu do bất đồng liên quan đến lượng uranium mà Iran được phép xử lý.
Trong bối cảnh các cuộc thương lượng chưa đạt tiến triển, Mỹ tiếp tục sử dụng lệnh trừng phạt như công cụ chủ lực để hạn chế khả năng tài chính của Iran trong việc triển khai các hoạt động.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi chiến dịch áp lực được khôi phục đầu năm nay, Mỹ trực tiếp nhắm đến hệ thống ngân hàng bóng tối của Iran.
Việc xác định các cá nhân như ba anh em Zarringhalam cùng các công ty như Ace Petrochem FZE và Moderate General Trading LLC cho thấy Washington quyết tâm theo dõi và hành động mạnh mẽ nhằm triệt phá các mạng lưới tài chính ẩn, vốn đang giúp Iran vượt qua các giới hạn toàn cầu.
