Năm đầu chấm thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT bằng rubric: Những bài 'chép ý mẫu' khó đạt điểm cao

(CLO) Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đã khép lại với hơn 1,22 triệu thí sinh tham dự. Trong khi các địa phương đang triển khai công tác chấm thi, môn Ngữ văn thu hút sự quan tâm đặc biệt khi đây là năm đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo áp dụng phương pháp chấm theo rubric (bảng tiêu chí đánh giá), hướng tới tăng tính mở và đánh giá đúng năng lực người học.

Theo các chuyên gia giáo dục, thay đổi này được xem là bước tiến quan trọng trong đánh giá môn Ngữ văn, bởi điểm số không còn phụ thuộc chủ yếu vào việc thí sinh viết đủ ý hay bám sát đáp án, mà chú trọng hơn đến tư duy, khả năng phân tích và lập luận của người học.

Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Trần Lê Hoa Tranh, Khoa Văn học và Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP HCM) cho rằng, rubric giúp bảo đảm độ tin cậy, tính mở và khả năng phân hóa trong chấm thi.

Theo bà, ưu điểm lớn nhất của rubric là giúp điểm số phản ánh sát chất lượng thực tế của bài viết. Việc mô tả rõ các mức độ đạt được của từng tiêu chí giúp hạn chế tình trạng chấm điểm dựa trên số lượng ý hoặc mức độ tương đồng với đáp án.

"Trong môn Ngữ văn, học sinh giỏi không chỉ là người viết đủ ý, ít lỗi và diễn đạt trôi chảy, mà còn là người có khả năng phát hiện vấn đề, khám phá ngữ liệu, lựa chọn dẫn chứng đắt giá và tạo được sức thuyết phục bằng giọng văn riêng. Rubric khuyến khích học sinh vượt khỏi lối viết khuôn mẫu để thể hiện năng lực thật", bà Hoa Tranh nhận định.

Từ góc độ người trực tiếp tham gia chấm thi, thầy Dương Trung Thành, giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Bắc Ninh cho rằng, rubric góp phần tạo sự công bằng hơn trong đánh giá.

Theo thầy Thành, bài viết chỉ dừng ở những khẩu hiệu hay liệt kê ý sẽ khó được đánh giá ngang với bài có chiều sâu phân tích. Những bài văn vay mượn văn mẫu, dù diễn đạt trơn tru, cũng khó che lấp hạn chế về tư duy. Ngược lại, các bài viết thể hiện góc nhìn mới, lập luận chặt chẽ và dấu ấn cá nhân sẽ được ghi nhận xứng đáng, kể cả khi không đi theo trình tự ý trong đáp án.

Lấy ví dụ từ câu nghị luận xã hội trong đề thi năm nay với chủ đề "Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?", thầy Thành cho rằng nếu chấm theo lối dò ý truyền thống, đề bài giàu tính gợi mở này rất dễ bị biến thành cuộc "kiểm kê giải pháp".

"Cách chấm đó không sai nhưng chưa chạm tới bản chất vấn đề. Câu hỏi về Steve Jobs Việt Nam thực chất là câu hỏi về khát vọng sáng tạo, bản lĩnh khác biệt và khả năng biến ý tưởng thành giá trị cho xã hội", thầy Thành nói.

Theo giáo viên này, rubric không chỉ đánh giá việc thí sinh có nêu giải pháp hay không mà còn đánh giá cách các em tư duy về giải pháp đó.

clo_br_6r4a5998.jpg
Các địa phương sẽ chấm thi xong trong tháng 6 để công bố kết quả vào sáng 1/7.

Một học sinh có thể cho rằng để có những "Steve Jobs Việt Nam" cần giỏi công nghệ, ngoại ngữ hay năng lực số. Tuy nhiên, một bài viết sâu sắc hơn sẽ nhận ra rằng một Steve Jobs Việt Nam không chỉ là người giỏi kỹ thuật mà còn phải có khát vọng cống hiến, tinh thần đổi mới và môi trường thuận lợi để phát triển.

"Rubric giúp người chấm nhận ra độ sâu trong tư duy của học sinh, phân biệt được ai chỉ kể giải pháp, ai hiểu bản chất của sáng tạo và ai nhìn thấy mối quan hệ giữa tài năng cá nhân với môi trường xã hội", thầy Thành phân tích.

Theo các chuyên gia, việc áp dụng rubric trong chấm thi Ngữ văn thể hiện rõ tinh thần đánh giá năng lực mà chương trình giáo dục phổ thông mới hướng tới.

"Đây là cách đánh giá không nhằm tìm kiếm những cái đầu biết lặp lại, mà hướng tới phát hiện những cái đầu biết suy nghĩ", thầy Thành nhấn mạnh.

Xem thêm

Trường ĐH Công nghệ Đông Á công bố 4 phương thức tuyển sinh năm 2026

Trường ĐH Công nghệ Đông Á công bố 4 phương thức tuyển sinh năm 2026

Không chỉ mang đến “tấm vé vàng” vào đại học với 4 phương thức xét tuyển linh hoạt, Trường Đại học Công nghệ Đông Á (EAUT) còn khẳng định vị thế của một ngôi trường tiên phong bằng việc mở loạt ngành “hot trend”, đón đầu làn sóng dịch chuyển nhân lực của xã hội.

Bộ đội Biên phòng đồng hành cùng bà con vùng cao chuyển đổi số

Bộ đội Biên phòng đồng hành cùng bà con vùng cao chuyển đổi số

(CLO) Mặc thời tiết nắng nóng, những người lính mang quân hàm xanh vẫn miệt mài vượt dốc, băng rừng đến từng nhà để hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận các tiện ích số và tham gia tố giác tội phạm qua mã QR. Thông qua các mô hình chuyển đổi số sáng tạo, Bộ đội Biên phòng Nghệ An không chỉ nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm mà còn phát huy sức mạnh toàn dân trong bảo vệ chủ quyền, giữ gìn bình yên nơi biên cương Tổ quốc.

Đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Long dâng hương tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ trong hành trình “Về miền Trung đất lửa”

Đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Long dâng hương tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ trong hành trình “Về miền Trung đất lửa”

(CLO) Ngày 20/6, trong hành trình “Về miền Trung đất lửa”, Đoàn công tác Ban Chỉ đạo Bình đẳng giới và Vì sự tiến bộ phụ nữ tỉnh Vĩnh Long đã trang trọng dâng hương tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ tại Nghĩa trang Quốc gia Đường 9 và Nghĩa trang Quốc gia Trường Sơn (tỉnh Quảng Trị).

Hưng Yên: 9 người nhập viện sau khi ăn tiết canh

Hưng Yên: 9 người nhập viện sau khi ăn tiết canh

(CLO) Ngày 20/6, thông tin từ Bệnh viện Đa khoa Thái Bình (tỉnh Hưng Yên) cho biết, bệnh viện vừa tiếp nhận điều trị 9 trường hợp với các biểu hiện: đau bụng quanh rốn, nôn, sốt liên tục, đi ngoài phân lỏng.

Dự báo thời tiết ngày 21/6: Thanh Hóa đến Quảng Trị nắng nóng đặc biệt gay gắt

Dự báo thời tiết ngày 21/6: Thanh Hóa đến Quảng Trị nắng nóng đặc biệt gay gắt

(CLO) Ngày mai 21/6, khu vực Bắc Bộ, TP. Huế đến TP. Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk có nắng nóng từ 35-37 độ C, có nơi trên 38 độ, riêng khu vực Thanh Hóa đến Quảng Trị nắng nóng từ 37-39 độ, có nơi đặc biệt gay gắt trên 39 độ. Nắng nóng dự báo còn có khả năng kéo dài trong nhiều ngày tới.

Ngành Y tế Hưng Yên: Lấy sự minh bạch làm thước đo, lấy hạnh phúc của nhân dân làm đích đến

Ngành Y tế Hưng Yên: Lấy sự minh bạch làm thước đo, lấy hạnh phúc của nhân dân làm đích đến

(CLO) "Mỗi người dân Hưng Yên đều có quyền được biết, được chăm sóc và được bảo vệ sức khỏe từ sớm, từ xa. Sự công khai, minh bạch không chỉ là trách nhiệm pháp lý, mà là lời cam kết tự tâm của ngành Y tế để xây dựng niềm tin chiến lược nơi nhân dân." – Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Anh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Hưng Yên.

Nuôi cá mú Úc theo công nghệ RAS, lão nông Gia Lai bỏ túi 600 triệu đồng/năm

Nuôi cá mú Úc theo công nghệ RAS, lão nông Gia Lai bỏ túi 600 triệu đồng/năm

(CLO) Từ niềm yêu thích hương vị thơm ngon của cá mú Úc trong một chuyến đi miền Tây, ông Nguyễn Đình Nhị đã mạnh dạn đầu tư hàng trăm triệu đồng đưa giống cá nước ngọt cao cấp này về nuôi trên cao nguyên Pleiku. Sau gần một năm áp dụng công nghệ tuần hoàn khép kín, mô hình không chỉ mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng mà còn mở ra hướng sản xuất nông nghiệp mới đầy triển vọng tại địa phương.

Đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, Đại học Trà Vinh khẳng định vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên số

Đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, Đại học Trà Vinh khẳng định vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên số

Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và 25 năm triển khai mô hình Cao đẳng Cộng đồng của Đại học Trà Vinh (ngày 19/6) đã diễn ra đầy tự hào với nghi thức đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất từ Chủ tịch nước. Đây là mốc son chói lọi của một ngôi trường sở hữu 27 ngành đạt chuẩn quốc tế, liên tục dẫn đầu về sáng kiến giáo dục thông minh và phát triển bền vững.

Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố đáp án tất cả môn thi của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố đáp án tất cả môn thi của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026

(CLO) Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố đáp án chính thức tất cả các môn thi của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, một tuần sau khi kỳ thi kết thúc. Việc công bố được thực hiện sau khi 34 tỉnh, thành phố hoàn tất quét bài thi trắc nghiệm lên hệ thống chấm thi, bảo đảm các yêu cầu về an toàn và tính minh bạch trong quá trình chấm thi.

Dự báo thời tiết ngày 20/6: Miền Bắc nắng nóng mở rộng

Dự báo thời tiết ngày 20/6: Miền Bắc nắng nóng mở rộng

(CLO) Ngày mai 20/6, nắng nóng mở rộng tại khu vực Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ, có nơi nắng nóng gay gắt trên 37 độ. Khu vực từ Thanh Hóa đến TP. Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk cũng xuất hiện nắng nóng gay gắt trên 38 độ với độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50-55%.

Ly kỳ cổ vật nhiều lần bị đánh cắp vẫn 'quay về' với bản làng

Ly kỳ cổ vật nhiều lần bị đánh cắp vẫn 'quay về' với bản làng

(CLO) Từng nhiều lần bị mất trộm nhưng chiếc vạc đồng gắn với sự tích cả bản thịt trâu đánh đuổi kẻ ác thuở lập Mường, vẫn quay về làng trong sự ngỡ ngàng của nhiều người. Những lần trở về ấy không chỉ nhuốm màu kỳ lạ mà còn gợi lên câu chuyện về niềm tin, ý thức gìn giữ và trách nhiệm bảo tồn di sản.

Gia tăng tỷ lệ thừa cân và thiếu hụt vi chất: Cần những giải pháp dinh dưỡng thực tiễn

Gia tăng tỷ lệ thừa cân và thiếu hụt vi chất: Cần những giải pháp dinh dưỡng thực tiễn

(CLO) Ngày 19/6 tại Hà Nội, Viện Dinh dưỡng phối hợp với Viện Sức khỏe Nutrilite (NHI) tổ chức hội thảo khoa học công bố kết quả nghiên cứu “Đánh giá thực trạng dinh dưỡng và tiêu thụ thực phẩm ở người trưởng thành từ 20 – 45 tuổi tại vùng thành thị và nông thôn thuộc 5 tỉnh, thành phố của Việt Nam năm 2025”.

Cỡ chữ bài viết: