Năng lượng mặt trời đang bứt phá trong cuộc đua năng lượng toàn cầu

Kể từ đầu thế kỷ 21, sự trỗi dậy của năng lượng mặt trời đã vượt xa mọi kỳ vọng, trở thành nguồn năng lượng có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ nhất so với bất kỳ loại hình năng lượng nào khác.

770-202603300733051.png
Một “trang trại” năng lượng mặt trời. Ảnh: ABACA

Từng là một công nghệ đắt đỏ, vốn chỉ xuất hiện trong các chương trình du hành vũ trụ, vùng sâu vùng xa hay trên những chiếc máy tính bỏ túi, giờ đây các tấm pin năng lượng mặt trời đã trở nên phổ biến toàn cầu. Với ưu điểm dễ lắp đặt và vận hành, chúng đang tạo ra nguồn điện giá rẻ ở khắp mọi nơi.

Dữ liệu thực tế cho thấy sự nhảy vọt về công suất lắp đặt toàn cầu trong một thập kỷ qua là rất ấn tượng. Nếu năm 2015, thế giới mới chỉ có 228 gigawatt (GW), đáp ứng 1% nhu cầu điện, thì đến năm 2020 con số này đã tăng lên 759 GW.

Theo ước tính, đến năm 2025, công suất toàn cầu đạt tới 2.919 GW, cung cấp khoảng 10% nhu cầu năng lượng thế giới, chính thức vượt qua năng lượng hạt nhân (hiện chiếm 9%).

Nếu giữ vững tốc độ tăng trưởng hiện tại, công suất này có thể chạm mốc 9.000 GW vào năm 2030, đủ sức đáp ứng hơn 20% nhu cầu năng lượng của nhân loại.

Trung Quốc dẫn đầu tuyệt đối, EU và Mỹ bám đuổi quyết liệt

Trung Quốc hiện là quốc gia thống trị trong lĩnh vực này. Chỉ riêng năm 2025, quốc gia này đã lắp đặt mới 315 GW, đưa tổng công suất lên khoảng 1.300 GW.

Hiện nay, hơn 80% sản lượng pin năng lượng mặt trời trên toàn thế giới được sản xuất tại Trung Quốc. Dữ liệu từ LowCarbonPower chỉ ra rằng, 11% sản lượng điện của Trung Quốc đến từ mặt trời, góp phần quan trọng giúp tỷ trọng điện than giảm từ 70% xuống còn 56% trong một thập kỷ qua.

Liên minh Châu Âu (EU) đứng ở vị trí thứ hai với công suất 406 GW, đáp ứng khoảng 13% nhu cầu điện của khối. Đáng chú ý, tỷ trọng điện than tại EU đã giảm sâu xuống còn 9%, so với mức 25% của năm 2015.

Các quốc gia như Hy Lạp, CH Síp, Tây Ban Nha và Hungary hiện đang dẫn đầu khi có hơn 20% sản lượng điện đến từ mặt trời. Đức vẫn giữ vững vị thế là nước có công suất lắp đặt lớn nhất châu Âu với 119 GW.

Dù chính quyền Tổng thống Donald Trump có những chính sách không mấy mặn mà với năng lượng tái tạo, Mỹ vẫn giữ vị trí thứ ba thế giới với 267 GW, cung cấp khoảng 8% nhu cầu điện quốc gia.

Trong 10 năm qua, tỷ lệ điện than tại Mỹ cũng đã giảm một nửa, từ 34% xuống còn 17%. Ngoài các "ông lớn" kể trên, năng lượng mặt trời cũng đang bùng nổ tại Ấn Độ, Pakistan và Brazil.

Ưu thế tuyệt đối về chi phí

Năng lượng từ ánh sáng mặt trời là nguồn tài nguyên vô tận. Theo tính toán, chỉ cần lắp đặt pin mặt trời trên chưa đầy 1% diện tích bề mặt Trái Đất là đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu năng lượng của nhân loại.

Nhờ sản xuất hàng loạt và cải tiến hiệu suất, giá pin mặt trời đã giảm tới 90%, trở thành nguồn điện rẻ nhất tại nhiều khu vực.

Tại các vùng nắng nóng, các trang trại mặt trời quy mô lớn có thể sản xuất điện với giá chỉ khoảng 1 cent (tương đương hơn 200 đồng) mỗi kWh. Tại Đức, con số này dao động từ 4 đến 5 cent.

Trong khi đó, chi phí để sản xuất điện hạt nhân theo Viện Fraunhofer (Đức) lên tới 14 - 49 cent/kWh, điện than từ 15 - 29 cent và điện khí từ 15 - 33 cent.

Ngay cả khi cộng thêm chi phí lưu trữ bằng pin (khoảng 2 - 3 cent/kWh), năng lượng mặt trời vẫn chiếm ưu thế áp đảo về kinh tế.

Thay đổi bộ mặt giao thông và sưởi ấm

Năng lượng mặt trời giá rẻ đang trực tiếp làm thay đổi cách chúng ta sưởi ấm và di chuyển. Xe điện sẽ tiết kiệm chi phí vận hành hơn nhiều nếu được sạc bằng điện mặt trời áp mái.

Tại Đức, mức tiết kiệm có thể lên tới hơn 80% so với xe chạy dầu hoặc xăng. Tương tự, việc sử dụng bơm nhiệt (heat pump) kết hợp điện mặt trời giúp các hộ gia đình tại EU tiết kiệm hơn 30% hóa đơn sưởi ấm so với các hệ thống chạy bằng dầu hoặc khí đốt.

Nhiều dự báo trước đây đã đánh giá thấp sự bùng nổ của ngành này. Năm 2020, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự đoán công suất lắp đặt toàn cầu năm 2024 chỉ đạt 120 GW, nhưng thực tế con số này lên tới 597 GW, cao gấp gần 5 lần dự báo.

Các chuyên gia tin rằng năng lượng mặt trời sẽ trở thành nguồn năng lượng quan trọng nhất hành tinh. Theo mô hình của Đại học Công nghệ Lappeenranta-Lahti (Phần Lan), trong tương lai, 76% năng lượng thế giới sẽ đến từ mặt trời và 20% từ gió.

Thách thức về hạ tầng và chuyển đổi số

Tuy nhiên, lộ trình tiến tới tương lai xanh vẫn còn nhiều thách thức. Việc chuyển đổi sang xe điện và bơm nhiệt sẽ khiến nhu cầu điện toàn cầu tăng gấp đôi vào năm 2050. Điều này đòi hỏi sự mở rộng mạnh mẽ của mạng lưới điện và hệ thống lưu trữ để sử dụng vào ban đêm.

Số hóa cũng đóng vai trò then chốt trong việc điều phối tối ưu giữa tiêu dùng và sản xuất. Ví dụ, xe điện có thể tự động sạc vào những thời điểm nguồn điện mặt trời trong lưới đang dư thừa và có giá rẻ nhất.

Cuộc cách mạng năng lượng mặt trời không chỉ là thay đổi nguồn nhiên liệu, mà còn là sự lột xác toàn diện của hệ thống hạ tầng và công nghệ toàn cầu.

Xem thêm

Tắt 2G: Việt Nam đã giải quyết bài toán nhiều quốc gia khác đang đối mặt như thế nào?

Tắt 2G: Việt Nam đã giải quyết bài toán nhiều quốc gia khác đang đối mặt như thế nào?

Tắt 2G không phải bài toán mới, nhưng nhiều quốc gia vẫn loay hoay trong việc loại bỏ một công nghệ cũ mà không đẩy hàng triệu người dùng ra khỏi kết nối. Trong bối cảnh đó, quá trình chuyển đổi tại Việt Nam đang cho thấy những tín hiệu tích cực: công nghệ có thể được nâng cấp hiệu quả hơn khi bài toán thiết bị, vùng phủ và người dùng được giải quyết đồng thời.

Bảo Việt - Doanh nghiệp bảo hiểm nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam

Bảo Việt - Doanh nghiệp bảo hiểm nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam

Tập đoàn Bảo Việt (BVH) được vinh danh trong Top 100 doanh nghiệp nhà nước nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam năm 2026 (STATE 100), xếp thứ 61 trong bảng xếp hạng và là doanh nghiệp bảo hiểm nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam. Kết quả tiếp tục ghi nhận những đóng góp tích cực của Bảo Việt đối với ngân sách nhà nước, đồng thời khẳng định vai trò của một doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực tài chính - bảo hiểm đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Đánh giá tác động toàn diện là cơ sở quan trọng để Quốc hội xem xét mở rộng lệnh cấm đối với các sản phẩm thuốc lá

Đánh giá tác động toàn diện là cơ sở quan trọng để Quốc hội xem xét mở rộng lệnh cấm đối với các sản phẩm thuốc lá

Mặc dù thống nhất cao với mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hạn chế thanh thiếu niên tiếp cận thuốc lá, các đại biểu tham dự tọa đàm góp ý Dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (sửa đổi) ngày 26/8 cho rằng đề xuất cấm các sản phẩm “thuốc lá khác” vẫn cần được đánh giá đầy đủ và khách quan.

Tận hưởng trải nghiệm ẩm thực cùng OCB Mastercard World 2in1

Tận hưởng trải nghiệm ẩm thực cùng OCB Mastercard World 2in1

Không chỉ đơn thuần là một bữa ăn, mỗi cuộc hẹn còn là khoảng thời gian dành cho những người quan trọng. Với thẻ OCB Mastercard World 2in1 của ngân hàng Phương Đông(OCB), những dịp sum vầy mùa Trung thu càng thêm trọn vẹn nhờ ưu đãi hoàn tiền 10% cho chi tiêu ẩm thực, cùng thiết kế 2in1 tích hợp cả tính năng tín dụng và ghi nợ, giúp khách hàng linh hoạt trong quản lý tài chính và dễ dàng tiếp cận hệ sinh thái ưu đãi cao cấp.

Ả Rập Xê Út phát hiện 110 triệu tấn quặng chứa uranium

Ả Rập Xê Út phát hiện 110 triệu tấn quặng chứa uranium

(CLO) Ả Rập Xê Út vừa phát hiện khoảng 110 triệu tấn nguyên liệu chứa uranium tại khu vực Medina, mở ra thêm triển vọng cho kế hoạch phát triển ngành công nghiệp hạt nhân trong nước và tận dụng nguồn tài nguyên khoáng sản phục vụ đa dạng hóa nền kinh tế.

“Bản đồ” đặc quyền hệ sinh thái của hội viên Sun Signature

“Bản đồ” đặc quyền hệ sinh thái của hội viên Sun Signature

Hơn 100.000 hội viên sau hơn hai tháng ra mắt, Sun Signature đang tạo sức hút với một “bản đồ” đặc quyền trải rộng trên nhiều lĩnh vực trong hệ sinh thái Sun Group. Càng nâng hạng, hội viên càng mở khóa thêm nhiều đặc quyền và trải nghiệm riêng biệt từ hàng không - nghỉ dưỡng, vui chơi, golf, bất động sản đến tài chính, tất cả chỉ trong một tài khoản duy nhất.

Techcombank lần thứ 6 liên tiếp được Euromoney vinh danh “Ngân hàng Tốt nhất Việt Nam”

Techcombank lần thứ 6 liên tiếp được Euromoney vinh danh “Ngân hàng Tốt nhất Việt Nam”

(CLO) Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) vừa được Tạp chí tài chính quốc tế Euromoney vinh danh là “Ngân hàng Tốt nhất Việt Nam 2026”, trong khuôn khổ Lễ trao giải Euromoney Awards for Excellence, đánh dấu năm thứ 6 liên tiếp Techcombank nhận danh hiệu cao nhất tại Việt Nam trao bởi Euromoney. Vượt qua hàng trăm hồ sơ đề cử đến từ hơn 700 định chế tài chính tại 125 quốc gia và vùng lãnh thổ, giải thưởng đã lựa chọn và vinh danh những tổ chức xuất sắc nhất, đại diện tiêu biểu cho từng quốc gia và từng lĩnh vực trên phạm vi toàn cầu.

Hai doanh nghiệp bị UBCKNN phạt hơn 260 triệu đồng

Hai doanh nghiệp bị UBCKNN phạt hơn 260 triệu đồng

(CLO) Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa ban hành quyết định xử phạt Công ty cổ phần Quản lý quỹ đầu tư Pacific Bridge và Công ty Cổ phần Đầu tư Việt Tâm về một số vi phạm trong lĩnh vực chứng khoán.

Vì sao xây thêm nhà máy lọc dầu không giúp Mỹ hạ giá xăng?

Vì sao xây thêm nhà máy lọc dầu không giúp Mỹ hạ giá xăng?

(CLO) Tổng thống Donald Trump đặt mục tiêu đảo ngược xu hướng sụt giảm số lượng nhà máy lọc dầu tại Mỹ suốt nhiều thập kỷ qua, xem đây là giải pháp trọng tâm để kéo giảm giá xăng dầu. Gần đây, ông đã triệu tập đại diện ngành dầu khí tới Nhà Trắng để triển khai kế hoạch trên.

Hoàn tiền, du lịch hay đặc quyền: Chọn thẻ theo nhu cầu nào?

Hoàn tiền, du lịch hay đặc quyền: Chọn thẻ theo nhu cầu nào?

Hoàn tiền cho những khoản chi thường xuyên, thêm ưu đãi cho mỗi chuyến đi hay tận hưởng các đặc quyền dành cho khách hàng ưu tiên – lựa chọn thẻ tín dụng phù hợp với nhu cầu giúp người dùng nhận thêm giá trị từ chính những khoản chi vốn đã có trong kế hoạch.

Khi thị trường bước vào “luật chơi mới”, năng lực thực thi trở thành lợi thế cạnh tranh

Khi thị trường bước vào “luật chơi mới”, năng lực thực thi trở thành lợi thế cạnh tranh

Sau giai đoạn thanh lọc, thị trường bất động sản đang hình thành những chuẩn mực mới. Khi khách hàng ngày càng thận trọng hơn trong quyết định lựa chọn sở hữu tài sản, tính minh bạch, giá trị thực và năng lực thực thi của chủ đầu tư được đánh giá qua khả năng phát triển dự án, được kiểm chứng bằng pháp lý, quy hoạch và vận hành trong dài hạn.

Viettel chính thức tắt sóng 2G, đưa người dùng vào kỷ nguyên mạng tốc độ cao

Viettel chính thức tắt sóng 2G, đưa người dùng vào kỷ nguyên mạng tốc độ cao

Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức dừng phát sóng mạng 2G trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Khoa học và Công nghệ, khép lại hành trình hơn hai thập kỷ công nghệ di động thế hệ thứ hai đồng hành cùng người dân Việt Nam. Toàn bộ khách hàng được chuyển sang hạ tầng 4G/5G, nơi Viettel đã chuẩn bị vùng phủ, thiết bị và các chương trình hỗ trợ trong suốt hai năm qua.

Phân bón Cà Mau đồng hành cùng Hội đua bò chùa Rô 2026

Phân bón Cà Mau đồng hành cùng Hội đua bò chùa Rô 2026

Ngày 13/9, Chùa Rô (xã An Cư, tỉnh An Giang) trở thành điểm hẹn sôi động của hàng nghìn người dân và du khách tại Hội đua bò truyền thống Chùa Rô năm 2026 – Tranh Cúp Phân Bón Cà Mau. Sự kiện không chỉ mang đến những khoảnh khắc hấp dẫn trên đường đua mà còn kết hợp hội thi nhiếp ảnh, các hoạt động tìm hiểu văn hóa địa phương và trải nghiệm cộng đồng, góp phần lan tỏa nét đẹp văn hóa, con người và đời sống bản sắc Khmer Nam Bộ.

PV GAS kiện toàn nhân sự lãnh đạo cho nhiệm kỳ 2026 – 2031

PV GAS kiện toàn nhân sự lãnh đạo cho nhiệm kỳ 2026 – 2031

Ngày 14/9/2026, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS, HOSE: GAS) đã tổ chức thành công Đại hội đồng cổ đông bất thường năm 2026 (Đại hội) theo hình thức trực tuyến, thông qua các nội dung về nhân sự chủ chốt, cơ cấu quản trị và định hướng hoạt động trong nhiệm kỳ 2026 – 2031. Đồng thời PV GAS cũng công bố các quyết định về công tác cán bộ, trong đó ông Bùi Minh Tiến được bầu giữ chức Chủ tịch HĐQT, ông Dương Trí Hội giữ chức Tổng Giám đốc, ông Nguyễn Tuấn Anh giữ chức Thành viên HĐQT.

Cỡ chữ bài viết: