Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, vốn phụ thuộc nhiều vào Nga như thị trường xuất khẩu hàng đầu, hiện đang đối mặt với mức thuế tăng cao, gây nhiều sự chú ý tại nước này.
Mẫu xe crossover nhỏ gọn mới Omoda C5, được sản xuất tại Trung Quốc và được giới thiệu tại cửa hàng Zelenopark. Ảnh: Getty Images
Newsweek đã liên hệ với Bộ Ngoại giao Nga và Trung Quốc qua email để yêu cầu bình luận. Trước năm 2022, thị trường ô tô Nga nằm trong top 10 thế giới, với phần lớn xe được sản xuất bởi các công ty phương Tây.
Tuy nhiên, sau cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, khoảng trống tạo ra bởi sự rút lui của các thương hiệu ô tô tại Nga đã nhanh chóng được lấp đầy bởi các hãng xe Trung Quốc như Geely và Chery.
Khi Bắc Kinh và Moscow thắt chặt quan hệ trên các mặt trận ngoại giao và quân sự, thương mại song phương cũng đạt mức kỷ lục 244,8 tỷ USD vào năm ngoái, theo dữ liệu hải quan Trung Quốc. Thị phần của Trung Quốc trong thị trường ô tô Nga cũng tăng vọt, từ dưới 10% năm 2021 lên hơn 60% vào năm 2023.
Sự gia tăng nhập khẩu xe hơi từ Trung Quốc đã làm dấy lên lo ngại ở Nga - tương tự như những lo ngại của Liên minh châu Âu về xe điện - rằng tình trạng dư thừa công suất công nghiệp của Trung Quốc sẽ khiến hàng hóa giá rẻ của nước này cạnh tranh không lành mạnh với ngành công nghiệp trong nước.
Để đối phó, Moscow vào tháng 10 đã tăng thuế "tái chế" đối với xe nhập khẩu lên 70-85%, tùy theo dung tích động cơ. Nga lần đầu tiên áp dụng thuế tái chế vào năm 2012 khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Về lý thuyết, loại thuế này nhằm trang trải chi phí tái chế và xử lý xe khi hết vòng đời, đồng thời giảm tác động đến môi trường. Tuy nhiên, trên thực tế, nó đã trở thành công cụ bảo vệ các nhà sản xuất trong nước và khuyến khích các hãng xe nước ngoài thiết lập sản xuất tại Nga.
"Trong khi Nga muốn có ô tô Trung Quốc, họ cũng đang yêu cầu các nhà sản xuất xe hơi đặt nhà máy tại Nga. Sự phản kháng này cho thấy ngay cả đồng minh địa chính trị thân cận như Trung Quốc cũng không được hoan nghênh nếu biến Nga thành bãi rác cho công suất dư thừa của mình", Gregor Sebastian, chuyên gia phân tích cấp cao tại nhóm cố vấn doanh nghiệp Trung Quốc của Rhodium Group, viết trong một báo cáo tháng 12.
Ông Sebastian cũng lưu ý: "Từ tháng 1/2025, phí tái chế sẽ chiếm hơn một phần tư giá xe. Điều này có nghĩa là đối với hầu hết các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM), phí tái chế của Nga còn cao hơn cả thuế chống bán phá giá của EU đối với xe điện Trung Quốc".
Trước động thái này, chính quyền Trung Quốc đã chỉ đạo các doanh nghiệp trong nước "đánh giá đầy đủ tác động tiềm tàng" của việc tăng thuế và điều chỉnh chiến lược giá cho phù hợp, hoặc thúc đẩy quá trình nội địa hóa tại các thị trường nước ngoài.
Dũng Phan (Theo Newsweek)
