Ảnh: Reuters
Bài liên quan
Lũ quét sẽ phổ biến hơn khi khủng hoảng khí hậu trở nên tồi tệ hơn
LHQ cảnh báo nghèo đói đang nguy hiểm hơn biến đổi khí hậu và xung đột
Ấn Độ trên tuyến đầu của biến đổi khí hậu
G-20 tiếp tục gặp “khó” khi đàm phán về giảm than và biến đổi khí hậu
Theo những phân tích đầu tiên để tính toán tổn thất về sinh mạng của lượng khí thải carbon, cuộc sống của khoảng ba người Mỹ trung bình sẽ tạo ra lượng khí thải để giết chết một người, và lượng khí thải từ một nhà máy nhiệt điện than có khả năng dẫn đến hơn 900 người chết.
Nghiên cứu mới được xây dựng dựa trên “chi phí xã hội của carbon”, một con số dựa trên thiệt hại do mỗi tấn khí thải carbon dioxide gây ra, bằng cách ấn định số người chết dự kiến do khí thải gây ra.
Phân tích dựa trên một số nghiên cứu sức khỏe cộng đồng để kết luận rằng cứ 4.434 tấn CO2 được bơm vào khí quyển vượt quá tốc độ phát thải năm 2020, một người trên toàn cầu sẽ chết sớm do nhiệt độ tăng lên. Lượng CO2 bổ sung này tương đương với lượng khí thải hiện tại của 3,5 người Mỹ.
Nghiên cứu cho thấy, nếu tăng thêm 4 triệu tấn nữa so với mức của năm ngoái, do nhà máy than trung bình của Hoa Kỳ sản xuất, sẽ khiến 904 sinh mạng trên toàn thế giới thiệt mạng vào cuối thế kỷ này. Ở quy mô lớn hơn, việc loại bỏ khí thải đốt nóng hành tinh vào năm 2050 sẽ cứu được 74 triệu sinh mạng trên khắp thế giới trong thế kỷ này.
Theo Daniel Bressler của Viện Trái đất của Đại học Columbia, các số liệu về số ca tử vong dự kiến khí thải không có tính xác thực và có thể là "một đánh giá thấp" vì chúng chỉ tính đến tỷ lệ tử vong liên quan đến nắng nóng hơn là tử vong do lũ lụt, bão, mất mùa và các tác động khác đến từ khí hậu.
Ô nhiễm không khí do nhiên liệu hóa thạch cũng đang trực tiếp giết chết con người, với một nghiên cứu mang tính bước ngoặt của Đại học Harvard được công bố vào tháng 2 cho thấy hơn 8 triệu người trên toàn cầu đang chết mỗi năm do ảnh hưởng sức khỏe của không khí độc hại.
Ông Bressler nói: “Có một số lượng đáng kể sinh mạng có thể được cứu nếu theo đuổi các chính sách khí hậu tích cực hơn. Tôi rất ngạc nhiên về số lượng người chết lớn như thế nào. Có một số sự không chắc chắn về các kết quả này, con số có thể thấp hơn nhưng cũng có thể cao hơn rất nhiều".
Nghiên cứu, được công bố trên Nature Communications, minh họa sự chênh lệch lớn về lượng khí thải do tiêu dùng của mọi người ở các quốc gia khác nhau trên thế giới. Trong khi chỉ cần 3,5 người Mỹ tạo ra đủ lượng khí thải trong đời để giết một người, thì phải mất 25 người Brazil hoặc 146 người Nigeria để làm điều tương tự, bài báo cho biết.
Chi phí xã hội của carbon đã trở thành một thước đo được sử dụng rộng rãi sau khi nhà kinh tế học William Nordhaus, người đoạt giải Nobel, tạo ra nó vào những năm 1990. Phép đo tính toán thiệt hại do một tấn khí thải gây ra, dựa trên khả năng thích ứng với khí hậu thay đổi.
Theo mô hình DICE của Nordhaus, chi phí carbon xã hội năm 2020 là 37 đô la một tấn nhưng việc Bressler cộng thêm chi phí tử vong khiến con số này lên tới 258 đô la một tấn. Sự thay đổi đối với mô hình này sẽ ngụ ý rằng một chính sách tối ưu về mặt kinh tế sẽ là giảm triệt để lượng khí thải để đạt đến quá trình loại bỏ hoàn toàn năng lượng cacbon vào năm 2050, một kịch bản cũng đã được các nhà khoa học khí hậu ủng hộ.
Ông Bressler cho biết: “Nordhaus đã đưa ra một mô hình tuyệt vời nhưng ông ấy không đưa vào tài liệu mới nhất về thiệt hại của biến đổi khí hậu đối với tỷ lệ tử vong".
Ông Gernot Wagner, một nhà kinh tế học khí hậu tại Đại học New York, người không tham gia vào nghiên cứu, nói rằng chi phí xã hội của carbon là một “công cụ chính sách quan trọng” nhưng cũng “rất trừu tượng”.
Một loạt các đợt nắng nóng đã quét qua toàn cầu trong tháng qua, bao gồm nắng nóng gay gắt và cháy rừng ở Hoa Kỳ, nơi kỷ lục nhiệt độ ở Seattle và Portland bị phá vỡ và khiến hàng trăm người chết vì đột quỵ nhiệt và các bệnh liên quan khác. Các nhà khoa học cho biết cuộc khủng hoảng khí hậu, do khí thải carbon, đang làm cho các đợt nắng nóng diễn ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn rất nhiều.
Ông Bressler nói rằng trong khi bài báo của ông xem xét lượng khí thải do hoạt động cá nhân gây ra, trọng tâm nên tập trung vào các chính sách tác động đến các doanh nghiệp và chính phủ có ảnh hưởng đến ô nhiễm carbon trên quy mô xã hội.
