Gieo mầm tri thức
Trường Phổ thông DTNT THPT số 2 Nghệ An hiện có khoảng 90 du học sinh Lào đang theo học. Các em đến từ nhiều vùng đất khác nhau như Xiengkhouang, Bolikhamsai, Savannakhet, Vientiane… Ai cũng mang theo hoài bão lớn khi chọn Việt Nam để học tập.
Dù vậy, họ không tránh khỏi cảm giác chông chênh khi đối diện rào cản ngôn ngữ. Em Soukthida Keosynuan (học sinh đến từ Savannakhet, Lào) chia sẻ, lúc mới sang, việc học tiếng Việt đối với em rất khó, nhiều lúc chán nản. Nhưng sau khi được thầy cô và các bạn Việt Nam hướng dẫn tận tình, em đã tự tin nói chuyện, học bài.
Bỡ ngỡ cũng là tâm lý của em Soununtha Vannisa khi mới sang Việt Nam. Em phải trải qua thời gian dài để học ngôn ngữ, tìm hiểu văn hóa. Nhớ về ngày đầu tiên đặt chân tới trường, Soununtha kể rằng, mọi thứ đều mới lạ đến choáng ngợp. Đêm đầu tiên ở ký túc xá, trong căn phòng lạ, em đã bật khóc vì nhớ nhà, nhớ người thân, cảm giác cô đơn bao trùm.
Nhưng cũng từ khoảnh khắc yếu lòng ấy, em dần cảm nhận được vòng tay ấm áp của thầy cô, bạn bè Việt Nam. Họ đã nhẹ nhàng chỉ dẫn từng câu tiếng Việt, hay đơn giản là chia cho em một phần cơm nóng… Từ sự bỡ ngỡ, xa lạ ban đầu, mái trường nội trú dần trở thành nơi em tìm thấy sự bình yên và cảm giác được thuộc về. Câu chuyện của Soununtha cũng là tâm trạng chung của hơn 90 học sinh Lào đang theo học tại trường.
Theo cô Nguyễn Thị Hương Quỳnh, giáo viên tại Trường Phổ thông DTNT THPT số 2 Nghệ An, để học sinh Lào nắm vững tiếng Việt – chìa khóa để theo học chương trình THPT, các em phải trải qua một năm dự bị. Chương trình dự bị không chỉ dạy ngữ pháp hay từ vựng, nhà trường còn tạo một môi trường giao tiếp toàn diện. Ngoài học chính khóa, các em còn học phụ đạo buổi tối, tham gia các cuộc thi kể chuyện, hát bằng tiếng Việt…
Đối với các môn học tự nhiên như toán, hóa học….thầy cô phải chuẩn bị kỹ gấp nhiều lần. Họ nói chậm, rõ, dùng hình ảnh trực quan và giải thích lại nhiều lần để các em thực sự hiểu bài. Sự tận tâm của thầy cô giúp các học sinh Lào học tốt và hòa nhập nhanh vào đời sống chung.
Bồi đắp tình hữu nghị
Theo lãnh đạo Trường Phổ thông DTNT THPT số 2 Nghệ An, nhiệm vụ của nhà trường không dừng lại ở việc “dạy chữ” cho học trò Lào mà còn là hành trình đồng hành, lắng nghe, làm bạn, thậm chí làm người thân để các em cảm nhận đây thực sự là mái nhà thứ hai. Nhà trường luôn hướng đến một môi trường giáo dục toàn diện, an toàn và ấm áp như gia đình. Chỉ khi các em thực sự yên tâm, các em mới có thể học tập và trưởng thành.
Những ngày đầu năm học luôn là khoảng thời gian đặc biệt. Giáo viên thay phiên nhau túc trực tại ký túc xá để kịp thời hỗ trợ mọi tình huống. Thấy học sinh Lào còn bỡ ngỡ với món ăn Việt, các cô đã thêm những món mang hương vị quê nhà cho các em dễ ăn hơn. Có khi chỉ là bát canh hợp khẩu vị hay lời động viên mỗi tối cũng là sợi dây nhỏ kết nối, xoa dịu nỗi nhớ gia đình của các em nơi đất khách.
Ông Lô Thanh Bình, Phó Hiệu trưởng nhà trường vẫn nhớ như in trường hợp nam học sinh Lào đột ngột sốt cao giữa đêm. Lúc đó, thầy và giáo viên quản lý đã vội vàng đưa em đi cấp cứu. Lúc nhìn em nằm trên giường bệnh, thầy cô đều lo lắng, chỉ đến khi em tỉnh táo, họ mới nhẹ lòng.
Đằng sau sự tận tâm ấy là trọng trách lớn lao: đào tạo nguồn nhân lực trẻ cho nước bạn Lào theo chương trình hợp tác chiến lược giữa hai bên. Với tập thể nhà trường, đó không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là công việc xuất phát từ trái tim, đòi hỏi sự kiên trì và hy sinh thầm lặng.
Để học sinh Lào hòa nhập nhanh hơn, nhà trường còn tổ chức nhiều hoạt động giao lưu văn hóa – thể thao xuyên suốt năm học. Mỗi dịp Tết Nguyên đán, nhà trường tổ chức các chương trình trang trí cành đào, gói bánh chưng, nhận phong bao lì xì. Ngược lại, khi Bunpimay – Tết cổ truyền của Lào đến gần, sân trường rộn ràng điệu múa lăm vông, nghi lễ buộc chỉ cổ tay và tiếng cười nói trong trẻo. Qua những hoạt động ấy, các em hiểu và trân trọng văn hóa của nhau hơn.
Theo ông Lô Thanh Bình, công tác đào tạo học sinh Lào mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đồng thời là chiến lược phát triển lâu dài giữa Nghệ An và các tỉnh của Lào. Giáo dục chính là “gốc rễ” để bồi đắp tình hữu nghị thủy chung giữa hai dân tộc.
Mỗi năm, sau khi tốt nghiệp, nhiều học sinh Lào tiếp tục theo học các trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam; số khác trở về làm việc tại các cơ quan nhà nước. Dù đi đâu, họ vẫn trở thành những “đại sứ” đặc biệt – mang theo tình cảm chân thành và góp phần gìn giữ mối quan hệ hữu nghị bền chặt Việt – Lào.
