Theo Hội Môi giới bất động sản (VARs), nhà ở xã hội vẫn là một chủ đề thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận trong suốt quãng thời gian vừa qua. Đây được coi là phân khúc cứu cánh cho giấc mơ an cư của người dân có thu nhập trung bình khá. Tuy nhiên, để có thể hiện thực hóa giấc mơ này, vẫn cần sự nỗ lực và quyết tâm từ nhiều phía.
Thời gian vừa qua, hành lang pháp lý mới, đặc biệt là Luật Nhà ở 2023, đã tiếp thêm nhiều hi vọng cho công cuộc phát triển phân khúc nhà ở xã hội. Nhiều vướng mắc với chủ đầu tư và đối tượng được hưởng chính sách đã được tháo gỡ.
Người đã nghỉ hưu, nghỉ chế độ gặp khó khi mua nhà ở xã hội. (Ảnh: ST)
Đơn cử, về đối tượng được hưởng chính sách. Việc mở rộng nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội, nâng mức thu nhập tối đa lên 15 triệu đồng/người/tháng, bỏ quy định về hộ khẩu… đã góp phần giúp điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội trở lên “dễ thở hơn” đối với người dân có nhu cầu tiếp cận với phân khúc này.
Tuy nhiên, có một số lưu ý vẫn cần có hướng mở, để cơ hội sở hữu nhà ở xã hội thực sự “mở” hơn với những nhóm đối tượng phù hợp.
Cụ thể, quy định hiện nay chỉ đưa ra quy định chung, không áp thêm các quy định riêng về từng nhóm đối tượng cho từng dự án.
VARs cho rằng, không nên quy định nhà ở xã hội dành cho công nhân. Điều này gây khó khăn cho cả chủ đầu tư và người dân khi muốn tiếp cận. Đối với các chủ đầu tư dự án khu công nghiệp, cần phải bố trí quỹ đất để phát triển khu nhà ở cho công nhân thuê.
Bên cạnh đó, VARs cho rằng, quy định hiện nay nên xem xét, chỉ quy định mức thu nhập tối đa để được hưởng chính sách nhà ở xã hội, không nên quy định mức thu nhập tối thiểu.
Hiện nay, có những lao động làm việc thời vụ được trả lương theo giờ có thu nhập thấp cũng bị Sở Xây dựng loại vì lý do “thu nhập thấp hơn mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động quy định tại Nghị định số 74/2024/NĐ-CP ngày 30/6/2024”.
VARs đề nghị rà soát lại nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội. Đảm bảo tính nhất quán trong tất cả các văn bản pháp luật. Hiện nay, vẫn có một số sự sai lệch, gây khó khăn trong quá trình áp dụng luật.
Ví dụ: Trong tất cả các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội tại điều 76 Luật Nhà ở không có các đối tượng đã nghỉ hưu, nghỉ chế độ nhưng tại các mẫu đơn trong phụ lục Thông tư số 05/2024/TT-BXD lại có bao gồm đối tượng này. Vì vậy, nhiều Sở Xây dựng tại các địa phương không biết nên xử lý trường hợp này như thế nào.
Về chất lượng và giá bán nhà ở xã hội, VARs cho biết, rất nhiều người vẫn e ngại, nhà ở xã hội là nhà ở giá rẻ cho người thu nhập thấp. Chính vì thế chất lượng của nhà ở xã hội cũng sẽ ở mức thấp và sơ sài về tiện ích.
Để có thể thay đổi được quan niệm này về nhà ở xã hội, VARs cho rằng cần đưa ra những quy chuẩn chung cho dự án nhà ở xã hội, đảm bảo chất lượng cho các dự án nhà ở xã hội. Tránh tạo ra các dự án không đạt chuẩn, nhanh xuống cấp, ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống của người dân.
Đồng thời, cần bổ sung quy định quản lý cho nhà ở xã hội, hoặc tách riêng, hoặc căn cứ theo quy định đối với nhà chung cư nói chung. Ngoài ra, cũng cần xem xét phương án thực hiện các dự án nhà ở xã hội quy mô lớn, để có thể tiết kiệm chi phí, giúp giảm giá thành.
“Bên cạnh đó, cũng nên xem xét đến việc phát triển các dự án nhà ở xã hội thấp tầng ở một số địa phương cho phù hợp với nhu cầu thực tế”, VARs kiến nghị.
