Thông thường khi nghỉ hưu trước tuổi lao động sẽ bị trừ tỷ lệ %. Tuy nhiên, Dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) sửa đổi mới đây đã đưa thêm điều kiện lao động muốn nghỉ hưu trước tuổi hưởng lương hưu phải đóng đủ BHXH 20 năm.
Điều kiện về số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu hàng tháng sẽ giảm từ 20 năm xuống 15 năm. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng cho trường hợp nghỉ hưu sớm trước tuổi.
Người lao động nghỉ hưu trước tuổi phải đóng đủ 20 năm bảo hiểm xã hội (ảnh minh họa - nguồn internet).
Đây là một trong những nội dung được Chính phủ đề xuất sửa đổi được nêu trong Tờ trình Quốc hội về dự án Luật BHXH sửa đổi.
Ông Nguyễn Duy Cường - Vụ Bảo hiểm xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) cho rằng đề xuất này nhằm tạo cơ hội cho những người tham gia BHXH muộn, hoặc quá trình tham gia không liên tục, có thời gian đóng BHXH ngắn, được hưởng lương hưu.
Cụ thể, tại điều 71, dự thảo luật BHXH sửa đổi quy định, người lao động khi đủ tuổi nghỉ hưu mà có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên được hưởng lương hưu hàng tháng (thay vì 20 năm như quy định hiện hành).
Quy định này nhằm tạo cơ hội cho những người tham gia muộn (45 - 47 tuổi mới bắt đầu tham gia) hoặc những người tham gia không liên tục dẫn đến khi đến tuổi nghỉ hưu vẫn không tích lũy đủ 20 năm đóng BHXH cũng được hưởng lương hưu hàng tháng, thay vì họ phải nhận BHXH một lần.
Việc giảm năm đóng này lao động nữ có lợi hơn khi tính mức lương hưu, do tỷ lệ hưởng lương hưu khi đóng đủ 15 năm là 45%, trong khi với nam giới là 33,75%.
Với quy định nêu trên, lương hưu của những người này có thể thấp hơn những người có thời gian đóng dài. Tuy nhiên, những trường hợp này trước đây không đủ điều kiện hưởng lương hưu, nếu không lựa chọn tự nguyện đóng 1 lần cho thời gian còn thiếu, họ chọn nhận BHXH 1 lần, nay sẽ có cơ hội được hưởng lương hưu hàng tháng.
Theo nhận định của giới chuyên gia, việc rút ngắn thời gian đóng BHXH xuống 15 năm để hưởng lương hưu sẽ tăng cường sức mạnh cho hệ thống an sinh sau này. Đặc biệt hiện nay số liệu của BHXH Việt Nam cho thấy, trong 6 năm thực hiện Luật BHXH có 476.000 người hưởng BHXH một lần đã có thời gian tham gia BHXH trên 10 năm với độ tuổi từ 40 tuổi trở lên.
Bên cạnh đó, có trên 53.000 người đã hết tuổi lao động phải nhận BHXH một lần do chưa đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc, có trên 20.000 người khi đến tuổi nghỉ hưu chưa đủ thời gian đóng phải đóng 1 lần cho thời gian còn thiếu để hưởng lương.
Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội nhận định: "Nếu vẫn quy định thời gian tối thiểu để hưởng lương hưu là 20 năm thì những người này khó có cơ hội nhận lương hưu".
Đánh giá tác động của chính sách giảm năm đóng BHXH từ 20 năm xuống 15 năm để hưởng lương hưu, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cho rằng có thể giúp làm gia tăng số người được hưởng lương hưu khi hết tuổi lao động, giảm gánh nặng cho Nhà nước trong việc đảm bảo an sinh xã hội cho người cao tuổi.
