Trong bối cảnh quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng căng thẳng, một số bang tại Mỹ đang nỗ lực áp dụng các biện pháp nhằm ngăn chặn công dân Trung Quốc sở hữu đất đai và bất động sản trên lãnh thổ nước này.
Theo thông tin từ tờ POLITICO, tính đến năm 2024, hơn 2/3 số bang tại Mỹ đã ban hành hoặc đang xem xét các đạo luật nhằm hạn chế hoặc cấm người nước ngoài sở hữu đất.
Trong đó, một số bang đã nêu đích danh Trung Quốc trong các quy định của mình. Tổ chức phi lợi nhuận Committee of 100 cho biết, tổng cộng 27 bang đã cân nhắc các loại luật tương tự, dù danh sách cụ thể các bang này vẫn chưa được công bố chính thức.
Dựa trên những thông tin công khai, tờ Newsweek đã tổng hợp một danh sách chưa đầy đủ về các bang liên quan đến vấn đề này. Một số bang không đề cập rõ ràng đến Trung Quốc, nhưng liệt kê các quốc gia nước ngoài, trong đó có thể bao gồm Trung Quốc.
Vì sao vấn đề này đáng chú ý?
Sự gia tăng lo ngại về việc Trung Quốc mua đất tại Mỹ, đặc biệt là những khu vực gần các căn cứ quân sự, đã trở thành tâm điểm chú ý.
Những căng thẳng giữa hai nước, từ các cuộc xung đột thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới cho đến các mối quan ngại về an ninh quốc gia, là nguyên nhân chính thúc đẩy các động thái này.
Dù vậy, theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cập nhật đến năm 2023, diện tích đất do các nhà đầu tư Trung Quốc sở hữu tại Mỹ chỉ tương đương khoảng hai lần diện tích thành phố New York, cho thấy quy mô thực tế vẫn còn khá hạn chế.
Nhiều bang của Mỹ đã bắt tay vào việc xây dựng các quy định pháp lý để đối phó với vấn đề này.
Vào tháng 5 vừa qua, cơ quan lập pháp bang Texas đã thông qua một dự luật cấm những cá nhân hoặc tổ chức có liên hệ với chính phủ Trung Quốc, Triều Tiên, Nga và Iran mua đất tại bang này.
Trước đó, vào tháng 1, các thượng nghị sĩ thuộc Đảng Cộng hòa tại bang Arkansas đã đề xuất Đạo luật “Not One More Inch or Acre” (Không thêm một inch hay mẫu đất nào), nhằm ngăn chặn bất kỳ công dân, tổ chức Trung Quốc hoặc người nước ngoài đại diện cho Đảng Cộng sản Trung Quốc mua bất động sản công lẫn tư tại Mỹ.
Tuy nhiên, không phải mọi nỗ lực lập pháp đều thành công. Mới đây, Thống đốc bang Arizona, bà Katie Hobbs thuộc Đảng Dân chủ, đã phủ quyết một dự luật nhằm cấm Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa sở hữu từ 30% cổ phần trở lên trong các khu đất gần căn cứ quân sự hoặc các tài sản chiến lược khác.
Trong khi đó, bang Florida đã đi đầu với việc thông qua một đạo luật vào năm 2023, cấm công dân từ Trung Quốc, Nga, Iran, Triều Tiên, Cuba, Venezuela và Syria sở hữu đất nông nghiệp hoặc bất động sản gần các địa điểm quân sự.
Các bang như Nam Dakota, Bắc Dakota, Indiana, Nebraska, Virginia, Utah, Iowa, Tây Virginia và Montana cũng đã áp dụng các quy định tương tự.
Ngoài ra, Ohio, Michigan và Georgia đang trong quá trình xem xét các dự luật liên quan đến khả năng mua đất của công dân nước ngoài.
Trao đổi với Newsweek, ông Michael McFaul, người từng giữ chức Đại sứ Mỹ tại Nga từ năm 2012 đến 2014, nhận định:
“Không phải mọi công dân Trung Quốc đều đại diện cho Đảng Cộng sản Trung Quốc. Nhiều doanh nhân, kỹ sư và học giả thành công của Trung Quốc, đặc biệt là những người đang sinh sống và làm việc tại Mỹ, không ủng hộ đảng này".
"Chính phủ Mỹ cần xây dựng các chính sách tinh tế hơn để giảm thiểu ảnh hưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Mỹ, thay vì coi tất cả công dân Trung Quốc là mối đe dọa”.
Trong khi đó, ông Cole Hefner, đại diện bang Texas thuộc Đảng Cộng hòa, nhấn mạnh về dự luật của bang mình:
“Dự luật Thượng viện 17 sẽ đối phó với thách thức này và đưa Texas trở thành bang tiên phong trong việc đảm bảo an ninh quốc gia. Chúng ta không thể và sẽ không để các chế độ tìm cách gây tổn hại kiểm soát nền kinh tế, chuỗi cung ứng, đời sống thường nhật cũng như cơ sở hạ tầng thiết yếu liên quan đến nguồn cung lương thực của chúng ta”.
Ngược lại, tổ chức vận động Asian Texans for Justice phản đối dự luật tại Texas, cho rằng quy định này gợi lại “một giai đoạn đáng tiếc trong lịch sử Mỹ, khi người nhập cư gốc Á bị cấm sở hữu đất đai”.
Dự luật của bang Texas hiện đã được chuyển đến Thống đốc bang, người đã bày tỏ sự ủng hộ đối với văn bản này.
Tuy nhiên, kết quả của các dự luật khác, cũng như việc liệu các bang còn lại có tiếp tục thúc đẩy các quy định tương tự hay không, vẫn là điều cần theo dõi trong thời gian tới.
