Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày Xô viết Nghệ Tĩnh (12/9/1930 - 12/9/2026), Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh vừa phối hợp với Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh tổ chức trưng bày chuyên đề “Tình yêu trong chiến tranh”.
Chuyên đề “Tình yêu trong chiến tranh” trưng bày gần 100 tư liệu, hình ảnh quý kể về những câu chuyện của một thế hệ đã từng yêu, từng chờ đợi, từng hy sinh và từng mơ về một ngày hòa bình.
Trọng tâm lay động lòng người nhất của không gian trưng bày chính là những lá thư tay, trang nhật ký viết vội từ chiến tường. Nơi đó, những dòng chữ gửi cho người thương, cho gia đình không chỉ mang theo nỗi nhớ thương da diết, mà còn rực cháy một tình yêu Tổ quốc thiêng liêng.
Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, niềm tin sắt đá vào ngày hòa bình cùng ý chí sẵn sàng dâng hiến tuổi xuân vì độc lập, tự do đã biến những nét mực bạc màu thành những bản hùng ca bất tử. Chiến tranh không chỉ có đau thương, mất mát mà còn dệt nên những câu chuyện, những tình cảm thiêng liêng về tình đồng chí, đồng đội, về tình cảm gia đình, tình yêu đôi lứa.
Tại triển lãm công chúng không khỏi xúc động trước câu chuyện tình yêu đặc biệt của chiến sĩ cách mạng Nguyễn Thị Minh Khai và cố Tổng Bí thư Lê Hồng Phong. Trước ngày bị xử bắn, bà đã viết những dòng thư cuối cùng gửi người chồng đang bị giam tại Côn Đảo: “Dù có chết, em hứa với anh, chung thủy với cách mạng, trung thành với Đảng…”.
Tình yêu, nỗi nhớ thương, sự chờ đợi của bà Nguyễn Thị Quang Thái đầy ắp trong những trang viết dành cho người yêu - sau này là Đại tướng Võ Nguyên Giáp - cũng khiến người xem không khỏi bồi hồi, xúc động. Trong những năm 1933-1936, bà Nguyễn Thị Quang Thái đã viết hơn 100 lá thư cho người yêu nhưng vẫn còn cả “trăm nghìn điều chưa nói”.
Đi qua những gian trưng bày, cựu chiến binh Trần Quốc Đạt (phường Thành Vinh, Nghệ An) lắng mình giữa những câu chuyện tình yêu thời chiến. Những trang thư, những hiện vật đã đưa ông trở về một thời hoa lửa.
Đứng trước những lá thư tay nhòe nét mực, nhiều bạn trẻ đã không kìm được sự xúc động. Họ lặng người dành thời gian đọc từng dòng chữ, lắng nghe tiếng lòng của thế hệ cha anh gửi về từ vùng bom đạn.
Em Trần Thị Phương Thúy (18 tuổi) chia sẻ rất xúc động khi đọc những bức thư tình cùng những lời hẹn ước mãi mãi dang dở của các anh hùng liệt sĩ. Chiến tranh khốc liệt nhưng tình yêu và niềm tin của họ vào ngày hòa bình lại quá đỗi vĩ đại. Đứng ở đây, em hiểu rằng cuộc sống bình yên, tự do mà mình đang có được đánh đổi bằng cả thanh xuân và máu xương của một thế hệ đi trước. Em tự hứa phải sống trách nhiệm hơn để xứng đáng với sự hy sinh đó.
Theo bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, những câu chuyện được kể tại trưng bày hôm nay sẽ không dừng lại ở những xúc cảm nhất thời mà sẽ tiếp tục được trao truyền, để thế hệ hôm nay hiểu và trân trọng hơn những gì mình đang có. Từ đó, mỗi người, đặc biệt là thế hệ trẻ, thêm yêu quê hương, đất nước, có trách nhiệm hơn với hiện tại và tương lai.