Ngày 6/8, xã Vĩnh Trụ là địa phương cuối cùng hoàn thành công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, khép lại giai đoạn đầu của Chiến dịch 500 ngày đêm trên phạm vi toàn tỉnh. Tại Nghĩa trang liệt sĩ Nhân Chính, lực lượng chức năng tiến hành khai quật 19 phần mộ, thu được 17 mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN; 2 phần mộ còn lại không đủ điều kiện lấy mẫu.
Theo thống kê, sau 67 ngày triển khai (từ ngày 1/6 đến 6/8/2026), Ninh Bình đã hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại 104/104 xã, phường và 250/250 nghĩa trang liệt sĩ.
Toàn tỉnh đã khai quật 7.803/7.803 phần mộ, thu được 6.871 mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN. Trong số 932 phần mộ không thu được mẫu, có 560 phần mộ không còn tiểu cốt và 372 phần mộ không đủ điều kiện lấy mẫu. Đến nay, 6.027 mẫu đã được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội để thực hiện giám định ADN.
Để hoàn thành khối lượng công việc lớn trong thời gian ngắn, các lực lượng tham gia chiến dịch đã làm việc liên tục, xuyên ngày đêm, kể cả ngày nghỉ. Quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn do nhiều phần mộ đã được an táng từ nhiều năm trước, một số không còn tiểu cốt hoặc hài cốt không còn đủ điều kiện để lấy mẫu. Tuy nhiên, các tổ công tác vẫn phối hợp chặt chẽ, thực hiện từng công đoạn với tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm tiến độ theo kế hoạch.
Công tác lấy mẫu được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt, từ rà soát, xác minh thông tin phần mộ, hoàn thiện hồ sơ, khai quật, lấy mẫu, số hóa dữ liệu, bảo quản đến bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội.
Đặc biệt, toàn bộ quá trình tuân thủ nguyên tắc “một hài cốt tại một thời điểm” nhằm tránh nhầm lẫn và nhiễm chéo ADN. Sau khi hoàn tất lấy mẫu, các hài cốt đều được hoàn táng trang nghiêm tại vị trí ban đầu.
Việc hoàn thành giai đoạn lấy mẫu được đánh giá là bước tiến quan trọng trong hành trình xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin, góp phần hiện thực hóa mong mỏi của nhiều gia đình đã chờ đợi suốt nhiều năm.
Theo kế hoạch, sau khi kết thúc giai đoạn 1, tỉnh Ninh Bình sẽ tiếp tục triển khai giai đoạn 2 của Chiến dịch 500 ngày đêm, tập trung chuẩn bị các điều kiện để lấy mẫu hài cốt liệt sĩ còn một phần thông tin. Đây là cơ sở để các cơ quan chức năng tiếp tục giám định ADN, đối sánh dữ liệu, từng bước xác định danh tính các liệt sĩ, góp phần tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và đáp ứng nguyện vọng của thân nhân, gia đình liệt sĩ.