Một cơn bão trên đường chân trời tại thành phố Colombo, Sri Lanka.
Giao dịch hoán đổi nợ tín dụng trong 5 năm của Sri Lanka đã tăng lên mức 1.553 điểm cơ bản vào thứ Hai, cao nhất kể từ ngày 1 tháng 3. Một thước đo riêng về xác suất vỡ nợ trong một năm ở mức 27,9%, cao nhất ở châu Á, tăng từ khoảng 13% trong hơn sáu tháng trước, theo mô hình của Bloomberg trong đó trên 1,5% cho thấy nguy cơ không thanh toán được cao.
Đợt trả nợ đầu tiên diễn ra vào ngày 27/7, khi quốc gia Nam Á này phải hoàn trả khoản trái phiếu trị giá 1 tỷ USD cho các nhà đầu tư. Chính quyền của Tổng thống Gotabaya Rajapaksa đã thắt chặt kiểm soát vốn vào tuần trước, hạn chế lượng ngoại tệ có thể rời khỏi đất nước và ngày càng có nhiều suy đoán rằng họ có thể cần phải chuyển hướng sang vay Quỹ Tiền tệ Quốc tế để có thêm nguồn tài chính sau khi nhận được sự hỗ trợ từ các quốc gia trong đó có Trung Quốc.
Sagarika Chandra, nhà phân tích chính của Sri Lanka tại Fitch Ratings cho biết: “Những nguồn lực này sẽ giúp Sri Lanka có thể đáp ứng các khoản nợ còn lại đến hết năm 2021”. “Tuy nhiên, những thách thức trả nợ của Sri Lanka sẽ tiếp tục trong trung hạn. Các nhà chức trách vẫn chưa xác định kế hoạch đáp ứng nhu cầu trả nợ bằng ngoại tệ của đất nước cho năm 2022 và hơn thế nữa ”.
Ngân hàng trung ương cho biết trong một tuyên bố vào cuối ngày thứ Hai rằng đã có các thỏa thuận để giải quyết các trái phiếu đáo hạn vào cuối tháng này. Hai khoản thanh toán nữa sẽ đến hạn vào năm tới - một trái phiếu trị giá 500 triệu đô la vào ngày 18 tháng 1, tiếp theo là khoản nợ 1 tỷ đô la đáo hạn vào ngày 25 tháng 7.
Ajith Nivard Cabraal, Bộ trưởng phụ trách thị trường vốn và tiền tệ của Sri Lanka, đồng thời là cựu thống đốc ngân hàng trung ương, cho biết: “Các trái phiếu khác chúng tôi cũng sẽ thanh toán,”
Tuy nhiên, sự không chắc chắn đã thúc đẩy một số thành viên đảng đối lập kêu gọi Sri Lanka tìm kiếm sự giúp đỡ từ IMF, tổ chức đã sớm chấm dứt khoản cho vay quỹ trị giá 1,5 tỷ USD vào năm ngoái trong bối cảnh nhu cầu tài chính thay đổi do đại dịch.
Thay vào đó, chính phủ Sri Lanka đang hướng tới việc theo đuổi sự kết hợp chính sách của riêng mình, bao gồm thúc đẩy thay thế nhập khẩu và thu hút sự hỗ trợ từ các chủ nợ song phương bao gồm cả Ấn Độ và Trung Quốc. Quốc gia này đã bảo đảm một đường dây hoán đổi tiền tệ trị giá 1,5 tỷ đô la từ Bắc Kinh vào tháng 3 và đang mong đợi dòng tiền vào bao gồm 250 triệu đô la từ cơ quan tiền tệ của Bangladesh, bên cạnh 400 triệu đô la từ Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ để tăng cường dự trữ.
Dự trữ ngoại hối ở mức khoảng 4 tỷ USD, không bao gồm thỏa thuận hoán đổi với Trung Quốc, theo ngân hàng trung ương. Đó là đủ để trang trải ba tháng nhập khẩu.
Những lo ngại về việc trả nợ đang đẩy chi phí nợ bằng đô la của Sri Lanka cao hơn, với lợi suất trái phiếu 5,75% năm 2023 tăng 96 điểm cơ bản vào ngày thứ Hai gần 28,7%, theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp. Lợi suất của trái phiếu năm 2030 7,55% gần mức cao nhất trong ba tháng là 16,5%.
Theo Ek Pon Tay, giám đốc danh mục đầu tư cấp cao về nợ thị trường mới nổi tại BNP Paribas Asset Management, việc bán tháo có thể đã quá hạn, đặc biệt là các trái phiếu đáo hạn năm 2023 và 2024.
Tay cho biết: “Thanh khoản ngắn hạn của chính phủ không phải là vấn đề đáng lo ngại”, người dự kiến gói IMF sẽ thành hiện thực trong những tháng tới và dự đoán các ngân hàng Sri Lanka, vốn nắm giữ một phần ba trái phiếu tháng 7 năm 2021, sẽ chuyển số tiền đó vào các kỳ hạn sắp tới khác. “Tuy nhiên, trong trung hạn, một rủi ro mới là thâm hụt thương mại ngày càng gia tăng do giá dầu tăng”.
Các nhà đầu tư cũng bày tỏ lo ngại về các biện pháp kiểm soát vốn của Sri Lanka, được coi là một cách để nền kinh tế tránh phụ thuộc vào vay nợ nước ngoài và quan trọng hơn là tránh sự can thiệp từ IMF, vốn viện trợ đi kèm với các điều kiện nghiêm ngặt.
Huy Hoàng
