Vấn đề không chỉ nằm ở cách quy đổi điểm mà sâu xa là yêu cầu chuẩn hóa, minh bạch và ổn định để bảo đảm công bằng cho hàng trăm nghìn thí sinh mỗi mùa thi.
Ngày 22/8, Trường Đại học Thủ đô Hà Nội công bố điểm chuẩn, nhiều thí sinh C00 thở phào vì đủ điểm vào ngành mơ ước. Nhưng chưa đầy 24 giờ sau, nhà trường ra thông báo mới, nâng điểm chuẩn thêm 0,75 điểm, khiến nhiều em rơi khỏi danh sách trúng tuyển.
Tương tự, một cơ sở thành viên của Đại học Quốc gia Hà Nội cũng bất ngờ bổ sung tiêu chí phụ về thứ tự nguyện vọng, khiến thí sinh đạt bằng điểm chuẩn nhưng đăng ký ở nguyện vọng 5 trở đi vẫn bị loại.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến bất cập năm nay nằm ở cách các trường đại học sử dụng bảng bách phân vị do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) công bố.
Bảng bách phân vị được kỳ vọng sẽ tạo mặt bằng chung khi quy đổi điểm giữa các tổ hợp xét tuyển, từ đó đảm bảo sự công bằng giữa các phương thức.
Tuy nhiên, khi triển khai, mỗi trường lại vận dụng một cách, dẫn tới kết quả chênh lệch rõ rệt: Học viện Ngoại giao quy đổi để tổ hợp C00 cao hơn D01 tới 3 điểm; Học viện Ngân hàng chỉ để mức chênh lệch 2,5 điểm; Đại học Luật TP.HCM và Đại học Công nghiệp TP Hồ Chí Minh lại xây dựng công thức tính riêng...
Sự khác biệt trong cách áp dụng đã khiến thí sinh khó lường trước kết quả, dẫn tới tình trạng một số trường phải rút lại hoặc điều chỉnh thông báo tuyển sinh, làm gia tăng rối loạn.
Các chuyên gia giáo dục nhận định, việc công bố bảng bách phân vị là bước tiến quan trọng, thể hiện nỗ lực minh bạch hóa tuyển sinh. Tuy nhiên, để công cụ này phát huy hiệu quả, Bộ GD&ĐT cần sớm ban hành khung quy đổi chuẩn, áp dụng thống nhất cho toàn hệ thống thay vì để mỗi trường tự diễn giải.
ThS Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Đại học Công Thương TP Hồ Chí Minh chia sẻ : “Chỉ khi có khung chuẩn chung, việc xét tuyển mới đảm bảo sự công bằng tuyệt đối, tránh tình trạng một thí sinh ở cùng mức điểm nhưng số phận khác nhau tùy theo cách quy đổi của từng trường”.
Việc chuẩn hóa không chỉ giúp thí sinh an tâm mà còn góp phần hạn chế những sự cố truyền thông ảnh hưởng uy tín nhà trường.
Mỗi mùa tuyển sinh đại học là cuộc “vượt vũ môn” của hàng trăm nghìn sĩ tử. Mỗi thay đổi, mỗi con số điểm chuẩn đều tác động trực tiếp đến hành trình, ước mơ và cả định hướng tương lai của các em.
Bất kỳ sự điều chỉnh đột ngột nào – dù là thay đổi điểm chuẩn hay bổ sung tiêu chí phụ – đều để lại hệ lụy tâm lý, khiến thí sinh cảm thấy quyền lợi bị ảnh hưởng. Về lâu dài, điều này còn bào mòn niềm tin vào tính minh bạch và công bằng của hệ thống tuyển sinh.
Trong bối cảnh tự chủ đại học ngày càng mở rộng, sự minh bạch lại càng trở thành “chìa khóa” để duy trì uy tín và thu hút người học. Một quy trình tuyển sinh chuẩn hóa, rõ ràng và ổn định không chỉ bảo vệ thí sinh mà còn giúp các trường nâng cao hình ảnh.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết, đơn vị này đã tiếp nhận thông tin từ các trường, liên quan đến nhiều thí sinh điểm cao nhưng chưa trúng tuyển nguyện vọng.
"Chúng tôi sẽ cho tập hợp để kiểm tra, rà soát xem lỗi từ trường, từ hệ thống hay lỗi của thí sinh. Thông thường, các trường phải chạy đúng đề án. Việc xảy ra lỗi có thể do trường nhập sai. Có tình huống ở đề án tuyển sinh, nhà trường đưa ra một kiểu nhưng khi lọc ảo lại không làm đúng với đề án. Nếu sai sót thế này, các trường sẽ phải chịu”, đại diện Bộ cho biết.
Trước đó, ngày 24/8, Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT gửi thông báo tới các cơ sở đào tạo, các sở giáo dục và đào tạo hướng dẫn về điểm trúng tuyển.
Trong đó, Vụ nhấn mạnh: “Đối với thông báo trúng tuyển, đề nghị các cơ sở đào tạo nêu rõ điểm trúng tuyển là căn cứ pháp lý quan trọng nhất, danh sách kèm theo quyết định có thể điều chỉnh nếu phát hiện sai sót”.
Để thí sinh có thể xác nhận nhập học, Bộ GD&ĐT yêu cầu tất cả các cơ sở đào tạo rà soát danh sách thí sinh trúng tuyển đưa lên hệ thống.
Vụ Giáo dục Đại học yêu cầu tuyệt đối không đưa thí sinh không đủ điều kiện trúng tuyển lên Hệ thống. Các cơ sở đào tạo phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính chính xác và giải trình (nếu có) đối với danh sách này.
