Được mệnh danh là loại cây trồng một lần, thu hoạch cả đời nhưng trầu không rất khó tính, do đó người trồng đều có bí quyết riêng.
Với diện tích rộng khoảng 1.500m2, gia đình bà Nguyễn Thị Hoa (56 tuổi), trú xã Nghi Ân, TP Vinh (Nghệ An) được xem là một trong 3 hộ dân trồng trầu không nhiều nhất xã. Trung bình mỗi năm, vườn trầu không cho gia đình bà thu nhập từ 200 đến 250 triệu đồng.
Người dân hái lá trầu không để nhập cho thương lái. Ảnh: Thảo Nguyên
Chia sẻ về khu vườn giá trị của gia đình, bà Hoa cho hay, vườn trầu không này đã có tuổi đời gần 30 năm. Năm nào gia đình bà cũng thu bộn tiền từ lá cây này.
Tất cả lá trầu đều có giá trị kinh tế, nếu lá đẹp thì bán theo lá để phục vụ nhu cầu cúng bái của người dân với giá dao động 1.000-1.500 đồng/lá, có thời điểm lên tới 3.000 đồng/lá. Đối với những loại lá xấu thì bán cho các cơ sở chiết xuất tinh dầu, làm dược liệu với giá khoảng 30.000 đồng/kg.
Theo bà Hoa, lá trầu không được thu hoạch đều trong năm, mỗi tháng 2 lần vào dịp ngày Rằm và cuối tháng âm lịch. Tuy nhiên, vào dịp tháng 6, tháng 7, tháng 10 và Tết Nguyên đán, mức tiêu thụ tăng do nhu cầu về trầu cúng lễ, trầu cưới tăng cao.
Tất cả lá trầu đều có giá trị kinh tế. Ảnh: Thảo Nguyên
Có thời điểm lá trầu không được xuất ngoại ra nước ngoài với giá cao. Tuy nhiên, ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến thị trường này bị đóng cửa nên lá trầu không hiện chủ yếu phục vụ nhu cầu nội địa.
Được mệnh danh là loại cây trồng một lần, thu hoạch cả đời, tuy nhiên, trầu không là loại cây “khó tính”. Sự “khó tính” của cây này ở chỗ nó không chịu được hạn hán cũng như ngập úng, đặc biệt là sương muối giá rét. Do đó, đòi hỏi người trồng phải am hiểu về kỹ thuật chăm sóc cũng như sự chịu khó.
Theo đó, cây trầu cần phải trồng trong nhà giàn để ứng phó với thời tiết, có vây lưới bao quanh bảo vệ, ngăn ngừa các loại động vật vào đào phá làm hỏng gốc rễ và truyền bệnh cho trầu. Phân bón phải là phân chuồng hoai mục, hạn chế hoặc không dùng phân bón vô cơ.
Vào mùa hè nắng nóng người dân phải dùng lá cây tủ gốc, thường xuyên tưới tạo độ ẩm cho đất, dùng lưới hay lá cây che phủ trên giàn cho trầu. Mùa mưa lụt phải tìm cách thoát nước.
Đặc biệt, về mùa đông giá rét thì việc chăm sóc cho trầu phải kỹ càng hơn. Mỗi sáng sớm, họ phải dùng dàn tưới béc phun mưa rửa sạch sương muối trên ngọn, lá trầu, nếu đêm rét có sương muối đậm thì phải dùng đến bạt phủ che.
Trầu không được mệnh danh là loại cây trồng một lần, thu hoạch cả đời. Ảnh: Thảo Nguyên
Trầu không là loại cây dễ bị sâu bệnh, chỉ cần một cây bị hoại lá thì cả vườn hàng trăm cây cũng sẽ lây bệnh rồi chết. Không dừng lại ở đó, bệnh trên cây trầu còn lây lan từ vườn này qua vườn khác. Nếu không may bị nhiễm bệnh, phải mất 3 - 4 năm sau mới có thể trồng lại được.
Do đó, người trồng luôn chú trọng công tác chăm sóc cho loại cây này. Dù là cây trồng lâu đời nhưng đến nay vẫn chưa có nghiên cứu nào về dịch bệnh trên cây trầu, do đó, các hộ dân chỉ biết chăm sóc, che chắn thật kỹ, đặc biệt là tránh người lạ vào vườn.
Mặc dù cây trầu cho thu hoạch quanh năm, song tháng Chạp vẫn là thời điểm được bà con trồng trầu ở Nghệ An mong chờ. Đây là thời điểm vui nhất của các hộ trồng trầu, so với ngày thường, giá lá trầu không dịp này sẽ tăng cao, tiêu thụ mạnh khi người dân đi cúng bái, lễ chùa đông.
Để đáp ứng nhu cầu thị trường, các chủ vườn trầu không đều tất bật hái lá, rửa, xếp trầu để giao cho khách trong và ngoài tỉnh. Công việc bận rộn nhưng ai cũng háo hức, vui mừng vì mỗi ngày họ có thể tiền triệu từ lá trầu không.
