Giữa vùng đất đỏ bazan Gia Lai, nơi người dân từ lâu quen với cây cà phê, hồ tiêu hay các loại cây ăn quả thì mô hình nuôi cá mú Úc của ông Nguyễn Đình Nhị (51 tuổi, trú phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai) đang trở thành điểm sáng mới trong phát triển kinh tế nông nghiệp.
Ý tưởng táo bạo này bắt nguồn từ một lần ông Nhị được thưởng thức món cá mú Úc trong chuyến đi miền Tây. Ấn tượng bởi chất lượng thịt dai, ngọt và thơm đặc trưng, người nông dân này đã nung nấu ý định đưa giống cá về nuôi tại Gia Lai.
Nghĩ là làm, năm 2025, ông Nhị đầu tư gần 400 triệu đồng xây dựng hệ thống nuôi cá theo công nghệ tuần hoàn khép kín. Mô hình gồm một bể nuôi chính được lót bạt, cao 1,5 mét, đường kính 8 mét cùng ba bể phụ dùng để ương giống và nuôi cá thương phẩm trước khi xuất bán.
Sau khi hoàn thiện hệ thống, ông nhập hơn 4.000 con giống từ Đồng Tháp về nuôi thử nghiệm. Những ngày đầu, do chưa có kinh nghiệm thực tế với loài cá mới, mọi công đoạn từ chăm sóc, quản lý môi trường nước đến vận hành hệ thống đều được ông tự mày mò, học hỏi.
“Cá này thịt rất dai và thơm ngon. Ăn cá này rồi là không muốn ăn cá khác. Chính vì mê loại cá này nên tôi mới nảy sinh ý tưởng đưa về Pleiku nuôi. Là người đầu tiên nuôi cá mú Úc ở Gia Lai nên ban đầu cũng khá bỡ ngỡ. Mọi kỹ thuật đều phải tự tìm hiểu, vừa làm vừa rút kinh nghiệm”, ông Nhị chia sẻ.
Theo ông Nhị, thức ăn cho cá chủ yếu là các nguồn hữu cơ như sâu can xi, bèo phấn, bèo dâu kết hợp khoảng 20% cám công nghiệp. Toàn bộ quá trình nuôi không sử dụng kháng sinh, giúp sản phẩm đảm bảo chất lượng và an toàn cho người tiêu dùng.
Điểm đặc biệt của mô hình là áp dụng công nghệ tuần hoàn khép kín RAS kết hợp môi trường nước có tảo tự nhiên. Hệ thống này giúp duy trì chất lượng nước ổn định, hạn chế dịch bệnh, tiết kiệm nguồn nước và tạo điều kiện thuận lợi cho cá sinh trưởng. Sau khoảng 12 tháng nuôi, cá đạt trọng lượng từ 0,5kg/con trở lên là có thể xuất bán. Những lứa cá đầu tiên đã được thị trường đón nhận với giá khoảng 250.000 đồng/kg.
Để mô hình hoạt động hiệu quả, ông Nhị cho biết việc đảm bảo nguồn điện và hệ thống kỹ thuật là yếu tố sống còn. “Muốn đàn cá phát triển ổn định thì trước hết phải đảm bảo nguồn điện liên tục để vận hành hệ thống tuần hoàn. Nếu mất điện kéo dài, cá rất dễ bị thiếu oxy. Bên cạnh đó phải thường xuyên theo dõi các chỉ số môi trường nước bằng máy đo pH và hệ thống bơm oxy”, ông nói.
Hiện gia đình ông đang duy trì 4 hồ nuôi với tổng thể tích khoảng 200m³ nước. Trung bình, cứ 40m³ nước có thể cho thu hoạch khoảng 1 tấn cá thương phẩm. Với sản lượng khoảng 2,5 tấn mỗi năm và giá bán ổn định ở mức 250.000 đồng/kg, mô hình mang lại doanh thu khoảng 600 triệu đồng.
Đánh giá về mô hình, bà Phan Thị Hoài Thương, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hội Phú cho rằng đây là hướng sản xuất mới có nhiều tiềm năng phát triển. “Đây là mô hình rất mới nhưng có giá trị kinh tế cao và nhu cầu thị trường lớn. Cá được nuôi trong hồ nhân tạo nên dễ kiểm soát môi trường, tiết kiệm diện tích mặt nước, đồng thời bảo đảm chất lượng sản phẩm sạch. Tuy nhiên, thời gian nuôi tương đối dài, từ 9 tháng đến 1 năm mới cho thu hoạch”, bà Thương nhận xét.
Từ hiệu quả bước đầu, UBND phường Hội Phú đã tổ chức cho nhiều hộ dân đến tham quan, tìm hiểu mô hình. Tại các buổi tham quan, ông Nhị trực tiếp chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc, vận hành hệ thống cũng như những bài học thực tế trong quá trình nuôi.
Chính quyền địa phương cũng khuyến khích người dân mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, nhân rộng các mô hình hiệu quả theo hướng hàng hóa và phát triển bền vững, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân.
Cá mú Úc, còn được gọi là cá Ngọc Đế, là giống cá nước ngọt cao cấp có nguồn gốc từ Úc. Loài cá này nổi tiếng với phần thịt trắng ngà, dai, béo và giàu Omega-3, DHA, được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng cũng như chất lượng thương phẩm trên thị trường.
