Ngày 12/11, tại Nghệ An, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An tổ chức Diễn đàn “Phát triển nguyên liệu dứa và chanh dây đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu tại vùng Bắc Trung bộ”.
Diễn đàn được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, dưới sự chủ trì của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh Nghệ An và Hội Làm vườn Việt Nam. Sự kiện có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết, địa phương có điều kiện sinh thái đa dạng, nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn gắn với chế biến và xuất khẩu. Những năm qua, tỉnh từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung, thúc đẩy liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Trong đó, dứa được xác định là một trong những cây trồng chủ lực, có lợi thế về điều kiện sản xuất và chất lượng. Diện tích dứa nguyên liệu của tỉnh đã tăng từ khoảng 2.000 ha lên gần 3.000 ha. Tỉnh hướng tới mục tiêu phát triển trên 11.000 ha dứa vào năm 2030.
Làm rõ hơn định hướng phát triển vùng nguyên liệu, bà Võ Thị Nhung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết, theo Đề án phát triển cây trồng, vật nuôi chủ lực gắn với chế biến, bảo quản và liên kết chuỗi giá trị, tỉnh đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng dứa lên 11.000 ha vào năm 2030.
Tuy nhiên, sản xuất dứa hiện vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như chi phí đầu tư ban đầu lớn, rủi ro do biến đổi khí hậu, dịch bệnh, quy mô sản xuất còn manh mún và liên kết tiêu thụ thiếu ổn định. Đặc biệt, Nghệ An chưa có nhà máy chế biến hiện đại, khiến việc nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu còn hạn chế.
Trước thực tế này, tỉnh đã triển khai chính sách hỗ trợ phát triển vùng trồng dứa. Cụ thể, người dân được hỗ trợ 80% giá giống, 5 triệu đồng/ha chi phí làm đất và 3,5 triệu đồng/ha để mua màng nilon phủ luống đối với diện tích trồng mới đáp ứng đủ điều kiện.
Đến nay, hơn 50 địa phương đã đăng ký trồng dứa với tổng diện tích trên 2.500 ha. Trong ba đợt triển khai chính sách năm 2026, hai đợt đầu đã hoàn thành 520 ha; đợt ba đang tiếp tục thực hiện nhằm đạt mục tiêu 1.000 ha.
Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS. Lê Quốc Doanh, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam cũng đề nghị các địa phương tập trung triển khai đồng bộ bốn nhóm nhiệm vụ.
Trước hết, các địa phương cần chủ động rà soát quy hoạch, tiếp thu thông tin về kỹ thuật, thị trường và liên kết để xây dựng, củng cố kế hoạch sản xuất chặt chẽ, phù hợp với điều kiện thực tế.
Tiếp đó, cần chuẩn hóa và chuyển giao các gói kỹ thuật cho người dân. Theo PGS.TS. Lê Quốc Doanh, kỹ thuật là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả và tính bền vững của vùng nguyên liệu. Ông đề nghị các đơn vị thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam phối hợp với địa phương và doanh nghiệp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn để xây dựng gói kỹ thuật đơn giản, toàn diện, dễ áp dụng, phục vụ tập huấn và chuyển giao.
Nhiệm vụ thứ ba là tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với vùng nguyên liệu. Các doanh nghiệp đã sẵn sàng tham gia đầu tư, do đó tỉnh và địa phương cần tạo điều kiện để hợp tác đi vào thực chất, gắn đầu tư nhà máy với tổ chức sản xuất, giúp ổn định thị trường và người dân yên tâm canh tác.
Cuối cùng, Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam đề nghị quan tâm mở cửa thị trường xuất khẩu dứa tươi bên cạnh phát triển công nghiệp chế biến, đặc biệt là thị trường Trung Quốc.
Ông Lê Quốc Doanh cho rằng, các cơ quan chuyên môn cần tập trung đàm phán, tháo gỡ những vấn đề cụ thể trong quá trình mở cửa thị trường, tạo thêm cơ hội tiêu thụ sản phẩm cho doanh nghiệp và người trồng dứa.
