Vừa qua, tại Hợp tác xã Nông nghiệp 1/5, xã Viên Bình, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng, trong bầu không khí trở nên sôi động hơn khi Công ty Cổ phần Phân bón Bình Điền phối hợp cùng Trung tâm Giống Nông nghiệp và Khuyến nông tỉnh Sóc Trăng tổ chức hội thảo khởi động dự án "Xây dựng mô hình canh tác lúa giảm phát thải phục vụ phát triển bền vững vùng nguyên liệu lúa gạo xuất khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)". Sự kiện này đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc triển khai dự án tại Sóc Trăng đồng thời hoàn thiện bức tranh toàn cảnh cho vụ Hè Thu 2025 trên toàn khu vực ĐBSCL.
Hơn 100 nông dân đã tham gia buổi hội thảo với sự hào hứng rõ rệt khi được tận mắt chứng kiến trình diễn công nghệ sạ cụm kết hợp với kỹ thuật vùi phân. Đây là một trong những giải pháp kỹ thuật chủ đạo của dự án, thể hiện chiến lược bài bản mà Công ty Bình Điền tiên phong thực hiện với vai trò đơn vị chủ trì dự án Khuyến nông Trung ương: "Xây dựng mô hình canh tác lúa giảm phát thải phục vụ phát triển bền vững vùng nguyên liệu lúa gạo xuất khẩu của ĐBSCL".
Từ Sóc Trăng nhìn ra toàn cảnh dự án
Mô hình tại Sóc Trăng có quy mô 50ha, nằm trong tổng số 6 mô hình được triển khai trên diện tích lên đến 300ha tại năm tỉnh gồm Trà Vinh, Sóc Trăng, Kiên Giang, Cần Thơ và Đồng Tháp. Các mô hình được xây dựng tại những hợp tác xã trọng điểm với sự tham gia của các nông dân cần mẫn và sẵn sàng tiếp nhận các tiến bộ kỹ thuật mới. Mục tiêu chung đặt ra cho tất cả các mô hình là tăng lợi nhuận tối thiểu 15% so với phương pháp canh tác truyền thống; đồng thời giảm ít nhất 15% chi phí đầu vào như giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật cùng công lao động. Bên cạnh đó, năng suất bình quân phải đạt từ 6,2 tấn/ha trở lên với chất lượng lúa gạo đảm bảo đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.
Giải pháp đồng bộ - Chìa khóa thành công
Dự án áp dụng một chuỗi các giải pháp đồng bộ theo quy trình kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp do Cục Trồng trọt – Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.
Giảm lượng giống: Việc trình diễn máy sạ cụm tại Sóc Trăng là minh chứng cho việc áp dụng cơ giới hóa để giảm lượng giống gieo sạ xuống mức tối đa 70 kg/ha, thay vì 150-200kg/ha như trước đây.
Dinh dưỡng thông minh: Nông dân được dự án hỗ trợ 50% chi phí phân bón và được cung cấp các sản phẩm chuyên dùng của Bình Điền như Đầu Trâu TE A1, Đầu Trâu TE A2 và Hữu cơ Đầu Trâu dưỡng rễ tốt cây.
Một điểm nổi bật khác của dự án là: Việc áp dụng nông nghiệp tuần hoàn khi toàn bộ diện tích mô hình sử dụng máy cuộn rơm kết hợp xử lý gốc rạ bằng chế phẩm sinh học. Biện pháp này góp phần loại bỏ tình trạng đốt rơm gây ô nhiễm môi trường, đồng thời trả lại dinh dưỡng cho đất và giảm phát thải khí nhà kính. Ngoài ra, tất cả các mô hình đều được trang bị hệ thống đo khí thải MRV nhằm giám sát chặt chẽ hiệu quả giảm phát thải. Đây là bước đi tiên phong nhằm định lượng kết quả thực tế phục vụ mục tiêu thương mại hóa tín chỉ carbon trong tương lai.
Không chỉ sản xuất, mà còn liên kết và lan tỏa
Dự án còn tạo điều kiện liên kết đa bên giữa các tổ chức và doanh nghiệp để xây dựng chuỗi giá trị bền vững. Tại Sóc Trăng, Công ty Bayer Việt Nam đồng hành hỗ trợ thuốc bảo vệ thực vật và tư vấn kỹ thuật cho người nông dân tham gia mô hình. Toàn vùng dự kiến sẽ xây dựng ít nhất ba mô hình liên kết sản xuất – tiêu thụ giữa hợp tác xã và doanh nghiệp nhằm đảm bảo đầu ra ổn định cho tối thiểu 60% sản lượng lúa của dự án.
Công tác truyền thông và đào tạo cũng được chú trọng nhằm lan tỏa hiệu quả kỹ thuật đến đông đảo người nông dân trong và ngoài mô hình. Dự án tổ chức nhiều buổi tập huấn thường xuyên cùng kế hoạch sản xuất video clip giới thiệu về lợi ích của phương pháp canh tác mới. Các bài viết báo chí cũng được triển khai nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của việc giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp.
Khi mô hình cuối cùng tại Sóc Trăng đã chính thức xuống giống thành công, toàn bộ kế hoạch triển khai dự án vụ Hè Thu 2025 trên vùng ĐBSCL đã hoàn tất thuận lợi. Qua những hành động thiết thực và quyết liệt này, Công ty Phân bón Bình Điền cùng các đối tác góp phần hiện thực hóa đề án phát triển một triệu ha lúa chất lượng cao với mức phát thải thấp theo định hướng bền vững. Đây là bước ngoặt quan trọng mở ra tương lai ngành lúa gạo Việt Nam ngày càng hiệu quả hơn về kinh tế, thân thiện hơn với môi trường và có trách nhiệm hơn trước biến đổi khí hậu.
Sự kiện vừa qua không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của Bình Điền trong việc đồng hành cùng bà con nông dân xây dựng nền nông nghiệp xanh – sạch ở khu vực trọng điểm cung cấp nguyên liệu xuất khẩu lớn nhất nước ta. Hy vọng rằng những sáng kiến này sẽ tiếp tục được nhân rộng để góp phần nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế cũng như bảo vệ môi trường sống bền vững cho thế hệ mai sau.
