Pháp không phải là nước duy nhất coi việc cắt điện là giải pháp cuối cùng để giải quyết tình trạng thiếu năng lượng trong mùa đông này. Từ Anh đến Phần Lan và Estonia, một số quốc gia có nguy cơ căng thẳng đã cảnh báo rằng các mạng lưới có thể phải bị cắt trong thời gian ngắn. Ngân hàng Trung ương Đức đã sắp xếp để có thêm tiền mặt khẩn cấp trong trường hợp máy rút tiền bị tê liệt do mất điện. Từ Thụy Sĩ đến Ý, các nhà khai thác viễn thông đã vận động hành lang để không bị mất điện.
Riêng Pháp đã vẽ chi tiết hậu quả có thể xảy ra nếu tình thế trở nên nghiêm trọng dẫn đến cắt điện, ngược lại, hầu hết các chính phủ chọn tập trung vào việc kêu gọi các doanh nghiệp và hộ gia đình cắt giảm sử dụng năng lượng hơn là vào các kế hoạch dự phòng.
Dự kiến,châu Âu sẽ phải trải qua mùa đông khắc nghiệt. Ảnh: FT.
Ở một số nền kinh tế lớn khác của châu Âu như Đức và Ý, tin đồn về việc cắt điện thậm chí đã giảm bớt nhờ mức dự trữ khí đốt cao và nhu cầu công nghiệp giảm khi lục địa này tránh xa nguồn cung cấp khí đốt của Nga.
Tại Tây Ban Nha, ông Beatriz Corredor, chủ tịch của công ty mẹ của nhà điều hành mạng lưới điện Redeia chia sẻ với Financial Times rằng nước này sẽ không gặp vấn đề gì về nguồn cung cấp điện, một phần nhờ vào sự kết hợp giữa năng lượng gió và năng lượng mặt trời và sáu nhà máy xử lý khí đốt.
Nhưng Pháp, với sự phụ thuộc nặng nề vào năng lượng hạt nhân, dễ bị tổn thương hơn do số lần ngừng hoạt động và ngừng bảo trì kỷ lục tại các nhà máy điện hạt nhân trong năm nay. Vấn đề đó đã lan sang các quốc gia như Anh, vốn thường dựa vào nguồn cung cấp điện của Pháp.
Vấn đề ở Pháp không liên quan gì đến địa chính trị, mà liên quan đến các vấn đề với các nhà máy hạt nhân khiến đất nước phải chịu nhiều ảnh hưởng của thời tiết hơn.
Theo Jean-Paul Harreman của công ty tư vấn năng lượng EnAppSys, những điều kỳ lạ như việc Pháp phụ thuộc nhiều hơn vào lò sưởi điện so với nhiều quốc gia khác cũng khiến nước này có nguy cơ bị căng thẳng cao hơn.
Sau khi bị chính phủ cáo buộc thiếu tầm nhìn trong những ngày đầu đại dịch Covid-19, Pháp đã lên một kịch bản năng lượng tồi tệ nhất. Pháp đã công bố các kế hoạch cắt điện dự phòng - bao gồm một lời nhắc nhở rõ ràng rằng trong trường hợp mất điện, thang máy sẽ bị cấm sử dụng.
Tuy nhiên, thông điệp công khai về khả năng cắt giảm nhiên liệu dường như đã phản tác dụng, buộc Tổng thống Emmanuel Macron và các Bộ trưởng của ông phải kêu gọi mọi người đừng hoảng sợ.
“Dừng tất cả những điều này lại,” -Tổng thống Pháp Macron tuyên bố trong tuần này. Ông nói cuộc tranh luận về việc cắt điện đã trở nên không cần thiết. “Chúng tôi là một quốc gia vĩ đại, có một mô hình năng lượng tuyệt vời và chúng tôi sẽ vượt qua mùa đông này bất chấp chiến tranh”.
Các quan chức hiện đang cố gắng trấn an công chúng rằng việc cắt điện để tiết kiệm năng lượng sẽ kéo dài không quá hai giờ và được rải rác trên khắp đất nước theo hình “da beo”.
Mọi người sẽ được cảnh báo ba ngày trước trong “cảnh báo đỏ” trên truyền hình rằng tình hình căng thẳng đang gia tăng, nhằm kêu gọi họ cắt giảm mức tiêu thụ để giảm bớt tình trạng thiếu hụt. Nếu điều đó không thành công, các khu vực bị cắt giảm sẽ có thể kiểm tra trực tuyến vào đêm hôm trước nếu chúng bị ảnh hưởng.
Điều đó sẽ tương tự như các loại biện pháp dự kiến ở Anh, nơi lưới điện đã cảnh báo các hộ gia đình có thể bị mất điện từ 4 giờ chiều đến 7 giờ tối vào tháng 1 và tháng 2 nếu nhiệt độ giảm mạnh.
Nhà điều hành lưới điện RTE của Pháp cho biết vẫn có thể tránh được việc cắt điện, đặc biệt là khi nhiều lò phản ứng hạt nhân hoạt động trở lại.
Một số kế hoạch dự phòng đã chỉ ra rằng việc cắt điện rất ngắn có thể kiểm soát được đối với một số ngành. Klépierre, công ty sở hữu và điều hành các trung tâm mua sắm ở Pháp, cho biết họ đã tiến hành thử nghiệm quy trình cắt điện. Doanh nghiệp này sẽ có thể giữ cho các thiết bị báo cháy hoạt động và bật đèn mờ nhờ máy phát điện, cho phép các trung tâm thương mại mở cửa, ngay cả khi thang máy bị ngắt.
Nhưng bất chấp những lời lẽ xoa dịu, sự không chắc chắn được tạo ra bởi ngay cả mối đe dọa cắt điện đã làm nổi bật chi phí chính trị tiềm ẩn đối với Chính phủ.
“Nếu nước Pháp thỉnh thoảng phải cắt điện thì làm sao có thể xưng là bá chủ châu Âu?” Bruno Cautrès, một nhà khoa học chính trị của trường đại học Science Po cho biết.
Các hiệp hội thị trưởng đã cảnh báo rằng các khu vực nông thôn có thể bị ảnh hưởng không tương xứng do tập trung ở các thành phố như Paris của các địa điểm ưu tiên như bệnh viện, bất chấp những đảm bảo chính thức ngược lại.
Một số nhà phân tích và doanh nghiệp cho biết các cảnh báo có thể là chiến thuật gây sợ hãi để khuyến khích tiết kiệm năng lượng nhiều hơn và Chính phủ có thể sẽ sử dụng mọi đòn bẩy mà họ có, bao gồm cả việc dựa vào các tập đoàn công nghiệp lớn để thực hiện những nỗ lực lớn hơn, trước khi cắt điện trên diện rộng.
“Điều đó không thể xảy ra,” người quản lý một cửa hàng tạp hóa nhỏ Franprix ở Paris nói. “Nếu tủ lạnh của chúng tôi không hoạt động trong hai giờ, mọi thứ sẽ đổ vào thùng rác. Họ chỉ làm điều này để dọa mọi người thôi”.
Khánh Vy (Theo Financial Times)
