Tọa đàm nhằm cập nhật những quy định pháp luật mới về báo chí, nhận diện các vấn đề và rủi ro pháp lý trong thực tiễn tác nghiệp, qua đó nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, trách nhiệm nghề nghiệp và năng lực phòng ngừa, quản trị rủi ro của cơ quan báo chí và người làm báo, nhất là trên môi trường số.
Nâng cao nhận thức pháp luật, bảo vệ đạo đức nghề báo trong môi trường số
Phát biểu khai mạc tọa đàm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh yêu cầu nâng cao nhận thức pháp luật, trách nhiệm xã hội và đạo đức nghề nghiệp của người làm báo trong môi trường truyền thông số.
Theo ông Nguyễn Đức Lợi, báo chí đang hoạt động trong một môi trường truyền thông có tốc độ biến đổi chưa từng có. Sự phát triển của công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng truyền thông mới đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đối với người làm báo ngày càng cao. Nhà báo không chỉ phải bảo đảm tính nhanh nhạy, chính xác, hấp dẫn của thông tin mà còn phải tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, đề cao trách nhiệm xã hội và giữ vững chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. "Đây là nền tảng để báo chí khẳng định vai trò, uy tín và trách nhiệm trong đời sống xã hội hiện đại", ông Lợi cho biết.
Ông Nguyễn Đức Lợi cho rằng, thực tiễn tác nghiệp cho thấy chỉ một quyết định thiếu thận trọng trong quá trình thu thập, kiểm chứng, sử dụng hoặc xuất bản thông tin cũng có thể dẫn đến những hệ quả pháp lý nghiêm trọng. Những rủi ro có thể xuất phát từ việc sử dụng nguồn tin chưa được xác minh, xâm phạm đời tư, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, vi phạm bản quyền, sử dụng hình ảnh và dữ liệu không đúng quy định hoặc sai sót trong cách thức thể hiện thông tin trên các nền tảng số.
Đặc biệt, theo ông, ranh giới giữa một sai sót nghiệp vụ đơn thuần và một hành vi có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý đôi khi rất mong manh. Trong môi trường số, một thông tin sai lệch có thể lan truyền với tốc độ rất nhanh; một nội dung vi phạm có thể được sao chép, phát tán trên nhiều nền tảng chỉ trong thời gian ngắn.
“Hậu quả không chỉ dừng lại ở một quyết định xử phạt tài chính hay nguy cơ đình bản, mà nghiêm trọng hơn là tổn hại trực tiếp đến uy tín của tòa soạn và niềm tin của công chúng”, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh.
Pháp luật và đạo đức cùng tạo “hàng rào” bảo vệ người làm báo
Theo ông Nguyễn Đức Lợi, một nền báo chí chuyên nghiệp không chỉ được đo bằng khả năng đưa tin nhanh hay tạo ra những sản phẩm có sức lan tỏa, mà trước hết phải được xây dựng trên nền tảng của sự thật, trách nhiệm và tính thượng tôn pháp luật.
Luật Báo chí và các quy định liên quan là hành lang pháp lý bảo vệ hoạt động báo chí đúng định hướng, bảo đảm quyền tác nghiệp, quyền tiếp cận thông tin, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của nhà báo đối với xã hội.
Cùng với pháp luật, đạo đức nghề nghiệp là “hàng rào” đầu tiên giúp người làm báo tự nhận diện và phòng ngừa rủi ro. "Có những vấn đề pháp luật chưa thể quy định hết, nhưng lương tâm, trách nhiệm và chuẩn mực nghề nghiệp sẽ chỉ dẫn người làm báo biết dừng lại đúng lúc trước khi một thông tin có thể gây tổn hại đến cá nhân, tổ chức hay cộng đồng", ông nói.
Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, tọa đàm tại Hải Phòng là chương trình mở đầu cho chuỗi hoạt động chuyên sâu do Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức trên toàn quốc. Sau chương trình tại khu vực phía Bắc, tọa đàm sẽ tiếp tục được triển khai tại TP Hồ Chí Minh.
Hoạt động này thể hiện quyết tâm của Hội Nhà báo Việt Nam trong việc nâng cao nhận thức pháp luật, đề cao đạo đức nghề nghiệp và trang bị năng lực thích ứng cho đội ngũ người làm báo trước những thách thức của thời đại số.
Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về những điểm mới của pháp luật báo chí, các quy định về chế tài và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn tác nghiệp. Đây cũng là dịp để các cơ quan báo chí, nhà quản lý, chuyên gia và người làm báo chia sẻ những tình huống thực tế, những khó khăn phát sinh trong quá trình tác nghiệp, qua đó tìm kiếm các giải pháp thiết thực giúp cơ quan báo chí và nhà báo chủ động hơn trong nhận diện, phòng ngừa và xử lý rủi ro pháp lý.
Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi bày tỏ tin tưởng rằng, khi mỗi nhà báo “hiểu luật hơn một bước, thận trọng hơn một bước và có trách nhiệm hơn một bước”, điều đó không chỉ giúp bảo vệ chính mình và cơ quan báo chí, mà còn góp phần bảo vệ uy tín của nghề báo và niềm tin của công chúng đối với báo chí cách mạng Việt Nam.
