Quan điểm này được đưa ra tại Tọa đàm "Những điểm mới trong Luật Báo chí sửa đổi năm 2025" tổ chức ngày 16/4 tại Hà Nội.
Giữ nguyên tắc nền tảng, tăng khả năng thích ứng thực tiễn
Phó Cục trưởng Cục Báo chí Nguyễn Văn Hiếu cho biết việc sửa đổi Luật Báo chí được thực hiện trên cơ sở quán triệt các định hướng lớn của Đảng về công tác báo chí, đồng thời xuất phát từ yêu cầu thực tiễn khi hoạt động báo chí chịu tác động mạnh của sự phát triển công nghệ số và truyền thông đa nền tảng.
Theo ông, mục tiêu cốt lõi của lần sửa đổi này là hoàn thiện hành lang pháp lý theo hướng đồng bộ, rõ ràng, có khả năng điều chỉnh linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm định hướng chính trị – pháp lý của Báo chí cách mạng Việt Nam.
Luật tiếp tục khẳng định báo chí Việt Nam là Báo chí cách mạng, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong thiết kế chính sách báo chí.
Ông Nguyễn Văn Hiếu nhấn mạnh yêu cầu cân bằng giữa hai yếu tố: bảo đảm quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí của công dân theo Hiến pháp, đồng thời kiểm soát để tránh việc lạm dụng gây ảnh hưởng đến lợi ích Nhà nước, tổ chức và cá nhân. Cách tiếp cận này được xác định là “cân bằng giữa quyền và trách nhiệm” trong hoạt động báo chí.
Một điểm đáng chú ý trong lần sửa đổi này là cách thiết kế luật theo hướng khung và nguyên tắc. Các quy định mang tính ổn định được đưa vào luật, trong khi những nội dung mang tính kỹ thuật, thay đổi theo thực tiễn sẽ giao Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn chi tiết. "Điều này giúp luật có độ linh hoạt cao hơn, phù hợp với tốc độ biến đổi nhanh của môi trường truyền thông hiện đại", ông Hiếu nhận định.
Bên cạnh đó, Luật cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động mạnh đến hoạt động báo chí.
Kênh nội dung số của cơ quan báo chí được công nhận là sản phẩm báo chí chính thức
Một nội dung được đánh giá là bước tiến quan trọng trong Luật Báo chí sửa đổi 2025 là việc mở rộng không gian hoạt động của báo chí trên nền tảng số.
Ông Hiếu cho biết, các kênh nội dung số của cơ quan báo chí không chỉ được xem là phần mở rộng, mà được xác định là sản phẩm báo chí chính thức trong hệ thống pháp luật.
"Việc công nhận sản phẩm báo chí trên không gian mạng là bước quan trọng để báo chí bắt kịp xu thế truyền thông hiện đại và chuyển đổi số", ông nhấn mạnh.
Từ quy định này, ông cho rằng cách tiếp cận mới của Luật là thừa nhận rõ hơn vai trò của báo chí số, thay vì chỉ coi đây là phần phụ trợ của báo chí truyền thống.
Trong phần trao đổi, ông Hiếu cũng đề cập đến những điều chỉnh liên quan đến mô hình hoạt động và kinh tế báo chí. Theo ông, định hướng xuyên suốt của Luật lần này là vừa tăng quyền tự chủ cho cơ quan báo chí, vừa mở rộng không gian để huy động các nguồn lực xã hội tham gia vào hoạt động báo chí.
Ông cho biết, một trong những điểm quan trọng là cơ chế liên kết sản xuất nội dung được mở rộng (trừ các lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại). "Việc này, sẽ giúp cơ quan báo chí có thêm điều kiện hợp tác với các đối tác bên ngoài, từ đó nâng cao chất lượng nội dung và đa dạng hóa cách thể hiện tác phẩm báo chí", ông nói.
Ở góc độ thực tiễn, Phó Cục trưởng Cục Báo chí thông tin, Luật tiếp tục hoàn thiện các cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ và đấu thầu sản phẩm báo chí từ Nhà nước, đặc biệt đối với các nhiệm vụ phục vụ chính trị – xã hội và các khu vực đặc thù như vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Đây là nhóm nhiệm vụ được xác định cần cơ chế ổn định để bảo đảm triển khai lâu dài.
Song song với đó, Luật bổ sung thêm các nguồn thu hợp pháp cho cơ quan báo chí, gồm khai thác bản quyền nội dung, cung cấp dịch vụ sự nghiệp công, triển khai các chương trình, dự án được giao và các hoạt động hợp pháp khác. Ông Hiếu nhấn mạnh: "Những điều chỉnh này là cơ sở quan trọng để tăng tính tự chủ tài chính của báo chí trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng lớn".
Về công tác quản lý, theo ông Hiếu Luật được hoàn thiện theo hướng rõ ràng và chặt chẽ hơn đối với hoạt động báo chí, đặc biệt là trên không gian mạng, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cơ quan báo chí và người làm báo trong việc bảo đảm tính chính xác, khách quan của thông tin.
Ông cũng nhấn mạnh vai trò của Hội Nhà báo Việt Nam trong giám sát đạo đức nghề nghiệp, qua đó góp phần xây dựng môi trường báo chí chuyên nghiệp, chuẩn mực và có trách nhiệm xã hội.
