Phát biểu tại sự kiện, Hoà thượng Thích Thọ Lạc - Trưởng ban Văn hóa Trung ương cho biết, Phật giáo đã du nhập vào Việt Nam hơn 2.000 năm và luôn đồng hành cùng lịch sử dân tộc.
Với tinh thần “tùy duyên bất biến, bất biến tùy duyên”, giáo lý của Đức Phật với các giá trị cốt lõi như từ bi, trí tuệ, vị tha và vô ngã đã thấm sâu vào đời sống văn hóa, đạo đức và lối sống của người Việt. Vì vậy, việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa Phật giáo cũng chính là góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Theo Hòa thượng Thích Thọ Lạc, trong suốt chiều dài lịch sử, đời sống văn hóa Phật giáo Việt Nam cũng trải qua nhiều biến động do chiến tranh và những tác động từ các dòng chảy văn hóa bên ngoài. Điều này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục nghiên cứu, định hình những chuẩn mực văn hóa phù hợp với tinh thần Chánh pháp, đồng thời thích ứng với bối cảnh xã hội hiện đại.
Những năm gần đây, các hoạt động văn hóa, lễ hội Phật giáo ngày càng được quan tâm tổ chức bài bản, trang nghiêm. Tuy nhiên, vẫn còn một số nơi tổ chức lễ hội chưa thật sự chuẩn mực. Vì vậy, Ban Văn hóa Trung ương mong muốn phối hợp với các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và cơ quan chuyên môn để xây dựng mô hình chuẩn cho các hoạt động lễ hội Phật giáo.
Theo định hướng này, mỗi lễ hội Phật giáo đều gồm hai phần chính là phần lễ và phần hội. Cả hai phần cần truyền tải rõ nét tinh thần, thông điệp của Phật giáo tới cộng đồng. Sau mỗi lễ hội, người tham dự không chỉ tham gia sinh hoạt văn hóa mà còn cảm nhận được giá trị hướng thiện, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và những chuẩn mực đạo đức tốt đẹp.
Tại buổi lễ, Ban Tổ chức cũng chính thức công bố thể lệ cuộc thi sáng tác nghệ thuật Phật giáo “Sáng đạo trong đời 2026”. Cuộc thi hướng tới việc khuyến khích các nhạc sĩ, nghệ sĩ và những người yêu nghệ thuật sáng tạo các tác phẩm lấy cảm hứng từ giáo lý Phật giáo.
Theo đó, cuộc thi năm nay mở rộng ở nhiều lĩnh vực sáng tác như kịch bản văn học, âm nhạc, kiến trúc và mỹ thuật phục vụ lễ hội Phật giáo Việt Nam. Thông qua cuộc thi, Ban Văn hóa Trung ương mong muốn tìm kiếm và tôn vinh những tác phẩm nghệ thuật mang giá trị nhân văn sâu sắc, phản ánh tinh thần Phật giáo gắn bó với đời sống và văn hóa dân tộc.
Các tác phẩm tiêu biểu được lựa chọn sẽ có cơ hội được giới thiệu, trình diễn trong các chương trình nghệ thuật Phật giáo và những sự kiện văn hóa thời gian tới. Đây cũng được xem là không gian sáng tạo mở, tạo điều kiện để các nghệ sĩ thể hiện tinh thần Phật giáo bằng ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.
Cũng tại sự kiện, Ban Văn hóa Trung ương giới thiệu album “Những ngày yên - Tịnh tâm cùng kinh Phật”. Trong album, nhiều bài kinh quen thuộc như Chuyển pháp luân, Pháp cú, Từ bi, Tứ diệu đế, Kim cang, Lăng nghiêm, Bát-nhã tâm kinh và Bát đại nhân giác được chuyển thể sang tiếng Việt với cách thể hiện rõ ràng, dễ hiểu nhưng vẫn giữ nguyên tinh thần giáo lý của Đức Phật. Album được kỳ vọng góp phần lan tỏa những lời dạy của Đức Phật, đưa giáo lý Phật giáo đến gần hơn với đời sống cộng đồng.
