Tháng 12/2025, Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tiến hành khai quật khẩn cấp di tích mộ gạch tại khu Chạp Khê (phường Vàng Danh, tỉnh Quảng Ninh).
Trước đó, dấu tích mộ gạch được phát hiện vào tháng 10/2025 trong quá trình gia đình bà Lê Thị Huyền san gạt mặt bằng tại khu vực gò đất cao liền kề nhà thờ Giáo xứ Chạp Khê.
Đến nay, kết quả khai quật bước đầu làm xuất lộ một ngôi mộ có quy mô đặc biệt lớn, phân bố trên diện tích khoảng 150m², gồm 5 gian chính và 5 gian phụ đều được cuốn vòm, kết nối với nhau qua hệ thống cửa vòm tại gian trung tâm.
Toàn bộ cấu trúc được xây xếp bằng gạch kích thước lớn, trang trí hoa văn phong phú như văn đồng tiền, ô trám, đường tròn và kẻ caro, thể hiện kỹ thuật xây dựng tinh xảo của thời kỳ bấy giờ.
Di vật thu được trong quá trình khai quật gồm 3 nhóm chính: Vật liệu kiến trúc gạch chữ nhật, gạch múi bưởi; gốm đất nung gồm các loại mô hình nhà, nồi; gốm men gồm các loại bình, vò, chân đèn…
Dựa vào cấu trúc và hoa văn trên hiện vật có thể khẳng định mộ có niên đại thế kỷ I-II, cách ngày nay gần 2000 năm.
Theo các nhà khoa học, loại hình mộ táng này khá phổ biến ở dọc lưu vực sông Bạch Đằng (từ Quảng Yên, Uông Bí đến Thủy Nguyên, Kinh Môn).
Đây là bằng chứng cho thấy vai trò quan trọng của lưu vực sông Bạch Đằng như một trung tâm văn hóa, trị sở, vùng quần cư trù mật ven sông buổi đầu công nguyên.
Trên cơ sở kết quả khai quật, các nhà nghiên cứu khảo cổ, Sở VHTT&DL tỉnh Quảng Ninh cùng chính quyền địa phương thống nhất sẽ tiếp tục nghiên cứu làm rõ cấu trúc, quy mô, niên đại của di tích, lập hồ sơ khoa học di tích để đề xuất xếp hạng và có kế hoạch bảo tồn tại chỗ, nguyên trạng di tích đã xuất lộ.
Đồng thời quy hoạch khu vực này thành công viên khảo cổ nhằm phục vụ cho công tác bảo tồn văn hóa, giáo dục di sản gắn với phát triển văn hóa, du lịch của địa phương.
