Theo thông tin từ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, người bệnh nam, 39 tuổi, có tiền sử thường xuyên mỏi vùng vai gáy. Hai ngày trước khi nhập viện, người này đến một cơ sở xoa bóp tư nhân và được thực hiện các động tác xoay, lắc cột sống cổ sang hai bên, kết hợp kéo giãn cổ.
Sau buổi xoa bóp, người bệnh đau nhiều vùng cổ trái, cơn đau lan lên đỉnh đầu, kèm ù tai và nghe tiếng mạch đập trong tai trái. Sáng hôm sau, tình trạng đau đầu, chóng mặt tăng lên, xuất hiện tê bì, yếu nhẹ nửa người phải và khó diễn đạt lời nói. Khả năng ghi nhớ cũng suy giảm, người bệnh quên tên một số đồ vật quen thuộc.
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não 3.0 Tesla kết hợp dựng hình mạch máu não cho thấy người bệnh bị nhồi máu não vùng thái dương trái, tắc động mạch cảnh trong trái do lóc tách, kèm giả phình tại đoạn sau lóc tách. Khẩu kính động mạch tăng trước đoạn tắc do máu tụ trong thành mạch.
Các bác sĩ chẩn đoán người bệnh nhồi máu não vùng thái dương trái ngày thứ hai do lóc tách động mạch cảnh trong trái, theo dõi căn nguyên liên quan chấn thương vùng cổ.
Lóc tách động mạch cảnh là tình trạng máu đi vào thành động mạch, tạo thành khối máu tụ, khiến lòng mạch bị hẹp hoặc tắc, đôi khi hình thành giả phình. Tổn thương có thể làm hình thành huyết khối, gây tắc mạch hoặc thuyên tắc lên các động mạch não, dẫn đến nhồi máu não.
Trường hợp này được đánh giá còn trẻ, triệu chứng thần kinh mức độ nhẹ, chưa có dấu hiệu tiến triển nặng. Các bác sĩ quyết định điều trị nội khoa bảo tồn theo phác đồ dành cho lóc tách động mạch cảnh, sử dụng thuốc ức chế tiểu cầu kép, thuốc hạ mỡ máu, kiểm soát huyết áp và các thuốc hỗ trợ theo chỉ định.
Sau hai tuần, các triệu chứng cải thiện hoàn toàn, người bệnh đi lại, sinh hoạt bình thường. Kết quả chụp kiểm tra cho thấy dòng chảy động mạch cảnh trong trái hồi phục khoảng 70%, dù máu tụ trong thành mạch vẫn còn.
Đến lần tái khám sau 30 ngày, hình ảnh mạch máu ghi nhận động mạch cảnh trong trái hồi phục hoàn toàn, không còn máu tụ trong thành mạch. Người bệnh đã trở lại công việc thường ngày, sức cơ tứ chi bình thường.
Theo ThS.BS Tạ Văn Hải, Phó Trưởng khoa Điều trị Thần kinh – Đột quỵ bán cấp, Trung tâm Đột quỵ, lóc tách động mạch cảnh có thể xảy ra sau chấn thương vùng cổ, va đập, vận động cổ đột ngột hoặc các tác động cơ học như nắn chỉnh, bẻ cổ. Một số trường hợp xuất hiện ở người có bệnh lý thành mạch hoặc yếu tố thuận lợi như loạn sản sợi cơ, bệnh mô liên kết di truyền, tăng huyết áp, migraine.
Dấu hiệu thường gặp là đau đầu hoặc đau cổ một bên mới xuất hiện. Người bệnh cũng có thể ù tai theo nhịp mạch, đau vùng mặt, sụp mi, co đồng tử, mất thị lực thoáng qua một bên mắt. Khi tổn thương gây thiếu máu não, các biểu hiện có thể gồm yếu hoặc liệt nửa người, rối loạn cảm giác, nói khó hoặc mất ngôn ngữ.
Đáng lưu ý, đau đầu hoặc đau cổ có thể xuất hiện trước các triệu chứng đột quỵ vài giờ đến nhiều ngày. Vì vậy, người dân không nên chủ quan khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường sau khi tác động mạnh vào vùng cổ. Việc chẩn đoán có thể cần đến các phương pháp như chụp CT mạch máu, MRI/MRA, siêu âm Doppler động mạch cảnh hoặc chụp mạch số hóa xóa nền.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi mà còn có thể gặp ở người trẻ với nhiều nguyên nhân khác nhau. Khi có nhu cầu massage, xoa bóp hoặc tập luyện vùng cổ vai gáy, người dân nên lựa chọn cơ sở uy tín, được cấp phép, có kỹ thuật viên được đào tạo bài bản; tránh các động tác bẻ, vặn, xoay cổ mạnh hoặc đột ngột khi chưa được thăm khám và tư vấn y tế.
