Theo đó, phạm vi quy hoạch có diện tích hơn 33 ha, gồm 10 di tích, địa điểm di tích, cùng 4 công trình đề nghị xếp hạng bổ sung, thuộc địa bàn 2 xã Triệu Phong và Ái Tử (Quảng Trị).
Điểm nhấn đáng chú nhất của quy hoạch này bao gồm không gian tưởng niệm và không gian lễ hội. Đối với không gian tưởng niệm, quy hoạch đặt trọng tâm xây dựng đền thờ chúa Nguyễn Hoàng nhằm tưởng nhớ công lao chúa Nguyễn Hoàng, cùng các vị công thần có công lớn giúp chúa dựng nghiệp, mở mang bờ cõi xuống phương Nam.
Đối với không gian lễ hội, quy hoạch đặt trọng tâm xây dựng quảng trường và tượng đài chúa Nguyễn Hoàng dưới dạng tượng tròn độc lập, với hình tượng “người mở cõi” lấy Quảng Trị làm vùng đất khởi nghiệp, mở đầu cho quá trình khai phá vùng đất phương Nam.
Chia sẻ thêm về ý nghĩa của quy hoạch này, Chủ tịch UBND xã Triệu Phong – ông Đặng Sỹ Dũng cho biết: “Quy hoạch này nói chung, cũng như các công trình liên quan đến chúa Nguyễn Hoàng nói riêng nhằm mục đích tôn vinh, tưởng niệm, tri ân công lao chúa Nguyễn Hoàng đối với việc mở mang bờ cõi. Khi các công trình được khởi công xây dựng và hoàn thành sẽ tạo ra một khu du lịch mang tính chất lịch sử - văn hóa có tính điểm nhấn, để kết nối với những di tích lịch sử - văn hóa ở các vùng phụ cận, đặc biệt là việc kết nối với các di sản tại cố đô Huế, cách đó về phía Nam khoảng 80 km. Điều này không chỉ làm phong phú, đa dạng sản phẩm du lịch cho tỉnh Quảng Trị, mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội cho các địa phương nơi có di tích”.
Theo tìm hiểu của PV, trước đó vào tháng 9/2025, trong công văn phúc đáp UBND tỉnh Quảng Trị, Bộ VH-TT&DL nêu rõ: Bộ VH-TT&DL thống nhất với đề nghị của UBND tỉnh Quảng Trị về việc hỗ trợ kinh phí tu bổ, tôn tạo di tích các địa điểm liên quan đến dinh chúa Nguyễn (1558-1626), thuộc xã Triệu Phong, xã Ái Tử (Quảng Trị).
Theo Bộ VH-TT&DL, trước đó Bộ đã phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035, giai đoạn 1 từ 2025-2030, trong đó có nội dung hỗ trợ đầu tư, tu bổ, tôn tạo các di tích quốc gia. Do đó, Bộ VH-TT&DL đề nghị UBND tỉnh Quảng Trị đề xuất tu bổ, tôn tạo di tích các địa điểm liên quan đến dinh chúa Nguyễn đưa vào kế hoạch chương trình kể trên gửi Bộ VH-TT&DL tổng hợp. Đồng thời, Bộ VH-TT&DL đề nghị UBND tỉnh Quảng Trị chủ động bố trí kinh phí tu bổ từ ngân sách địa phương, cũng như huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện dự án.
Sau khi có chủ trương thống nhất từ Bộ VH-TT&DL, đến nay tỉnh Quảng Trị vẫn đang chờ nguồn vốn từ Bộ VH-TT&DL để triển khai việc tu bổ, xây dựng các hạng mục kể trên.
Theo Chủ tịch UBND xã Triệu Phong – ông Đặng Sỹ Dũng, chính quyền và nhân dân địa phương rất mong muốn các công trình liên quan đến chúa Nguyễn Hoàng sớm được triển khai thi công tu bổ, xây dựng. Trong đó, với 3 hạng mục bao gồm: đền thờ chúa, quảng trường và tượng đài chúa Nguyễn Hoàng cần đặt mục tiêu hoàn thành trước năm 2028 nhằm kỷ niệm 470 năm Đoan quận công Nguyễn Hoàng cùng đoàn tùy tùng nhận lệnh của vua Lê vào trấn thủ Thuận Hóa (nay là vùng đất Quảng Trị, Huế), vào năm 1558.
Theo các tài liệu ghi chép, Đoan quận công Nguyễn Hoàng vào trấn thủ xứ Thuận Hóa (vùng đất từ Bắc Quảng Trị đến TP Huế ngày nay) vào năm 1558. Tại đây, ông bắt đầu đứng chân trên vùng đất Ái Tử - Trà Bát (nay là xã Ái Tử, tỉnh Quảng Trị). Trong thời gian 68 năm (1558 – 1626), chúa Nguyễn Hoàng đã có 3 lần dựng đặt thủ phủ/dinh phủ/dinh trấn của mình tại 3 địa điểm gồm: Ái Tử (1558 - 1570), Trà Bát (1570 - 1600) và Dinh Cát (1600 - 1626). Từ vùng đất này, chúa Nguyễn Hoàng và các đời chúa về sau đã liên tục mở rộng cương thổ về phía Nam để đất nước ta có được diện mạo rộng lớn như hiện nay.
Trước đó, tỉnh Quảng Trị cũng đã tổ chức một số Hội thảo khoa học liên quan đến chúa Nguyễn Hoàng để đánh giá về vai trò của chúa Nguyễn Hoàng với vùng đất Quảng Trị nói riêng và quá trình mở cõi xuống phương Nam nói chung. Tại các Hội thảo này, các nhà khoa học, sử học về cơ bản thống nhất cần tri ân công lao chúa Nguyễn Hoàng.
