Bỏ mức lương hấp dẫn về quê làm nông
Tại xã Tân An (Nghệ An), anh Nguyễn Đức Bình (SN 1988) được biết đến là người tiên phong đưa cây sim thường mọc hoang trên các triền đồi vào trồng tập trung theo hướng hữu cơ, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nhìn những đồi sim trĩu quả của anh, ít ai biết rằng phía sau thành công ấy là hành trình học tập và lựa chọn hướng đi không dễ dàng của thanh niên này.
Anh Bình từng đỗ vào một trường đại học xây dựng tại Hà Nội. Nhưng sau thời gian theo học, anh quyết định rẽ hướng, chọn lại lĩnh vực nông nghiệp. Năm 2014, sau khi tốt nghiệp Học viện Nông nghiệp Việt Nam, anh làm quản lý cho một công ty với mức lương hấp dẫn. Sau đó, anh vào Đà Nẵng làm việc cho công ty thuốc thú y. Từ vị trí quản lý, anh được công ty tin tưởng bổ nhiệm giữ chức giám đốc kỹ thuật.
Ít năm sau, anh về Nghệ An tiếp tục được nhận vào làm tại một công ty thức ăn chăn nuôi. Với chức vụ quản lý, mức lương 30 triệu đồng/tháng nhưng trong anh luôn trăn trở chuyện về quê lập nghiệp, xây dựng một mô hình sản xuất riêng. “Xuất phát điểm của tôi là nông dân, bố mẹ cũng làm nông nên tôi luôn muốn về quê để phát triển kinh tế, khai thác tiềm năng quê hương”, anh chia sẻ về trăn trở của mình.
Năm 2020, anh Bình quyết định nghỉ việc tại doanh nghiệp, trở về quê khởi nghiệp. Quyết định này vấp phải sự phản đối của gia đình. Bố mẹ, vợ và bạn bè khuyên anh suy nghĩ kỹ, bởi nếu làm ở thành phố mức lương cao thì nên cân nhắc việc về quê khởi nghiệp vì sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Đúng như dự đoán của mọi người, thời gian đầu khởi nghiệp của anh gặp nhiều khó khăn, có cả thất bại. Anh Bình chia sẻ: “Mới đầu, tôi đổ vốn vào nuôi giun quế nhưng sau thời gian thì không có hiệu quả. Lần thất bại này tôi bị thua lỗ mấy trăm triệu”.
Sau đó, anh chọn trồng cây dược liệu để làm lại. Thế nhưng, thiên tai bất ngờ ập đến khiến vùng cây dược liệu của anh không kịp thu hoạch đã bị hư hỏng. Những thất bại liên tiếp khiến anh bắt đầu nản chí. Nhưng rồi, với quyết tâm làm lại, anh tiếp tục tìm hướng đi mới.
Một nguyên tắc trong cách làm của anh là luôn muốn phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ. Bởi với anh, như thế mới tạo nên sự bền vững và an toàn cho người trồng cũng như khách hàng sử dụng. Mang theo quan điểm đó nên việc chọn trồng cây gì, nuôi con gì cho phù hợp với đất đai, địa hình tại địa phương đều được anh xem xét, tính toán kỹ.
Năm 2023, trong một lần lên đồi hái sim, anh Bình nhận thấy những đồi sim tự nhiên ngày càng thưa thớt, trong khi nhu cầu sử dụng quả sim để ngâm rượu, chế biến si-rô và các sản phẩm khác trên thị trường ngày càng tăng. Bên cạnh đó, anh nhận thấy đây là cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương, ít sâu bệnh, chi phí chăm sóc thấp. Từ đó, anh nảy ý tưởng phát triển vùng trồng sim trên diện tích đất đồi của gia đình, mở ra hướng đi mới trong hành trình lập nghiệp.
Đây là quyết định không hề dễ dàng bởi khi đó mô hình trồng sim ở Nghệ An còn khá mới, chưa có nhiều người thực hiện. Tuy nhiên, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kỹ thuật, anh vẫn quyết tâm theo đuổi lựa chọn của mình. Anh bỏ ra một số tiền lớn để mua giống cây sim từ miền bắc về. Ban đầu, trên diện tích hơn 8 sào, anh trồng 1.700 cây sim theo quy hoạch bài bản.
Theo anh Bình, ưu điểm của cây sim là có sức sống tốt, thích nghi với điều kiện đất đồi, chịu hạn khá, ít sâu bệnh và không đòi hỏi nhiều công chăm sóc. Đặc biệt, trong quá trình chăm sóc, anh tận dụng nguồn phân giun quế từ mô hình trước để chăm bón theo hướng hữu cơ. Nhờ đó, vườn sim sinh trưởng tốt, năng suất tăng theo từng vụ.
Hướng tới phát triển nông nghiệp trải nghiệm, chuỗi sản xuất
Sau thời gian chăm sóc, đầu năm 2025 những diện tích trồng sim của anh đã cho thu hoạch hơn 5 tạ quả. Bước sang năm nay, khi cây bước vào giai đoạn phát triển ổn định, sản lượng dự kiến đạt trên 1 tấn quả. Anh Bình nhẩm tính từ năm thứ 3 trở đi, cây sim sum xuê, đồng nghĩa sản lượng quả sẽ cao hơn nhiều.
Theo anh Bình, mùa thu hoạch sim kéo dài từ đầu tháng 6 đến hết tháng 9. Hiện quả sim chín được thương lái thu mua ngay tại vườn với giá khoảng 50.000 đồng/kg. Nhờ đó, vườn sim rừng đã đem lại nguồn thu nhập cao hơn nhiều so với cây cao su trước đây gia đình anh nhiều năm canh tác.
Sim chín sau khi thu hoạch luôn được khách hàng đặt mua, đặc biệt là một số cơ sở sản xuất rượu sim nổi tiếng trong nước. Nhờ có nguồn tiêu thụ ổn định giúp anh có thêm động lực để phát triển, mở rộng mô hình trồng sim.
Về định hướng tương lai, anh chia sẻ, bản thân luôn muốn cây sim trở thành sinh kế mới cho người dân trong làng. Bởi, nếu so sánh với các loại cây lâu năm khác như cây keo thì sim có thu hoạch cao gấp 30 lần.
Khi đã có nguồn nguyên liệu dồi dào, anh dự định đẩy mạnh sản xuất những sản phẩm có giá trị gia tăng như rượu sim, siro sim, mứt sim, trà sim... Anh cho biết, nếu xây dựng được chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ thì giá trị kinh tế sẽ cao hơn nhiều so với chỉ bán nguyên liệu.
Bên cạnh đó, anh dự định sẽ phát triển nông nghiệp theo hướng du lịch trải nghiệm. Bởi anh nhận thấy, vào mùa sim nở, cả khu đồi được bao phủ bởi sắc tím hồng đặc trưng, tạo nên khung cảnh rất đẹp. Khi bước vào mùa quả chín, cả đồi sim mang vẻ đẹp riêng, hấp dẫn để khách tham quan, chụp ảnh. Để phát triển theo hướng đó, anh cho biết sắp tới sẽ mở rộng trồng thêm khoảng 2 ha, nâng tổng số cây lên khoảng 10.000 gốc.
Từ quyết định rời bỏ công việc ổn định để trở về quê lập nghiệp, anh Bình đã chứng minh rằng nếu biết lựa chọn cây trồng phù hợp, mạnh dạn đổi mới tư duy và kiên trì theo đuổi mục tiêu, nông nghiệp vẫn có thể trở thành lĩnh vực mang lại thu nhập ổn định và nhiều cơ hội phát triển.
Ông Nguyễn Hồ Phước, Phó Chủ tịch UBND xã Tân An đánh giá mô hình trồng sim rừng của anh Nguyễn Đức Bình phù hợp với điều kiện đất đồi địa phương, Mô hình này chi phí đầu tư không lớn nhưng mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, có tiềm năng nhân rộng.
