Theo số liệu mới nhất từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của nước này trong tháng 8 đã chậm lại đáng kể, chịu tác động mạnh từ các biện pháp thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động thương mại quốc tế.
Trong tháng 8, giá trị xuất khẩu hàng hóa của Trung Quốc đạt 321,8 tỷ USD, tăng 4,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn nhiều so với con số 7,2% trong tháng 7, chủ yếu do kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ sụt giảm mạnh.
Ngay sau khi nhậm chức, Tổng thống Donald Trump đã khởi động một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, cáo buộc nước này thực hiện các hành vi thương mại không công bằng, gây tổn hại cho doanh nghiệp Mỹ. Cuộc xung đột kinh tế này đã làm chao đảo thị trường toàn cầu và đẩy Mỹ đối mặt với nguy cơ suy thoái kinh tế.
Sau một loạt các biện pháp trả đũa bằng thuế quan cao ngất ngưởng, hai bên đã bắt đầu các cuộc đàm phán thương mại khi căng thẳng có dấu hiệu hạ nhiệt, góp phần xoa dịu thị trường. Tuy nhiên, các cuộc thương thảo vẫn đang tiếp diễn và một thỏa thuận thương mại toàn diện vẫn chưa được hoàn tất.
Số liệu mới nhất từ Trung Quốc cho thấy hiệu quả của các biện pháp thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp dụng như một công cụ kinh tế nhằm đối phó với các đối thủ cạnh tranh.
Mặc dù vậy, các biện pháp này cũng gây ra những hệ lụy lớn trong nước, khiến giá hàng nhập khẩu tăng cao, ảnh hưởng đến người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ.
Hiện tại, Tổng thống Donald Trump đã giới hạn mức thuế bổ sung áp lên hàng hóa Trung Quốc ở mức 30%, trong khi Trung Quốc áp thuế 10% đối với hàng hóa Mỹ. Tuy vậy, một số mặt hàng và ngành công nghiệp chủ chốt phải chịu mức thuế cao hơn theo Mục 232 của luật thương mại Mỹ.
Các biện pháp thuế quan từ cả hai phía, cùng với khả năng thuế có thể tăng thêm, đang tác động mạnh đến thương mại song phương. Trong tháng 8, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm tới 33%, đạt 47,3 tỷ USD, trong khi nhập khẩu từ Mỹ giảm 16%, xuống còn 13,4 tỷ USD.
Nhìn chung, xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 8 tăng trưởng với tốc độ chậm nhất kể từ giai đoạn tháng 1 và tháng 2, khi chỉ đạt mức tăng 2,3%. Hai tháng đầu năm thường được báo cáo chung để giảm thiểu biến động do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài.
Ông Mohamed A. El-Erian, cố vấn kinh tế trưởng của Allianz, nhận định trên mạng xã hội X rằng những con số này cho thấy nền kinh tế Trung Quốc đang đối mặt với nhiều thách thức. Ông nhấn mạnh rằng Trung Quốc cần có những nỗ lực cải cách mạnh mẽ hơn từ phía chính phủ để định hình lại mô hình tăng trưởng kinh tế.
Cuối tháng 8, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã chấm dứt chính sách miễn thuế “de minimis” đối với các gói hàng nhỏ có giá trị dưới 800 USD.
Quyết định này được cho là sẽ ảnh hưởng lớn đến các nhà xuất khẩu Trung Quốc, đặc biệt là những doanh nghiệp bán hàng qua các nền tảng thương mại điện tử như Temu và Shein.
Xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc
Về xuất khẩu đất hiếm, giá trị xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 8 đạt 55 triệu USD, tăng so với mức 41 triệu USD trong tháng 7, nhưng vẫn giảm 25,6% so với cùng kỳ năm trước.
Đất hiếm, đặc biệt là nam châm đất hiếm chịu nhiệt cao, là nguyên liệu quan trọng trong sản xuất nhiều sản phẩm như máy giặt, ô tô và máy bay chiến đấu.
Trung Quốc hiện chiếm vị trí thống trị trên thị trường xử lý đất hiếm toàn cầu. Vào tháng 4, việc nước này siết chặt xuất khẩu đất hiếm đã khiến một số nhà máy tại châu Âu và Mỹ tạm ngừng sản xuất, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đóng cửa tại các nhà máy khác.
Trong vòng đàm phán thương mại Mỹ - Trung tại London vào tháng 6, Trung Quốc đã đồng ý cấp thêm giấy phép xuất khẩu đất hiếm để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ một số hạn chế đối với việc bán phần mềm thiết kế chip và động cơ máy bay cho Trung Quốc.
