Ngày 29/5, tại Singapore, Tập đoàn Becamex và Trung tâm Tái sản xuất và Công nghệ Tiên tiến (ARTC) thuộc Cơ quan Khoa học, Công nghệ và Nghiên cứu Singapore đã ký kết Biên bản ghi nhớ thành lập VAMRC. Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Theo nội dung hợp tác, VAMRC sẽ tập trung vào bốn lĩnh vực chính gồm triển khai công nghệ sản xuất tiên tiến, xây dựng phòng thí nghiệm dùng chung, đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật cao và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực sản xuất thông minh.
Điểm đáng chú ý là mô hình “shared lab” - phòng thí nghiệm dùng chung cho phép doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận thiết bị công nghệ cao và chuyên gia quốc tế mà không phải đầu tư hạ tầng riêng với chi phí lớn.
Bên cạnh đó, các chương trình đào tạo về robotics, sản xuất tiên tiến và Công nghiệp 4.0 dự kiến cũng sẽ được triển khai cùng các đối tác trong hệ sinh thái VSIP nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật trong nước.
Việc hợp tác diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đứng trước áp lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng, khi lợi thế lao động giá rẻ dần thu hẹp và yêu cầu nâng cao năng suất, hàm lượng công nghệ trong sản xuất ngày càng lớn.
Sau hơn 30 năm phát triển, VSIP cũng đang được định hướng chuyển dịch từ mô hình khu công nghiệp truyền thống sang hệ sinh thái công nghiệp thế hệ mới, nơi hoạt động sản xuất gắn với nghiên cứu ứng dụng, đổi mới công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Theo định hướng phát triển, VAMRC sẽ đóng vai trò như một mắt xích trong Đô thị Khoa học công nghệ Bắc TP.HCM là mô hình tích hợp giữa công nghiệp công nghệ cao, trường đại học, viện nghiên cứu, startup và không gian đô thị hiện đại.
Nhiều chuyên gia cho rằng đây là hướng đi có nhiều điểm tương đồng với các cụm đổi mới sáng tạo nổi tiếng của Singapore như Biopolis hay Fusionopolis, nơi doanh nghiệp, viện nghiên cứu và hệ thống đào tạo được kết nối trong cùng một không gian phát triển nhằm thúc đẩy tốc độ thương mại hóa công nghệ.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc cơ quan nghiên cứu quốc gia hàng đầu Singapore lần đầu hiện diện sâu hơn trong hệ sinh thái khu công nghiệp tại Việt Nam. Điều này cho thấy xu hướng hợp tác đang dịch chuyển từ phát triển hạ tầng sang công nghệ, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh TP.HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực, các mô hình như VAMRC được kỳ vọng sẽ góp phần kết nối nghiên cứu với hoạt động sản xuất thực tiễn, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Thay vì tiếp tục dựa chủ yếu vào lợi thế chi phí thấp, nền công nghiệp Việt Nam được cho là sẽ phải chuyển dần sang mô hình phát triển dựa trên công nghệ, kỹ năng lao động và khả năng hấp thụ đổi mới sáng tạo. Những trung tâm như VAMRC vì vậy không chỉ mang ý nghĩa nghiên cứu mà còn được xem là nền tảng cho quá trình nâng cấp năng lực sản xuất của doanh nghiệp trong nước trong giai đoạn tới.
