Dự án hồ chứa nước Bản Mồng là công trình thuỷ lợi trọng điểm, đa mục tiêu lớn nhất tại tỉnh Nghệ An và khu vực Bắc Trung bộ, với tổng mức đầu tư lên khoảng 5.500 tỷ đồng, dung tích thiết kế khoảng 235 triệu m3 nước. Điểm đầu của công trình đặt tại Bản Mồng, xã Yên Hợp, Quỳ Hợp (cũ), tỉnh Nghệ An và một phần dự án qua địa bàn huyện Như Xuân (cũ) tỉnh Thanh Hoá.
Đây được xem là dự án trọng điểm Quốc gia, được Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư từ năm 2006 và điều chỉnh đầu tư năm 2023. Với nhiệm vụ chính là nước tưới, nước sinh hoạt, cải thiện môi trường, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội 2 tỉnh Nghệ An và Thanh Hoá ở khu vực phía Tây.
Tuy nhiên, tại Thanh Hoá, số hộ dân bị ảnh hưởng thuộc diện phải di dời trong phạm vi dự án vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Nên, nguy cơ ngập lụt trước mùa mưa tới người dân nơi đây rất dễ xảy ra và đất phục vụ cho việc tái định cư (TĐC) đến thời điểm này vẫn chưa có mặt bằng sạch. Cùng đó, hơn 365 ha rừng được bán công khai và công việc dọn sạch lòng hồ Bản Mồng tại Thanh Hoá vẫn đang dậm chân tại chỗ.
Cụ thể, việc đấu giá được khai thác trắng 365 ha rừng trong khu vực hồ chứa nước Bản Mồng ở thời điểm hiện tại đã không thực hiện theo kế hoạch. Theo lãnh đạo Ban QLRPH Sông Chàng, đơn vị trúng đấu giá khai thác lâm sản đã không thực hiện thanh toán số tiền mua tài sản theo đúng quy định. Điều này đồng nghĩa với việc 365 ha rừng trong lòng hồ chứa nước Bản Mồng chưa được dọn sạch, những hộ dân đang định cư trong vùng lõi dự án vẫn chưa thể di dời đến nơi TĐC mới theo kế hoạch.
“Chúng tôi sẽ báo cáo Sở NN&MT tỉnh Thanh Hoá để tiến hành đấu giá lại tài sản (là 365 ha rừng) để sớm có mặt bằng sạch cho việc dọn vệ sinh lòng hồ, dự án hồ chứa nước Bản Mồng sớm đi vào hoạt động trong thời gian sớm nhất”- vị lãnh đạo Ban QLRPH Sông Chàng cho biết.
Cùng đó, tại vị trí đất mà UBND tỉnh Thanh Hoá xác định thu hồi 65 ha từ Cty Cao Su Thanh Hoá cũng nảy sinh nhiều bất cập. Đó là việc đơn vị trúng đấu giá tài sản (là cây cao su) thực hiện việc khai thác cây cao su để bàn giao mặt bằng phục vụ TĐC cho người dân bị ảnh hưởng đang bị một số người dân cản trở khai thác cây cao su với ông Lê Trọng Tài (phường Trúc Lâm, tỉnh Thanh Hoá).
Theo ông Tài, ngày 18/6/2026, ông Tài ký kết hợp đồng mua bán tài sản với Công ty TNHH MTV Cao su Thanh Hoá là cây cao su đứng trong phạm vi đất của Cty Cao Su. Nhưng quá trình khai thác, đã có nhóm người tới nhận cây cao su, cây keo là tài sản của họ và cản trở quá trình khai thác. Chưa dừng lại ở việc cản trở khai thác, rất nhiều máy móc phục vụ khai thác đã bị giữ tại Công an xã Xuân Bình, nhưng nhiều ngày qua sự việc vẫn chưa được các cơ quan chức năng giải quyết vấn đề trên rõ ràng. “Chúng tôi mua tài sản hợp pháp, cố gắng thực hiện hợp đồng đúng thời hạn để sơm có đất bàn giao cho nhà nước bố trí TĐC cho người dân. Nhưng khi triển khai dường như chưa nhận được sự quan tâm, ủng hộ từ chính quyền địa phương sở tại. Thậm chí họ còn giữ phương tiện khai thác, bắt công nhân khai báo tới hai ba giờ sáng với rất nhiều yêu cầu rất vô lý. Nên mong muốn của chúng tôi là cơ quan chức năng cấp tỉnh, kể cả Công an tỉnh Thanh Hoá cần vào cuộc xác minh, xử lý theo đúng quy định pháp luật”- ông Tài chia sẻ.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Đình Phương, Trưởng Phòng Tổ chức Công ty TNHH MTV Cao su Thanh Hoá cho biết, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh Thanh Hoá để phục vụ dự án hồ chứa nước Bản Mồng, phía Cty Cao Su Thanh Hoá đã tổ chức thu hồi 335 ha đất để giao lại cho tỉnh phục vụ TĐC cho người dân. Hiện tại Cty đã phê duyệt bán 65 ha cao su cho đơn vị khai thác là tài sản thuộc quyền sở hữu của Cty Cao Su Thanh Hoá.
“Các hộ giao khoán làm công việc nào thì đã nghiệm thu, trả tiền công việc đấy. Còn tài sản (cây cao su) mà các hộ dân đang nhận là tài sản của họ, chúng tôi đã gặp để tuyên truyền, giải thích và thực hiện các chế độ chính sách với người dân. Việc đơn vị khai thác (ông Tài) đang bị gây khó, thì chúng tôi sẽ phối hợp và có trách nhiệm báo cáo cơ quan chức năng vào cuộc giải quyết vấn đề, tránh những phát sinh ngoài ý muốn. Nếu cần thiết, chúng tôi đề nghị Công an vào cuộc xử lý”- ông Phương nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Trọng Luân, Chủ tịch UBND xã Xuân Bình cho biết: “Có một số gia đình phản đối về công tác giao khoán của Cty Cao Su và có chỉ đạo chung, nhưng chưa nghe Công an báo cáo việc giữ máy móc của đơn vị thi công. Có gì các anh lên làm việc với Phó Chủ tịch UBND xã”.
Theo cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hoá, tính đến ngày 10/3/2026, việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư đã và đang được triển khai. Tại xã Thanh Phong, cơ quan chức năng đã lập, niêm yết phương án bồi thường đối với 119 hộ dân và ban hành QĐ thu hồi 421 ha đất. Đối với xã Xuân Bình, dự án ảnh hưởng đến 141 hộ, đến nay đã thu hồi 65 ha đất, chi trả đền bù cho 34 hộ dân khoảng 7 tỷ đồng.
Liên quan đến việc đơn vị khai thác cây Cao Su để có đất cho việc TĐC trên địa bàn xã Xuân Bình bị cản trở, giữ phương tiện, ngày 29/7, ông Cao Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa có công văn chỉ đạo UBND xã Xuân Bình chủ trì, phối hợp Cty Cao Su Thanh Hóa và các đơn vị liên quan khẩn trương kiểm tra, làm rõ, báo cáo UBND tỉnh Thanh Hóa trước ngày 20/8.
