Những ngày này, trên dọc các tuyến phố, con đường Hà Nội, những đôi quang gánh chòng chành trên chiếc xe đạp cũ chở những trái thị thơm ngang phố.
Những gánh thị trên phố khiến bao người vừa háo hức, vừa bồi hồi nhớ về hương vị tuổi thơ. Ảnh: Nguyễn Thúy
Theo khảo sát của PV, các tiểu thương bày bán thị với giá dao động từ 10.000 – 20.000 đồng/lạng, tùy loại. Như vậy, để sở hữu một cân thị, người mua sẽ bỏ ra từ 100.000- 200.000 đồng.
Chị Phạm Hậu – người bán hàng thị trên phố Hàng Đào cho biết: “Quả thị có 2 dạng là quả hình cầu, đáy tròn, thường được gọi là thị muộn và dạng quả nhỏ hơn, hơi dẹt, đáy bằng là thị sáp. Loại quả này chỉ để ngửi cho thơm, ít người ăn nên khách thường mua từ 5-10 quả”.
Theo chị Hậu, sở dĩ thị bán rong giá cao hơn ở chợ là do đã qua tuyển chọn, quả đều, đẹp, có lá, có cành. Khách hàng có thể lựa quả xanh về thắp hương cho chín dần hoặc mua quả đã chín vàng bóng về trưng cho đẹp, thơm nhà, thơm văn phòng. Thị là loại chơi bền, để 4 - 5 ngày vẫn thơm.
Quả thị dáng tròn, đến lúc chín rộ vàng rực, cuống hoa dính sát vào quả. Ảnh: Nguyễn Thúy
Tại cửa hàng bán hoa quả trên phố Hai Bà Trưng (Hà Nội), chị Mai Liên – chủ cửa hàng cũng thừa nhận, dù giá thị đầu mùa khá đắt đỏ nhưng khách vẫn ồ ạt đặt mua.
“Có thời điểm tôi nhập về 30kg thị quê, chỉ trong 1 ngày khách đã đến tận nơi tìm mua, không dư một quả nào. Tại cửa hàng, tôi bán theo từng chục quả, với những ai muốn bọc giỏ, nhân viên sẽ làm tại chỗ, trang trí thêm hoa và trầu cau để thắp hương, cúng viếng. Mỗi giỏ từ 6-15 quả với giá từ 200.000 đồng - 250.000 đồng” - chị Liên nói.
Thị chín vàng có thể để từ 4 - 5 ngày, đối với những quả xanh có thể trưng cả nửa tháng. Ảnh: Nguyễn Thúy
Cũng theo chị Liên cho biết do nguồn cung khan hiếm nên chị phải tìm nhiều đầu mối tại các tỉnh thành phía Bắc như Hà Nam, Hưng Yên, Phú Thọ... để nhập hàng.
“Đang là thời điểm đầu vụ nên hàng hoá cũng khan hiếm, người dân trồng chủ yếu phục vụ gia đình chứ không làm kinh tế nên tôi cũng phải gom hàng từ nhiều nơi. Trung bình 2-3 ngày tôi mới trả đơn một lần tuỳ vào số lượng thị gom được nhiều hay ít”, chị Liên nói.
Thị được xếp cùng các loại hoa như hoa ngọc lan, hoa hoàng lan, hoa cau, sen quan âm... tạo thành mẹt hoa lễ vừa mang hương sắc truyền thống nhưng thiết kế hiện đại, mới lạ. Ảnh: Nguyễn Thúy
Mặc dù được bán với mức giá không rẻ nhưng không ít người dân vẫn hào hứng mua thứ quả gắn liền với tuổi thơ này. “Chỉ cần thoáng thấy hương thị thơm tôi lại biết mùa thu về. Nhìn những trái thị nhỏ vàng óng tôi lại nhớ đến câu chuyện cổ tích bà vẫn hay kể về cô Tấm bước ra từ quả thị”, chị Thúy Vy (Hoàn Kiếm, Hà Nội).
Quả thị có hương thơm mộc mạc, vốn là thứ quả để ngửi, chứ không phải để ăn. Ảnh: Nguyễn Thúy
Tương tự, chị Nguyễn Thị Lệ (Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy) cho biết, năm nào chị cũng tìm mua bằng được quả thị về để trong nhà. “Quả thị giờ hiếm lắm, muốn mua cũng khó. Mỗi quả thị bé xíu được bán với giá 10.000 đồng. Mua thị chơi là để nhớ về ký ức ngày còn nhỏ, hương thơm như một loại tinh dầu có tác dụng trấn tĩnh, giảm căng thẳng và thư giãn”.
Theo kinh nghiệm dân gian, quả thị được làm thuốc chữa các bệnh như: sốt nóng, ngộ độc, nôn mửa, mẩn ngứa, lở loét, dị ứng, mụn nhọt, táo bón, đầy bụng…
Không chỉ mang nét đẹp dung dị của làng quê Bắc Bộ xưa, hương thơm mộc mạc mà nồng nàn của quả thị khẽ đưa mùa thu về, góp mình vào vẻ đẹp chung của Hà Nội mùa lá vàng bay.
