Buổi sáng tại trụ sở Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An bắt đầu bằng những chồng hồ sơ được mở ra. Mỗi tập hồ sơ là một câu chuyện khác nhau: có vụ tranh chấp tài sản kéo dài nhiều năm, có khoản nợ ngân hàng cần được xử lý, cũng có những bản án liên quan đến quyền thừa kế, hôn nhân hay những vụ án kinh tế với số tiền lên tới hàng trăm tỷ đồng.
Với người dân, bản án của tòa án có thể là dấu chấm hết cho một quá trình tranh tụng. Nhưng với những người làm công tác thi hành án dân sự, đó mới là điểm khởi đầu của một hành trình nhiều thử thách.
Ở đó, người chấp hành viên không chỉ thực thi pháp luật một cách nghiêm minh mà còn phải đối diện với những tâm tư, mâu thuẫn, áp lực của các bên đương sự. Mỗi quyết định đều cần sự cẩn trọng, khách quan, bản lĩnh và cả sự khéo léo để vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa hạn chế phát sinh những xung đột mới trong xã hội.
Đó cũng là lý do ngành Thi hành án dân sự luôn được ví như nơi công lý được "hoàn thành". Nếu hoạt động xét xử là nơi công lý được tuyên bố thì thi hành án chính là giai đoạn để công lý đi vào cuộc sống.
80 năm bền bỉ đưa công lý từ bản án vào cuộc sống
Cách đây tròn 80 năm, ngày 19/7/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành Sắc lệnh số 130/SL, đặt nền móng cho sự hình thành của hệ thống Thi hành án dân sự Việt Nam. Từ dấu mốc lịch sử ấy, cùng với tiến trình phát triển của đất nước và cải cách tư pháp, ngành Thi hành án dân sự không ngừng được kiện toàn về tổ chức, hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng hoạt động, trở thành một bộ phận không thể thiếu trong nền tư pháp hiện đại.
Ở Nghệ An, chặng đường ấy càng thêm ý nghĩa khi nhiều thế hệ cán bộ đã vượt qua muôn vàn khó khăn về cơ sở vật chất, nhân lực và điều kiện làm việc để từng bước xây dựng nên một tập thể đoàn kết, kỷ cương và trách nhiệm.
Ông Phạm Quốc Nam, Trưởng Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An, chia sẻ: "Có những đồng chí đã dành trọn tuổi thanh xuân cho nghề; có những đồng chí đã lặng lẽ cống hiến suốt cuộc đời mà không một lần nói về những gian khó đã trải qua. Chính các thế hệ ấy đã đặt những viên gạch đầu tiên xây dựng nền móng cho Thi hành án dân sự Nghệ An hôm nay bằng trí tuệ, bản lĩnh nghề nghiệp và tinh thần phụng sự Nhân dân".
Những lời chia sẻ ấy không chỉ là sự tri ân đối với lớp cán bộ đi trước mà còn phản ánh truyền thống bền bỉ của một ngành nghề ít được nhắc đến nhưng luôn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân.
Đổi mới quản lý, chuyển đổi số vì nền tư pháp phục vụ
Tiếp nối truyền thống 80 năm, Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An đang từng bước tạo dấu ấn bằng những đổi mới mạnh mẽ trong công tác quản lý, điều hành và tổ chức thi hành án.
Ngay trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã chủ động tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính; đồng thời tham mưu UBND tỉnh triển khai nhiều cơ chế phối hợp liên ngành nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành án.
Một điểm nhấn nổi bật là việc hướng dẫn 100% xã, phường thành lập Ban phối hợp công tác thi hành án dân sự – mô hình được cơ quan quản lý cấp trên đánh giá cao và khuyến khích nhân rộng trên phạm vi cả nước.
Song song với đó, công tác điều hành được thực hiện theo hướng sâu sát, quyết liệt thông qua các đợt kiểm tra trực tiếp tại cơ sở, giao ban định kỳ, theo dõi tiến độ giải quyết từng vụ việc, từng chấp hành viên để kịp thời tháo gỡ những vụ án phức tạp, kéo dài.
Nhờ đó, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã giải quyết hơn 12.300 việc thi hành án, thi hành xong trên 5.300 việc, thu hồi hơn 723 tỷ đồng. Đặc biệt, kết quả thi hành án về tiền tăng hơn 251 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước, phản ánh hiệu quả ngày càng rõ nét của công tác tổ chức thi hành án.
Đối với các vụ án tham nhũng, kinh tế, tín dụng ngân hàng, những lĩnh vực luôn được dư luận đặc biệt quan tâm, Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An tiếp tục tập trung nguồn lực, kiên quyết thu hồi tài sản cho Nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng và khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế.
Theo ông Phạm Quốc Nam, phía sau những con số ấy là nỗ lực rất lớn của cả hệ thống: "Kết quả đạt được không chỉ phản ánh năng lực chuyên môn mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm của toàn ngành trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Điều đáng trân trọng hơn cả là trong hành trình ấy, Thi hành án dân sự Nghệ An luôn đề cao tinh thần thượng tôn pháp luật gắn với sự thấu tình, đạt lý. Phía sau mỗi hồ sơ là một số phận, phía sau mỗi vụ việc là một gia đình. Vì vậy, chúng tôi luôn lấy vận động, thuyết phục và đối thoại làm giải pháp ưu tiên để tạo sự đồng thuận trong quá trình thi hành án".
Chính từ phương châm ấy, phong trào "Dân vận khéo trong Thi hành án dân sự" đã trở thành điểm sáng của Nghệ An. Thay vì chỉ áp dụng các biện pháp cưỡng chế, nhiều vụ việc được giải quyết bằng đối thoại, vận động và thuyết phục, giúp giảm khiếu kiện, hạn chế phát sinh mâu thuẫn, đồng thời nâng cao sự đồng thuận của người dân đối với hoạt động tư pháp.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu của nền hành chính và tư pháp hiện đại, Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An xác định công nghệ không chỉ là công cụ quản lý mà còn là động lực nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Đến nay, 100% văn bản của đơn vị đã được ký số và xử lý trên môi trường điện tử; toàn bộ quyết định thi hành án được ban hành trên nền tảng số; biên lai điện tử được áp dụng rộng rãi; Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) đã đi vào hoạt động, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành.
Cùng với đó, hạ tầng công nghệ thông tin tiếp tục được đầu tư đồng bộ với hệ thống máy tính, máy quét chuyên dụng, phần mềm quản lý và cơ sở dữ liệu số, đáp ứng yêu cầu triển khai Luật Thi hành án dân sự năm 2025 cũng như mô hình tổ chức mới của ngành.
Theo Trưởng Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An, những thay đổi về thể chế và mô hình tổ chức vừa tạo cơ hội phát triển, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với đội ngũ cán bộ. "Phát huy truyền thống vẻ vang 80 năm, chúng tôi sẽ tiếp tục xây dựng đội ngũ liêm chính, bản lĩnh, chuyên nghiệp, hiện đại; lấy kỷ cương làm nền tảng, lấy đổi mới làm động lực và lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm mục tiêu cao nhất".
Chặng đường phía trước của ngành Thi hành án dân sự vẫn còn nhiều thử thách khi số lượng vụ việc ngày càng lớn, tính chất ngày càng phức tạp và yêu cầu cải cách tư pháp ngày càng cao. Tuy nhiên, với nền tảng được bồi đắp qua tám thập kỷ, cùng quyết tâm đổi mới, chuyển đổi số và xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, Thi hành án dân sự tỉnh Nghệ An đang tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng đưa pháp luật đi vào cuộc sống, bảo vệ công lý và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Đó cũng chính là giá trị cốt lõi mà ngành Thi hành án dân sự đã bền bỉ gìn giữ suốt 80 năm qua: để mỗi bản án không chỉ dừng lại trên những trang giấy, mà thực sự trở thành công lý hiện hữu trong đời sống xã hội.
