Chiều 20/10, các đại biểu thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực.
Ảnh: QH
Tại thảo luận tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Quốc hội đặt ra, nhu cầu điện sẽ rất lớn. Việc phát triển khoa học, công nghệ, thu hút nhà đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghệ cao và xây dựng các trung tâm dữ liệu đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo đảm năng lượng.
Đây cũng là một trong những yêu cầu gắn với việc thực hiện Nghị quyết 70 của Quốc hội về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Giải quyết quan ngại của nhà đầu tư để huy động nguồn lực
Theo người đứng đầu Chính phủ, qua làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực năng lượng, có thể thấy các dự án điện đòi hỏi thời gian triển khai dài và chi phí đầu tư rất lớn.
Nhà đầu tư phải huy động nguồn vốn, vay vốn từ các ngân hàng nước ngoài nên cần một môi trường đầu tư có tính dự báo, bảo đảm tính cạnh tranh và an toàn cho nguồn vốn.
Ở chiều ngược lại, nhà nước phải bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của mình, bảo vệ quyền lợi của người dân trong việc tiếp cận điện với mức giá hợp lý. Do đó, việc sửa đổi Luật Điện lực phải tìm được điểm cân bằng giữa lợi ích của nhà đầu tư với lợi ích của nhà nước và Nhân dân.
Thủ tướng cho rằng nếu không giải quyết được những quan ngại của nhà đầu tư, sẽ rất khó huy động nguồn vốn lớn cho phát triển năng lượng.
Một vấn đề quan trọng khác là phải đơn giản hóa thủ tục để thu hút đầu tư. Theo phản ánh của các nhà đầu tư, thủ tục triển khai một dự án điện gió ngoài khơi có thể kéo dài tới 10 năm. Nếu cải cách thủ tục hành chính hiệu quả, thời gian này có thể rút ngắn một nửa, xuống còn khoảng 5 năm.
Vì vậy, việc sửa đổi Luật Điện lực cần được thực hiện đồng bộ với các quy định pháp luật liên quan, trong đó có Luật Dầu khí, để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc huy động nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực năng lượng.
Quy hoạch điện VIII và thách thức tiến độ
Thủ tướng cho biết vừa qua, ông đã họp với các bộ ngành, trong đó có Bộ Công Thương, để đánh giá tình hình thực hiện Quy hoạch điện VIII.
Qua rà soát, nếu không có các giải pháp cấp bách, từ hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật đến tổ chức thực hiện trên thực tế, chúng ta sẽ khó bảo đảm đủ điện cho nhu cầu phát triển. Tiến độ triển khai cả nguồn điện và lưới điện, trong đó có việc giải tỏa công suất, đều còn chậm.
Trách nhiệm không chỉ thuộc về các bộ, ngành mà còn ở các địa phương. Có những dự án đã được đưa vào quy hoạch điện nhưng địa phương chưa thu hút được nhà đầu tư hoặc chưa thống nhất được phương án triển khai, khiến dự án không thể thực hiện.
Trên cơ sở Quốc hội cho phép sửa đổi Luật Điện lực, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành và địa phương rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, bảo đảm các dự án được bổ sung có tính khả thi và có thể triển khai trên thực tế.
Thủ tướng nhấn mạnh chỉ cần một dự án chậm tiến độ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng cung ứng điện và giải tỏa công suất của toàn hệ thống.
Lãnh đạo Chính phủ cũng cho biết các nhà đầu tư đang đặc biệt quan tâm đến việc sửa đổi Luật Điện lực và khả năng triển khai Quy hoạch điện VIII theo đúng tiến độ sau khi điều chỉnh. Khả năng huy động nguồn vốn lớn cho phát triển năng lượng phụ thuộc đáng kể vào việc xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, rõ ràng và có tính dự báo.
Đồng bộ cả nguồn điện và lưới điện
Bên cạnh việc phát triển nguồn điện, đầu tư hệ thống truyền tải cũng là yêu cầu cấp thiết. Theo Thủ tướng, tình hình tài chính của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã được cải thiện đáng kể nhờ ứng dụng khoa học, công nghệ, tăng cường kiểm soát, giảm chi phí hoạt động và xử lý các dự án điện năng lượng tái tạo.
EVN cơ bản đã xử lý hết lỗ lũy kế, chỉ còn một số khoản liên quan đến chênh lệch tỷ giá. Đây là điều kiện quan trọng để tập đoàn tiếp tục đầu tư các dự án nguồn điện mới và hệ thống lưới điện.
Tuy nhiên, nếu không giải quyết được vấn đề giải tỏa công suất, việc đầu tư nguồn điện sẽ không phát huy được hiệu quả. Thủ tướng dẫn chứng các nhà đầu tư Việt Nam đang triển khai một số dự án năng lượng chiến lược tại nước ngoài, nhưng nếu không đầu tư được đường dây truyền tải điện thì việc khai thác nguồn điện này sẽ gặp khó khăn.
Tương tự, việc truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc cũng đòi hỏi phải tiếp tục đầu tư hệ thống lưới điện. Các khu kinh tế lớn cần được đầu tư đồng bộ cả nguồn điện và lưới điện, bảo đảm khả năng cung ứng và truyền tải điện đáp ứng nhu cầu phát triển.
Theo Thủ tướng, những yêu cầu mới đặt ra đòi hỏi phải sửa đổi Luật Điện lực để tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các dự án. Nguyên tắc quan trọng là bảo đảm lợi ích của nhà nước và người dân, đồng thời tạo điều kiện để nhà đầu tư yên tâm bỏ nguồn vốn lớn, chấp nhận thời gian thu hồi vốn dài.
Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Công Thương tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội và ý kiến thẩm tra của các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện dự thảo luật.
Đồng thời, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các dự thảo nghị định và văn bản hướng dẫn đi kèm, bảo đảm tính đồng bộ giữa quy định của luật và các văn bản triển khai, tạo điều kiện để chính sách sớm đi vào thực tiễn.
