Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Quyết định số 2655/QĐ-TTg ngày 4/12/2025 phê duyệt Nhiệm vụ lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Cửa Ông, tỉnh Quảng Ninh.
Quyết định này đặt nền móng pháp lý quan trọng để triển khai một dự án bảo tồn và phát huy giá trị di tích có quy mô lớn, khẳng định vị thế của di tích gắn liền với công lao trấn ải biên giới của Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng và các tướng lĩnh nhà Trần.
Quy mô bảo tồn
Phạm vi lập quy hoạch có diện tích 52,52 ha, phân bổ tại hai khu vực thành phần. Khu vực thứ nhất là Điểm di tích Đền Cửa Ông với quy mô 19,56 ha, trong đó có khu vực mở rộng để bố trí bến rước nước kết hợp bến thuyền du lịch. Khu vực thứ hai là Điểm di tích Đền Cặp Tiên trên đảo Cặp Tiên với quy mô 32,96 ha, dự kiến mở rộng để xây dựng bến thuyền du lịch và cảnh quan.
Mục tiêu quy hoạch là bảo tồn các yếu tố gốc của di tích, đồng thời phát huy và khai thác hiệu quả giá trị, biến đền Cửa Ông thành điểm đến du lịch văn hóa hấp dẫn, kết nối với các di tích khác để tạo thành chuỗi sản phẩm du lịch phong phú. Đồng thời, định hướng tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan và hệ thống hạ tầng kỹ thuật phù hợp với định hướng phát triển chung của tỉnh.
Quy hoạch sẽ tập trung vào việc nghiên cứu, đánh giá hiện trạng chi tiết các công trình và di sản văn hóa phi vật thể như Lễ hội đền Cửa Ông, nhận diện các giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật và môi trường cảnh quan.
Xác định các giải pháp phát triển tổng thể khu vực, chú trọng kiểm soát chặt chẽ về độ cao, mật độ xây dựng và hình thức kiến trúc mang đậm bản sắc kiến trúc triều đại nhà Trần.
Cơ chế đặc thù
Thời gian lập quy hoạch không quá 24 tháng kể từ ngày nhiệm vụ được duyệt. Quy hoạch thực hiện trong thời kỳ đến năm 2035, tầm nhìn định hướng đến năm 2045. Nguồn vốn chính lấy từ nguồn vốn công đức, tài trợ có mục đích tu bổ, tôn tạo di tích và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác.
Để đảm bảo tính khả thi, quy hoạch đề xuất các giải pháp về quản lý quy hoạch, cơ chế phối hợp liên ngành và đặc biệt là các cơ chế, chính sách giải phóng mặt bằng, hỗ trợ người dân di dời và phục hồi sinh kế cho các hộ bị ảnh hưởng.
Các dự án thành phần được phân kỳ đầu tư và ưu tiên theo từng nhóm, từ giải phóng mặt bằng, bảo tồn, phục hồi di tích đến xây dựng hạ tầng và phát triển du lịch bền vững.
Cơ quan chịu trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch là UBND tỉnh Quảng Ninh. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm chủ trì tổ chức thẩm định và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch, đồng thời giám sát và kiểm tra tiến độ.
Quyết định này không chỉ là một văn bản hành chính mà còn là sự khẳng định cam kết của Chính phủ đối với việc bảo tồn di sản quốc gia đặc biệt.
Với kế hoạch bài bản và cơ chế huy động nguồn lực linh hoạt, quy hoạch đền Cửa Ông được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước đột phá về du lịch văn hóa cho Quảng Ninh, biến nơi đây thành trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và điểm đến du lịch có giá trị cao, góp phần tạo nguồn thu bền vững cho địa phương.
