Tại hội thảo, GS, TS. Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, trong đó ông nhấn mạnh:
Quảng Ninh có đầy đủ điều kiện để trở thành “môi trường thử nghiệm chiến lược” (sandbox) của cả nước trong triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW. Để làm được điều đó, tỉnh Quảng Ninh cần coi phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá chiến lược về thể chế và mô hình phát triển, gắn chặt với xây dựng con người Quảng Ninh.
GS, TS. Nguyễn Xuân Thắng đã phác thảo rõ ràng con đường phát triển của Quảng Ninh trong kỷ nguyên mới. Đồng thời khẳng định: Quảng Ninh đã và đang là một trong những địa phương đi sớm, tiên phong về đổi mới tư duy, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ “nâu” sang “xanh”, với nhiều năm liền dẫn đầu các chỉ số quan trọng như PAR INDEX và PCI. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các quyết sách chiến lược của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 57, cần phải bứt phá mạnh mẽ hơn nữa.
Đột phá chiến lược về thể chế
Ông Nguyễn Xuân Thắng thẳng thắn: Quảng Ninh phải coi phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gắn với xây dựng con người, không chỉ là một trụ cột kinh tế - xã hội - kỹ thuật, mà phải là đột phá chiến lược về thể chế, về mô hình phát triển và cả về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị.
Theo đó, việc rà soát, điều chỉnh các chương trình, đề án của tỉnh phải lấy yêu cầu “bốn chuyển đổi mang tính thời đại” làm tiêu chuẩn: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển năng lượng và chuyển đổi cơ cấu, chất lượng nguồn nhân lực.
Điều này đòi hỏi tỉnh Quảng Ninh cần tập trung xây dựng, hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù về thử nghiệm mô hình mới, đặc biệt là về hợp tác công - tư trong phát triển hạ tầng số, khu công nghệ cao, khu đổi mới sáng tạo, phù hợp với định hướng của Trung ương về phân cấp, phân quyền.
Để nâng tầm vị thế, Quảng Ninh cần phát triển đồng bộ hạ tầng khoa học công nghệ và hạ tầng số xứng tầm “hạ tầng chiến lược” mới của tỉnh. Cùng với việc tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống giao thông, cần ưu tiên nguồn lực cho mạng lưới viễn thông băng rộng, 5G, trung tâm dữ liệu, nền tảng điện toán đám mây. Hạ tầng đó phải được thiết kế với tư duy mở, liên thông, bảo đảm chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Tiếp đó, tỉnh Quảng Ninh phải xây dựng và vận hành hiệu quả hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo mang bản sắc Quảng Ninh. Đây là việc kết nối chặt chẽ “ba nhà” (Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp) và mở rộng sang “bốn nhà", "năm nhà”. Ông Thắng nhấn mạnh cần coi doanh nghiệp là trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo, vừa là “phòng thí nghiệm”, vừa là “trường học” thực tế cho thế hệ trẻ Quảng Ninh.
Xây dựng con người Quảng Ninh số
Điểm mấu chốt quyết định thành công của mọi chiến lược là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Quảng Ninh phải ưu tiên mạnh cho giáo dục STEM, ngoại ngữ, kỹ năng số ngay từ bậc phổ thông; đồng thời mở rộng các chương trình đào tạo nghề chất lượng cao gắn chặt với nhu cầu của doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ số, du lịch thông minh, năng lượng tái tạo.
Quan trọng hơn cả, đội ngũ cán bộ, công chức phải được xây dựng thành “hạt nhân chuyển đổi số”, có tư duy dữ liệu, biết sử dụng và khai thác hệ thống số. Kiên quyết loại bỏ tư duy nhiệm kỳ, lợi ích cục bộ, tâm lý sợ trách nhiệm, ngại đổi mới - những “rào cản mềm” đối với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Lời chỉ đạo của GS, TS. Nguyễn Xuân Thắng không chỉ là định hướng, mà là một yêu cầu mang tính cách mạng: Quảng Ninh phải lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt, tích hợp lại thành con đường ngắn nhất để hội tụ, lan tỏa và bứt phá đi lên.
Với tiềm năng vượt trội và những thành tựu đã có, Quảng Ninh hoàn toàn có thể trở thành “đột phá của đột phá”, tiên phong hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một Việt Nam phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
