Trong bài thơ “Hoa trái mùa” mới đây, nhà thơ Nguyễn Hồng Vinh đã xây dựng thế giới nghệ thuật độc đáo, từ đó gửi gắm những thông điệp sâu sắc về cuộc sống, tình yêu và khát vọng.
Mở đầu bài thơ là sự khắc nghiệt, bất thường của thiên nhiên do hậu quả của biến đổi khí hậu. Cũng cần nói thêm rằng, trong văn học, nghệ thuật hiện nay, đã có rất nhiều tiếng nói cảnh báo con người hệ lụy xấu khó lường của việc tàn phá môi trường sinh thái. Nhà thơ Nguyễn Hồng Vinh cũng đã có nhiều bài thơ về chủ đề này gây được ấn tượng mạnh trong lòng bạn đọc. Ở bài thơ này, nhà thơ đã chọn khung cảnh cao nguyên Mộc Châu khi những quy luật tự nhiên bị đảo lộn, vượt ra ngoài mọi dự liệu của con người:
Hoa mận Mộc Châu nở trước thời gian 3 tháng
Sớm thời điểm chúng mình làm lễ thành hôn
Dự định ghi tấm hình ngày vui bên đồi hoa mận trắng
Đã bay theo sương khói chiều hanh!…
Đôi bạn trẻ đã lên kế hoạch tổ chức lễ cưới vào đúng dịp hoa mận trên quê hương Mộc Châu bung nở để ghi dấu mốc quan trọng của tình yêu, để bước vào hành trình chung tay dựng xây hạnh phúc gia đình. Thế nhưng, trời chẳng chiều lòng người, hay nói chính xác hơn, trời đã cảnh báo con người. Hoa mận Mộc Châu năm nay bỗng dưng nở sớm 3 tháng so với thông lệ, khiến cho ước muốn thiêng liêng “bay theo sương khói chiều hanh!...”. Hoa mận nở sớm chính là tín hiệu sự giận giữ của mẹ thiên nhiên:
Thời tiết như cô gái đỏng đảnh sớm hôm
Vừa nắng bừng, đã mưa như trút nước
Cả hai ta nước ròng ròng nhỏ giọt
Mẹ cứ đăm chiêu, con sốt bất ngờ…
Ai đã làm cha, làm mẹ đều thấu hiểu và chia sẻ với những câu thơ viết về nỗi lòng người mẹ khi ngày trọng đại của con đang đến gần, mà con lại “sốt bất ngờ” vì dầm mưa dãi nắng. Người mẹ nào chẳng thương con, chẳng cả nghĩ, bởi với kinh nghiệm dân gian, sự bất thường của thiên nhiên có thể chứa đựng những “điềm” chẳng lành… Vào thời khắc ấy, sự kiên tâm của con đã động viên và xua tan những âu lo chất chứa trong lòng mẹ:
Nhưng mẹ ơi chẳng nên quá lo xa:
“Lòng dạ chúng con vẫn trước sau như một
Cau mẹ đặt thôn bên vẫn quả xanh tròn mọng
Ngày dạm ngõ, hai nhà vẫn thuận lịch hôm nao”
Không chỉ là một lời động viên với mẹ, đó còn là sự khẳng định quyết tâm, dù khó khăn gấp bội hơn nữa, nhưng với sức mạnh của tình yêu thương sẽ vượt qua tất thảy. Và rồi những thử thách đã ở lại phía sau, những ngày mưa nắng thất thường đã nhường chỗ cho bầu trời trong xanh ngập tràn thanh âm của những khúc hoan ca. Mộc Châu không còn hoa mận, nhưng những vạt đồi hồng trĩu cành, căng quả đã thắp bừng lên ánh sáng rạng ngời cho ngày tình yêu kết trái. Trái tim của những người đang yêu, sự đồng thuận của lòng người là nguồn năng lượng vô song giúp cho cuộc sống luôn đầy ắp niềm vui. Hình ảnh “Má em hồng dưới hàng hồng xiên nắng” là bức họa bằng thơ đầy tinh tế, khắc họa khéo léo sự hòa quyện giữa người và cảnh, để hạnh phúc nồng nàn tỏa lan không dứt:
Dứt đợt mưa, chúng mình lại dạo khắp Mộc Châu
Hồng đồi nọ vẫn trĩu cành, căng quả
Má em hồng dưới hàng hồng xiên nắng
Thêm tấm hình – nhân chứng của tin yêu!
Dẫu bức ảnh cưới không còn hoa mận, nhưng đất trời sẽ luôn dành cho những ai luôn giữ lửa tin yêu, hy vọng, biết trân trọng và yêu thương những món quà bất ngờ xứng đáng. Đôi trai gái đã cùng nắm tay nhau đi qua những ngày mưa nắng thất thường của cuộc đời với niềm tin lớn lao rằng hạnh phúc sẽ đến với họ:
Mộc Châu ơi, ngày hội hôn sẽ thắm hoa ban
Ban như Mận đều trắng màu tinh khiết
Thuận lòng người, thuận tình ta – Hạnh phúc
Cả rừng hoa sáng rực đất cao nguyên!
Tôi chợt nhớ đến câu nói rất hay, rằng đi tới hạnh phúc là cả một hành trình dài dằng dặc với bao thử thách, chông gai. Như các loài hoa thường nở đúng mùa, cũng phải đổi thay theo đất trời thuận nghịch. Và vì thế, con người cũng phải lựa đất trời. Cho dù đôi uyên ương đang hướng về ngày hội hôn “thắm hoa ban”, mà không phải là hoa mận như ước vọng ban đầu, nhưng chẳng hề gì, bởi trong lòng họ đã đủ đầy sắc hoa tinh khiết. Đó là biểu tượng ngập tràn ánh sáng của tình yêu vượt qua mọi giông gió, để rồi ánh xạ của nó thấm đẫm trong từng phút giây của hiện tại. Và như thế, hạnh phúc luôn có mặt trên hành trình mà họ đang đi tới.
Bài thơ khép lại, nhưng dư âm của những thông điệp thẩm mỹ được tác giả gửi gắm cứ vang vọng mãi. Đứng trước những bất thường của tự nhiên, chỉ cần lòng người đồng thuận, hoa sẽ nở rực rỡ trên mặt đất này. Và trong tình yêu, sự thủy chung chính là chìa khóa mở cửa thế giới hạnh phúc, ngay từ trong những vất vả, gian nan của cuộc sống. Không hề cầu kỳ, hoa mỹ, nhưng những tầng vỉa ý nghĩa phong phú đan xen trong thi phẩm này luôn gợi mở bạn đọc tưởng tượng, nghĩ suy về tình đời, tình người. Xin cảm ơn nhà thơ Nguyễn Hồng Vinh đã mang đến cho bạn đọc những trải nghiệm thẩm mỹ rất đáng quý!
Hà Nội, tháng 11 năm 2022
Thanh Sơn
