Mặc dù chịu tác động nặng nề của thiên tai, biến đổi khí hậu và những bất ổn của thị trường thế giới, ngành thủy sản Việt Nam năm 2025 vẫn giữ vững vai trò trụ cột trong xuất khẩu nông nghiệp, với kim ngạch đạt 11,32 tỷ USD, tăng 12,7% so với năm trước và vượt mức đỉnh của năm 2022.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kết quả trên cho thấy rõ sức chống chịu và khả năng thích ứng của ngành thủy sản trong bối cảnh nhiều khó khăn chồng chất. Trao đổi tại buổi họp báo thường kỳ tháng 1/2026, ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư nhấn mạnh, thành quả này là kết quả của việc triển khai đồng bộ, nhất quán các giải pháp căn cơ, bám sát chiến lược phát triển bền vững.
Một trong những điểm sáng nổi bật là việc thực hiện hiệu quả các chiến lược, đề án lớn theo hướng giảm khai thác, tăng nuôi trồng. Nuôi trồng thủy sản ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc, trong khi hoạt động khai thác được kiểm soát chặt chẽ, phù hợp với yêu cầu bảo vệ nguồn lợi và các cam kết hội nhập quốc tế.
Ngay từ đầu năm 2025, công tác chỉ đạo, điều hành được triển khai linh hoạt, đặc biệt trong cơ cấu mùa vụ và lựa chọn đối tượng nuôi. Bên cạnh hai mặt hàng chủ lực là tôm và cá tra, nhiều đối tượng nuôi mới như nuôi biển, cá rô phi, lươn và một số loài thủy sản khác đã từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xuất khẩu. Việc đa dạng hóa sản phẩm và thị trường không chỉ góp phần nâng cao kim ngạch mà còn giúp ngành giảm phụ thuộc vào một số mặt hàng truyền thống.
Ngành thủy sản cũng tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), đẩy mạnh tổ chức lại sản xuất theo chiều sâu, phát triển chế biến sâu gắn với kinh tế tuần hoàn. Nhờ đó, tác động của thiên tai tại một số khu vực, nhất là phía Bắc và miền Trung, không ảnh hưởng lớn đến các mặt hàng xuất khẩu chủ lực. Một số thiệt hại cục bộ, điển hình như đối với tôm hùm, đã được chủ động khắc phục thông qua điều chỉnh mùa vụ và cơ cấu đối tượng nuôi.
Trong bối cảnh phải đối mặt với các biện pháp phòng vệ thương mại, đặc biệt là thuế chống bán phá giá, sự chỉ đạo kịp thời của cơ quan quản lý cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp đã giúp ngành linh hoạt điều chỉnh thị trường, duy trì và mở rộng ổn định các thị trường xuất khẩu trọng điểm.
Bước sang năm 2026, Cục Thủy sản và Kiểm ngư xác định tiếp tục thực hiện nhất quán các chiến lược, đề án và chương trình đã đề ra. Trọng tâm là chủ động ngay từ đầu năm trong tổ chức mùa vụ, con giống và điều chỉnh cơ cấu sản xuất phù hợp với tín hiệu thị trường. Ngành sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ trong quản lý và sản xuất; kiên trì định hướng tăng giá trị thay vì tăng sản lượng; phát triển mạnh các sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm giá trị gia tăng gắn với kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh.
Cùng với thủy sản, báo cáo chung của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, xuất khẩu chăn nuôi năm 2025 đạt khoảng 628 triệu USD, tăng 17,4%. Nếu tính cả xuất khẩu thức ăn chăn nuôi, với kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD, tổng giá trị xuất khẩu lĩnh vực này đã vượt mốc 2 tỷ USD - kết quả này được đánh giá rất ấn tượng, tạo nền tảng hướng tới mục tiêu 1 tỷ USD riêng đối với sản phẩm chăn nuôi trong thời gian tới.
Riêng với thủy sản, năm 2025 ghi nhận những dấu ấn mới từ các sản phẩm như rong biển, cá rô phi. Trong đó, cá rô phi được kỳ vọng có thể đạt quy mô và giá trị tương đương cá tra trong tương lai gần. Hiện sản lượng cá tra đạt khoảng 1,65 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu ước 2-3 tỷ USD.
Song song với phát triển sản xuất, các giải pháp về quản lý, an toàn dịch bệnh, con giống, thức ăn và dinh dưỡng tiếp tục được triển khai đồng bộ. Đối với ngành tôm, dù vẫn còn nhiều khó khăn, các chương trình và kế hoạch tháo gỡ đã được chủ động xây dựng, triển khai ngay từ đầu năm.
Năm 2025 được đánh giá là năm đầy thử thách khi thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường cùng lúc tác động mạnh đến sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, với kinh nghiệm chỉ đạo, điều hành, dự báo và sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành, nông nghiệp nói chung và thủy sản nói riêng vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng, đạt nhiều kết quả tích cực.
Với tinh thần linh hoạt, chủ động và thích ứng, năm 2025 đã ghi dấu mốc quan trọng khi xuất khẩu nông lâm thủy sản lần đầu tiên vượt 70 tỷ USD, thặng dư thương mại trên 20 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nông nghiệp đối với ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững.
