Xuất phát từ niềm đam mê làm đồ thủ công, anh Lê Ngọc Biết và chị Phạm Như Quỳnh đã bỏ ra 6 năm, ấp ủ mong muốn sáng tạo vảy cá thành các sản phẩm nghệ thuật.
Bài liên quan
Thầy giáo trẻ với niềm đam mê "thổi hồn" vào đá
Người đàn ông biến mắt tre bỏ đi thành đồ vật tâm linh vô cùng độc đáo
Độc đáo bảo tàng gạch ngói đầu tiên ở Việt Nam
Độc đáo nghề “nuôi” ong rừng trong hốc cây của người Xê Đăng
Theo lời kể của chị Quỳnh, năm 2017, cô cùng bạn ngồi đánh vảy cá ba mẹ gửi từ quê vào. Thấy vảy rớt ra ngoài, hai người định hót bỏ đi, chợt nhìn thấy chúng cứng và óng ánh trông rất đẹp.
Sau những lần tham gia khởi nghiệp, nhiều người xem và thắc mắc liệu vảy cá này có thể làm hoa được không, Quỳnh và Biết liền nghĩ đây là ý hay, rồi bắt đầu sáng tạo.
Được biết, để làm ra một tác phẩm hoàn chỉnh, người thợ phải ra nhiều công đoạn đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Để có vảy đúng chuẩn làm hoa, Quỳnh phải chọn lọc cá từ 5-10 kg. Mỗi lần mua khoảng 40-50 kg vảy. Sau đó vảy sẽ được đem khử mùi tanh, tạo màu và sấy khô.
“Công đoạn khử mùi tanh được xem là kỳ công nhất, mất khoảng 1 tháng, vì nó phải đảm bảo vừa khử được mùi tanh, vừa giữ được lớp óng ánh trên bề mặt. Chúng tôi dùng các enzyme sinh học an toàn, chiết xuất từ trái thơm. Đây là công trình nghiên cứu khoa học do tôi và trưởng khoa ở trường Đại học Công nghệ TP. HCM cùng nghiên cứu”, anh Biết tâm sự.
Ngọc Biết chia sẻ 5kg phế thải cá chỉ tách được khoảng 1kg vảy cá thô. Người thợ còn tinh tế lựa chọn chủ yếu là vảy của con cá chép, nhằm lồng ghép thông điệp “cá chép hóa rồng”. Ngoài ra còn có các loại vảy khác như cá hô, cá chuồn, cá đối.
“Tôi là một người con vùng biển Phú Yên, mảnh đất đầy nắng gió, nơi mà những mẻ tôm, mẻ cá đã nuôi tôi khôn lớn nên tôi cảm nhận được vẻ đẹp dung dị của từng chiếc vảy cá. Trong mỗi bức tranh, tôi tận dụng từng chiếc vảy cá, râu tôm, nang mực, xương cá… để làm nên bức tranh mang hơi thở của biển và sống động như thật”, Ngọc Biết chia sẻ.
Ngọc Biết dùng đất sét để tạo hình thân và lá cho hoa. Mỗi bông hoa mất 15-30 phút.
Sau khi xong thành phẩm, Quỳnh sẽ trang trí thêm những phụ kiện đi kèm như hoa khô, con bướm, lá cây… cho sinh động. Giá mỗi sản phẩm dao động từ 100.000 đồng đến một triệu đồng, có thể dùng trang trí trong thời gian từ 3 đến 5 năm.
Trong đó, điều khó nhất trong việc tạo ra sản phẩm là nguyên liệu. Những ngày đầu, cả hai ra chợ mua vảy cá nhưng chẳng ai chịu bán vì thấy tanh hôi và mất thời gian.
“Tôi bắt đầu len lỏi khắp chợ, thu gom phế thải từ những cô chú bán cá và treo lủng lẳng khắp xe. Cả người tanh mùi cá, nhưng tôi vẫn cười tủm tỉm như lão nông được mùa và tin mình sẽ hái ra tiền từ những thứ bỏ đi này”, Ngọc Biết kể.
Sau nhiều lần thuyết phục, người bán họ thấy thương nên đồng ý cung cấp vảy. Họ mất hai năm đầu để tìm nguồn cung ứng vảy cá lâu dài.
“Vì người ta hiểu được sản phẩm của chúng tôi là giải quyết được các phế phẩm hải sản. Những bạn thi công, tạo ra tác phẩm cũng là người khuyết tật nên nhiều chủ nhà hàng họ mới thông cảm, chịu để vảy lại cho mình”, anh Biết nói.
Ban đầu, cả hai chuyên về hoa hồng, sau đó thì sáng tạo thêm hoa mai, đồng tiền và cả tulip. Khó nhất làm hoa đồng tiền, vì nó rất nhiều cánh.
Quỳnh cho biết, hoa từ vảy cá hầu như chưa ai ở Việt Nam làm được. "Mình thấy vui và tự hào khi là những người tiên phong sáng tạo nên sản phẩm nghệ thuật như thế này", cô nói.
