Chính phủ Trung Quốc ngày 14/1 cho biết thặng dư thương mại của nước này trong năm 2025 đạt gần 1,2 nghìn tỷ USD (tương đương khoảng 1,031 nghìn tỷ euro), mức cao nhất từ trước đến nay.
Sự tăng trưởng này chủ yếu nhờ xuất khẩu sang các thị trường khác bù đắp cho sự sụt giảm đơn hàng từ Mỹ trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.
Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, kim ngạch xuất khẩu năm 2025 tăng 5,5%, đạt 3,77 nghìn tỷ USD (khoảng 3,6 nghìn tỷ euro), trong khi nhập khẩu gần như đi ngang ở mức 2,58 nghìn tỷ USD (tương đương 2,492 nghìn tỷ euro).
Thặng dư thương mại được củng cố nhờ kết quả khả quan trong tháng 12, khi xuất khẩu tăng 6,6% so với cùng kỳ năm trước, vượt dự báo của giới phân tích và cao hơn mức tăng 5,9% của tháng 11. Nhập khẩu tháng 12 cũng tăng mạnh 5,7%, trong khi tháng trước chỉ tăng 1,9%.
Các chuyên gia kinh tế dự báo xuất khẩu sẽ tiếp tục là động lực quan trọng cho tăng trưởng của Trung Quốc trong năm 2026, bất chấp những căng thẳng thương mại và địa chính trị.
Bà Jacqueline Rong, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc tại BNP Paribas, nhận định: “Chúng tôi vẫn kỳ vọng xuất khẩu sẽ đóng vai trò lớn trong việc thúc đẩy tăng trưởng năm nay”.
Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đẩy mạnh các biện pháp thương mại nhằm vào Trung Quốc, xuất khẩu sang Mỹ đã giảm đáng kể.
Tuy nhiên, doanh số bán hàng sang các thị trường Nam Mỹ, Đông Nam Á, châu Phi và châu Âu đã bù đắp phần lớn sự sụt giảm này. Nhu cầu toàn cầu đối với chip máy tính, thiết bị điện tử và nguyên liệu sản xuất chúng là những yếu tố quan trọng hỗ trợ xuất khẩu của Trung Quốc, theo giới phân tích.
Xuất khẩu mạnh đã giúp kinh tế Trung Quốc duy trì tốc độ tăng trưởng gần mức mục tiêu chính thức khoảng 5%. Tuy nhiên, điều này cũng khiến nhiều quốc gia lo ngại về nguy cơ hàng giá rẻ tràn vào, gây áp lực lên ngành sản xuất nội địa.
Để thúc đẩy tiêu dùng trong nước, Bắc Kinh đã triển khai một số biện pháp, trong đó có chương trình trợ cấp khuyến khích người dân thay thế thiết bị và phương tiện cũ bằng sản phẩm mới tiết kiệm năng lượng. Dù vậy, tác động của các chính sách này vẫn còn hạn chế.
Phát biểu về triển vọng năm 2026, ông Vương Quân, Thứ trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc, cho rằng môi trường thương mại quốc tế sẽ “khó khăn và phức tạp”, nhưng khẳng định nền tảng thương mại của Trung Quốc vẫn vững chắc.
Trong một diễn biến liên quan, ngày 12/1, Ủy ban châu Âu công bố hướng dẫn mới cho phép các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đề xuất mức giá tối thiểu, thay thế cho các mức thuế cao được áp dụng trước đó nhằm đối phó với chính sách trợ cấp của Bắc Kinh.
Động thái này được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm hạ nhiệt căng thẳng trong lĩnh vực xe điện và mở ra hướng hợp tác mới giữa EU và Trung Quốc.
Hai bên đang đàm phán kế hoạch để các doanh nghiệp Trung Quốc cam kết nâng giá xe điện nhằm đảm bảo cạnh tranh công bằng với các hãng châu Âu, sau khi EU áp thuế từ tháng 10/2024.
Hiện Trung Quốc là đối tác thương mại lớn thứ hai của EU về hàng hóa, chỉ sau Mỹ.
