Bánh trứng kiến từ lâu được xem là món ngon độc đáo của các tỉnh miền núi như Tuyên Quang, Cao Bằng, Lạng Sơn. Lớp bánh mềm, thơm quyện cùng phần nhân trứng kiến béo ngậy, khi ăn tạo cảm giác “nổ lách tách” trong miệng, khiến nhiều thực khách tò mò, thích thú. Tuy nhiên, phía sau món đặc sản chỉ xuất hiện theo mùa lại là không ít câu chuyện “dở khóc dở cười” khi nhiều người phải nhập viện vì dị ứng.
Đặc sản lạ miệng nhưng không phải ai cũng ăn được
Những năm gần đây, bánh trứng kiến trở thành món ăn “gây sốt” trên mạng xã hội, thu hút đông đảo thực khách tìm mua để trải nghiệm. Thế nhưng, đi cùng sự tò mò là những cảnh báo ngày càng nhiều về nguy cơ dị ứng sau khi ăn.
Thực tế, các cơ sở y tế đã ghi nhận không ít trường hợp phản ứng dị ứng, thậm chí sốc phản vệ. Năm 2025, Trung tâm Y tế huyện Lục Yên (Lào Cai) tiếp nhận một bệnh nhân bị sốc phản vệ độ II sau khi ăn bánh trứng kiến. Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Vị Xuyên (Tuyên Quang), hai bệnh nhi cũng phải cấp cứu với biểu hiện nổi mẩn, khó thở, nôn ói chỉ sau khoảng một giờ sử dụng món ăn này.
Trao đổi về vấn đề trên, bác sĩ Nguyễn Tiến Thành, hội viên Hội Da liễu Việt Nam cho biết, dù là đặc sản giàu dinh dưỡng và hương vị hấp dẫn, trứng kiến vẫn tiềm ẩn nguy cơ dị ứng cao, đặc biệt với người có cơ địa nhạy cảm.
Theo bác sĩ Thành, trứng kiến thường là trứng của kiến gai đen sống trong rừng chứa hàm lượng lớn protein, axit amin và chất béo tốt. Tuy nhiên, chính lượng protein dồi dào này lại có thể trở thành “tác nhân” kích hoạt phản ứng quá mẫn của hệ miễn dịch.
Ngoài ra, nguy cơ dị ứng còn đến từ nọc hoặc dịch tiết của kiến còn sót lại trong trứng, cũng như tạp chất nếu quá trình chế biến không đảm bảo vệ sinh.
Phản ứng dị ứng có thể xuất hiện chỉ sau vài phút đến vài giờ sau khi ăn, với các mức độ khác nhau. Ở mức nhẹ, người ăn có thể bị nổi mẩn đỏ, ngứa ngáy, châm chích vùng miệng, hắt hơi, đau bụng hoặc tiêu chảy. Tuy nhiên, trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể bị phù nề môi, lưỡi, khó thở, tụt huyết áp, thậm chí sốc phản vệ tình trạng đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Cẩn trọng khi thử đặc sản lạ
Để hạn chế rủi ro, bác sĩ khuyến cáo người dân cần thận trọng khi thử các món ăn lạ, đặc biệt là những thực phẩm có nguồn gốc từ côn trùng.
Theo đó, nên tìm hiểu tiền sử dị ứng của bản thân, gia đình; không nên cho trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có hệ miễn dịch yếu dùng thử. Khi ăn lần đầu, chỉ nên dùng một lượng nhỏ để theo dõi phản ứng của cơ thể.
Bên cạnh đó, cần lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo vệ sinh. Với những người từng có tiền sử dị ứng, nên chuẩn bị sẵn thuốc kháng histamin hoặc bút tiêm epinephrine để xử lý kịp thời khi cần thiết.
Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường sau khi ăn trứng kiến, người dân cần lập tức ngừng sử dụng thực phẩm, uống nước ấm, nghỉ ngơi và theo dõi tình trạng sức khỏe.
Nếu triệu chứng không thuyên giảm hoặc có dấu hiệu nặng như khó thở, tím tái, chóng mặt, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất. Tại đây, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc chống dị ứng, corticoid hoặc tiêm epinephrine để kiểm soát tình trạng sốc phản vệ.
