Với hệ thống này, mỗi bất động sản được cấp một mã định danh riêng, giống như một loại "căn cước", qua đó quản lý xuyên suốt toàn bộ vòng đời của tài sản, từ giai đoạn đầu tư, hoàn thiện hồ sơ pháp lý đến các giao dịch phát sinh.
Bà Hoàng Thu Hằng, Cục Phó Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản cho biết: Mã định danh này như tên riêng của mỗi bất động sản, được gắn cố định trong suốt quá trình hình thành, sử dụng và giao dịch. Thông qua đó, cơ quan quản lý có thể theo dõi đầy đủ thông tin pháp lý của từng tài sản.
Theo đại diện Bộ Xây dựng, khi Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản đi vào hoạt động, người dân, doanh nghiệp và các chủ đầu tư sẽ có thêm một kênh dữ liệu chính thống để tra cứu thông tin về nhà ở và thị trường.
“Hệ thống sẽ cung cấp bức tranh tổng thể về thị trường, từ thông tin pháp lý, diễn biến giao dịch đến mặt bằng giá, giúp các bên có thêm cơ sở đưa ra quyết định đầu tư, mua bán. Qua đó góp phần nâng cao tính minh bạch và hạn chế tình trạng đầu cơ, thổi giá trên thị trường”, bà Hằng cho biết.
Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản là hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia được xây dựng nhằm thu thập, quản lý, cập nhật, lưu trữ và chia sẻ thông tin liên quan đến nhà ở và thị trường bất động sản trên phạm vi cả nước. Đây được xem là một trong những hạ tầng dữ liệu quan trọng phục vụ công tác quản lý nhà nước, đồng thời giúp thị trường bất động sản vận hành minh bạch và hiệu quả hơn.
Theo quy định, hệ thống này sẽ tập hợp nhiều nhóm dữ liệu khác nhau như thông tin về dự án bất động sản, nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, quỹ nhà ở, giao dịch mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, giá bất động sản, nguồn cung, lượng tồn kho, cùng nhiều dữ liệu phục vụ công tác quản lý thị trường.
Khác với trước đây khi dữ liệu thị trường còn phân tán ở nhiều cơ quan như Bộ Xây dựng, UBND các địa phương, Sở Xây dựng, cơ quan thuế hay văn phòng đăng ký đất đai, hệ thống mới hướng tới việc kết nối và chuẩn hóa các nguồn dữ liệu này trên một nền tảng thống nhất. Điều đó giúp cơ quan quản lý có cái nhìn toàn diện về diễn biến của thị trường theo thời gian thực.
Đối với Nhà nước, hệ thống thông tin là công cụ quan trọng để theo dõi cung - cầu, biến động giá, tiến độ triển khai dự án và lượng giao dịch trên thị trường.
Từ đó, cơ quan quản lý có thể sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường như đầu cơ, "thổi giá", sốt đất cục bộ hoặc tình trạng dư thừa nguồn cung ở một số phân khúc để kịp thời đưa ra chính sách điều tiết phù hợp.
Đây cũng là cơ sở để xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển nhà ở, phân bổ nguồn lực và hoạch định chính sách phát triển thị trường bất động sản trong dài hạn.
Đối với doanh nghiệp, hệ thống dữ liệu mang lại nhiều lợi ích trong việc nghiên cứu thị trường và xây dựng chiến lược đầu tư. Thay vì phải thu thập thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, doanh nghiệp có thể tiếp cận dữ liệu chính thống về giá giao dịch, nguồn cung, nhu cầu từng khu vực hay tình trạng pháp lý của dự án. Điều này giúp giảm chi phí tìm kiếm thông tin, nâng cao chất lượng dự báo và hạn chế rủi ro khi ra quyết định đầu tư.
Đối với người dân và nhà đầu tư, việc công khai thông tin góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường. Khi có thể tra cứu các thông tin về dự án, pháp lý, giá giao dịch hoặc tình trạng đủ điều kiện kinh doanh của bất động sản, người mua sẽ có thêm cơ sở để đánh giá trước khi xuống tiền, hạn chế nguy cơ mua phải dự án chưa đủ điều kiện hoặc bị môi giới cung cấp thông tin sai lệch.
Ở góc độ dài hạn, Hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản còn là nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số của ngành xây dựng và bất động sản. Khi dữ liệu được số hóa, chuẩn hóa và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác như đất đai, dân cư, thuế hay quy hoạch, việc giải quyết thủ tục hành chính sẽ nhanh hơn, đồng thời tạo điều kiện để phát triển các dịch vụ số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và dự báo xu hướng thị trường.
Ông Nguyễn Trung Tuấn, chuyên gia bất động sản nhấn mạnh: Hệ thống này không đơn thuần là một kho lưu trữ thông tin mà là "hạ tầng dữ liệu" của thị trường bất động sản.
“Nếu được xây dựng đầy đủ, cập nhật thường xuyên và chia sẻ minh bạch, hệ thống sẽ góp phần giảm tình trạng bất cân xứng thông tin, hạn chế đầu cơ, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo môi trường đầu tư minh bạch, bền vững hơn cho thị trường bất động sản Việt Nam”, ông Tuấn nói.
