Khi đến Trung Quốc, Grace Andrews, nhà sáng tạo nội dung người Mỹ, mang theo chiếc vali trống để đựng đồ mua sắm. Khi trở về, chiếc vali đã chật kín hàng hóa, từ đồ gốm sứ, hộp quà bí ẩn (blind box) đến quần áo, giày dép và túi xách của các thương hiệu nội địa.
Video của Andrews chia sẻ trên mạng xã hội đầu tháng này thu hút hàng nghìn lượt thích, phản ánh sức hút của xu hướng “China haul” – mua sắm số lượng lớn tại Trung Quốc. Thay vì chỉ chọn quà lưu niệm, du khách nước ngoài ngày càng tìm mua hàng tiêu dùng nội địa nhờ mẫu mã đa dạng và giá cả cạnh tranh.
Theo số liệu chính thức, doanh số bán hàng qua hệ thống hoàn thuế xuất cảnh tại Trung Quốc tăng 95,9% trong năm ngoái, vượt xa mức tăng 30,6% của lượng khách quốc tế. Anthony Anastasi, phó giáo sư kinh tế tại Trường Đại học Trung - Anh thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Thượng Hải, cho rằng thị trường tiêu dùng nội địa đang trở thành một sức hút riêng của du lịch Trung Quốc, bên cạnh các điểm tham quan truyền thống.
Giá cạnh tranh, thương hiệu nội địa hút khách
Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy xu hướng là mức giá hấp dẫn. Với thị trường tiêu dùng quy mô lớn, hệ thống sản xuất phát triển và danh mục sản phẩm phong phú, Trung Quốc cung cấp nhiều mặt hàng có giá thấp hơn so với những sản phẩm tương tự tại các quốc gia khác.
Theo ông Anastasi, đối với du khách đã chi trả trước cho vé máy bay và chỗ ở, việc tìm được sản phẩm có giá rẻ hơn tại điểm đến có thể khiến việc mua sắm trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc. Đặc biệt, khi nhiều nhóm hàng cùng có mức giá cạnh tranh, lợi ích từ việc mua sắm không chỉ giới hạn ở một vài món đồ lưu niệm.
Mỹ phẩm là một ví dụ. Một bảng phấn mắt của Flower Knows, thương hiệu Trung Quốc nổi tiếng với thiết kế bao bì mang phong cách công chúa và đang mở rộng sức hút tại thị trường quốc tế, có giá khoảng 100 nhân dân tệ, tương đương 14,95 USD, trên các nền tảng thương mại điện tử nội địa. Mức giá này chỉ bằng khoảng nửa giá bán tại các cửa hàng ở nước ngoài.
Không chỉ mỹ phẩm, các thương hiệu thời trang, phụ kiện và đồ gia dụng Trung Quốc cũng có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng quốc tế ngay tại thị trường quê nhà. Du khách có thể trực tiếp tìm hiểu sản phẩm, so sánh giá và trải nghiệm dịch vụ trước khi quyết định mua hàng.
Bên cạnh giá cả, sức hấp dẫn của các thương hiệu nội địa còn đến từ sự đa dạng về thiết kế, khả năng cập nhật xu hướng và nhiều sản phẩm mang đậm dấu ấn văn hóa Trung Quốc. Mạng xã hội góp phần đưa các mặt hàng này đến gần hơn với người tiêu dùng nước ngoài, kể cả những người trước đó chưa có ý định mua sắm tại Trung Quốc.
Brooke Carline, du khách Mỹ đến Trung Quốc hồi đầu tháng 9, cho biết cô dành ngân sách mua sắm cho cả những sản phẩm hiện đại như đồ chơi lẫn các bộ tách trà truyền thống. Quyết định mua hàng của cô chịu ảnh hưởng đáng kể từ chất lượng dịch vụ và trải nghiệm trực tiếp tại cửa hàng.
“Mỗi cửa hàng tôi ghé thăm ở Trung Quốc đều có đội ngũ nhân viên vô cùng nhiệt tình, tử tế và hào hứng khi thấy khách hàng mua sắm tại cửa hàng của họ”, Carline chia sẻ. Cô cho biết mỗi món đồ mua được đều đi kèm câu chuyện và lời giải thích cụ thể, khiến việc mua sắm trở thành một phần đáng nhớ của chuyến đi.
Chính sách thuận tiện thúc đẩy chi tiêu
Sức hút của thị trường tiêu dùng Trung Quốc được củng cố bởi những thay đổi trong chính sách du lịch và thanh toán. Từ năm 2023, nước này từng bước mở rộng chính sách miễn thị thực cho công dân ở 50 quốc gia, trong đó có Australia, Nga, Singapore và phần lớn các nước châu Âu, nhằm tạo thuận lợi cho khách quốc tế và thúc đẩy hoạt động kinh tế.
Trung Quốc đồng thời tìm cách tháo gỡ những trở ngại trong thanh toán, vốn từng gây khó khăn cho du khách khi đến một quốc gia mà ở đó các giao dịch không dùng tiền mặt đã trở nên phổ biến.
Các nền tảng lớn như WeChat Pay của Tencent Holdings, Alipay của Ant Group và hệ thống UnionPay đã mở rộng khả năng hỗ trợ các phương thức thanh toán quốc tế. Nhờ đó, du khách có thể sử dụng một số ví điện tử nước ngoài để thanh toán bằng mã QR tại địa phương, tùy thuộc vào ứng dụng và dịch vụ được hỗ trợ.
Chính sách hoàn thuế cũng được xem là một công cụ quan trọng để khuyến khích chi tiêu của khách hàng. Khi thủ tục trở nên thuận tiện hơn, du khách có thêm động lực mua hàng tại các cửa hàng tham gia chương trình, đồng thời giảm bớt những bất tiện trong quá trình mua sắm.
Thượng Hải đang đi đầu trong nỗ lực khai thác tiềm năng này. Là một trong những điểm đến hàng đầu của khách quốc tế, thành phố đặt mục tiêu tăng doanh số bán hàng được hoàn thuế lên gần gấp năm lần trong vòng 5 năm.
Theo số liệu được công bố, doanh số bán hàng được hoàn thuế tại Thượng Hải đạt 4,28 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025. Thành phố đặt mục tiêu nâng con số này lên khoảng 20 tỷ nhân dân tệ vào năm 2030, trong khuôn khổ chiến lược phát triển thành trung tâm tiêu dùng quốc tế.
Mục tiêu trên cho thấy Trung Quốc không chỉ muốn thu hút thêm du khách mà còn hướng đến việc gia tăng mức chi tiêu của mỗi người trong thời gian lưu trú. Việc kết hợp du lịch với mua sắm có thể tạo thêm doanh thu cho ngành bán lẻ, đồng thời mang lại cơ hội mở rộng thị trường cho các thương hiệu trong nước.
Triển vọng dài hạn của lĩnh vực này cũng được đánh giá tích cực. Trong báo cáo công bố hồi tháng 9, UBS dự báo doanh thu từ du lịch quốc tế đến Trung Quốc có thể đạt 470 tỷ USD vào năm 2040. Theo ngân hàng này, việc tối ưu hóa chính sách hoàn thuế và sự phát triển của các thương hiệu nội địa sẽ góp phần hỗ trợ tăng trưởng.
Dù vậy, khả năng duy trì đà tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào việc Trung Quốc tiếp tục cải thiện trải nghiệm của du khách, từ thủ tục nhập cảnh, thanh toán đến chất lượng dịch vụ bán lẻ. Sức hút từ các video mua sắm trên mạng xã hội có thể giúp tạo sự chú ý ban đầu, nhưng để biến sự quan tâm thành nguồn thu ổn định, thị trường cần mang lại trải nghiệm đủ thuận tiện và hấp dẫn.
Với Trung Quốc, xu hướng du khách nước ngoài đổ xô mua sắm không chỉ là câu chuyện về những chiếc vali đầy hàng hóa sau mỗi chuyến đi. Đây còn là cơ hội để mở rộng tiêu dùng, quảng bá thương hiệu nội địa và gia tăng đóng góp của du lịch vào nền kinh tế.
