Chính cách tiếp cận ấy đã giúp tác phẩm tạo được dấu ấn riêng và giành được Giải B Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XX.
Ở những nơi khó khăn nhất...
Nhà báo Ngô Việt Trung cho biết, ngay từ những ngày đầu Chiến dịch Quang Trung được triển khai, nhóm tác giả đã có mặt tại nhiều địa bàn bị thiệt hại nặng nề do bão lũ ở Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng và một số tỉnh miền Trung.
Hành trình thực hiện bộ ảnh kéo dài nhiều tháng, ghi lại toàn bộ quá trình từ khảo sát hiện trường, vận chuyển vật liệu, dựng nhà đến ngày bàn giao những mái ấm mới cho người dân.
“Điều đọng lại sâu sắc nhất là tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy của cán bộ, chiến sĩ. Ở những nơi khó khăn nhất, bộ đội luôn có mặt đầu tiên, làm việc không kể ngày đêm với quyết tâm giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống”, nhà báo Ngô Việt Trung chia sẻ.
Qua ống kính của nhóm tác giả, hiện lên những đoàn quân vượt qua các cung đường sạt lở để đưa vật liệu vào vùng sâu, vùng xa.
Ở nhiều địa bàn, những công trường dựng nhà sáng đèn từ sáng sớm đến chiều muộn. Tiếng máy trộn bê tông, tiếng búa, tiếng cưa hòa cùng tiếng gọi nhau làm việc tạo nên không khí lao động khẩn trương hiếm thấy.
Những người lính công binh chia nhau từng phần việc, người san nền, người xây tường, người lợp mái. Có những ngày nắng gắt, mồ hôi ướt đẫm lưng áo, có những đoạn đường phải gùi vật liệu bằng tay vì xe không thể tiếp cận, nhưng không ai nề hà. Với họ, mỗi căn nhà hoàn thành đúng tiến độ không chỉ là một công trình xây dựng, mà còn là lời hứa với người dân vùng thiên tai.
Thấy rất rõ hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong thời bình
Trong quá trình tác nghiệp, có một khoảnh khắc khiến nhà báo Ngô Việt Trung nhớ nhất.
Đó là ngày Lữ đoàn Công binh 7 (Quân đoàn 34) bàn giao căn nhà mới cho cụ Tô Thị Sửa, 89 tuổi, ở thôn Chánh Hội, xã Ngô Mây, tỉnh Gia Lai. Chỉ trong 15 ngày, những người lính đã hoàn thành căn nhà thay cho ngôi nhà cũ bị hư hỏng sau thiên tai.
Khi nhận bàn giao nhà, cụ Sửa xúc động nắm chặt tay từng cán bộ, chiến sĩ và không giấu được những giọt nước mắt. “Nhờ có Bộ đội mà Tết này gia đình tôi đón Xuân trong căn nhà mới”, lời nói giản dị của cụ khiến nhiều người có mặt hôm ấy vui mừng xúc động.
“Câu chuyện của cụ Sửa giúp chúng tôi cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của Chiến dịch Quang Trung. Đó không đơn thuần là hoạt động khắc phục hậu quả thiên tai mà còn thể hiện rất rõ hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong thời bình - gần dân, sát dân và hết lòng vì nhân dân”, anh chia sẻ.
Từ câu chuyện của cụ Sửa, nhóm tác giả nhận ra rằng những khoảnh khắc có sức sống lâu bền nhất thường không nằm ở quy mô của công trình hay những con số thống kê. Điều còn đọng lại trong lòng người xem nhiều khi chỉ là một ánh mắt, một cái bắt tay hay một giọt nước mắt xúc động. Chính những chi tiết nhỏ ấy đã giúp bộ ảnh khắc họa chân thực hơn mối quan hệ gắn bó giữa quân đội và nhân dân trong giai đoạn tái thiết sau thiên tai.
Kể câu chuyện hồi sinh bằng ngôn ngữ của ảnh báo chí
Theo nhà báo Ngô Việt Trung, trong suốt thời gian tác nghiệp, nhóm tác giả ghi lại hàng trăm khuôn hình ở nhiều địa phương khác nhau. Khi bắt tay biên tập tác phẩm, điều khó nhất không phải là lựa chọn những bức ảnh đẹp nhất mà là tìm ra những khuôn hình có khả năng kể chuyện tốt nhất.
Từ hàng trăm bức ảnh, nhóm tác giả chọn những lát cắt tiêu biểu để tạo nên một mạch chuyện xuyên suốt về hành trình hồi sinh của các vùng quê sau thiên tai.
Là những hình ảnh đổ nát, hoang tàn sau bão lũ. Là những bước chân hành quân thần tốc của bộ đội khi đến với nhân dân. Là những ngày lao động khẩn trương trên công trường dựng nhà. Và cuối cùng là những nụ cười, những cái bắt tay, những giọt nước mắt xúc động khi người dân nhận lại mái ấm của mình.
“Từ những vùng đất ngổn ngang sau thiên tai đến những xóm làng hồi sinh bằng sức mạnh của tình quân dân, đó là câu chuyện mà chúng tôi muốn kể bằng ngôn ngữ của ảnh báo chí”, nhà báo Ngô Việt Trung cho biết.
Nhìn lại toàn bộ hành trình tác nghiệp, anh cho rằng kết quả dễ nhìn thấy nhất của Chiến dịch Quang Trung là hàng nghìn ngôi nhà được xây mới hoặc sửa chữa trong thời gian ngắn. Nhưng giá trị lớn hơn nằm ở niềm tin mà chiến dịch để lại. Bởi sau thiên tai, điều người dân cần không chỉ là một mái nhà mới. Điều họ cần hơn là cảm giác không bị bỏ lại phía sau trong những thời khắc khó khăn nhất.
Khi người dân cảm nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự đồng hành của quân đội và tình cảm của những người lính dành cho mình, họ có thêm động lực để vượt qua mất mát và bắt đầu lại cuộc sống.
Với nhà báo Ngô Việt Trung, việc ghi lại và lan tỏa những hình ảnh ấy cũng là trách nhiệm của người làm báo trong quân đội: “Những ngôi nhà mới là kết quả có thể nhìn thấy, nhưng điều còn lại lâu dài chính là niềm tin của người dân. Với chúng tôi, việc ghi lại và lan tỏa những giá trị đó không chỉ là trách nhiệm nghề nghiệp, mà còn là cách góp phần tôn vinh hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ và những điều tốt đẹp đang được vun đắp mỗi ngày trong cuộc sống”.
Đó cũng chính là điều làm nên giá trị của bộ ảnh. Không chỉ ghi lại hành trình dựng lại những mái nhà sau thiên tai, tác phẩm còn ghi lại hành trình dựng lại niềm tin - thứ tài sản quý giá nhất mà những người lính đã mang đến cho nhân dân bằng trách nhiệm, nghĩa tình và sự tận tụy của mình.
