Tìm những nhân vật đang tạo ra thay đổi từ cơ sở
Theo ông Vũ Thanh Nam, Trưởng phòng Thư ký - Biên tập, Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai, việc phát hiện mô hình và nhân vật tiêu biểu trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, kinh tế số cần bắt đầu từ thực tiễn địa phương. Tòa soạn phát huy tối đa mạng lưới phóng viên phụ trách địa bàn, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền, đoàn thể, hợp tác xã để nắm bắt những cách làm mới đang tạo ra chuyển biến trong sản xuất và đời sống.
Lựa chọn đề tài không dừng ở những điển hình trên giấy, mà tập trung vào hiệu quả thực tế và khả năng nhân rộng. "Đó có thể là người dân biết livestream bán nông sản, hợp tác xã đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, hay mô hình 'Người bản số' đồng hành cùng bà con tiếp cận tiện ích công nghệ", ông Nam chia sẻ.
Ông Nam nhấn mạnh, điểm cốt lõi là đưa người dân vào vị trí trung tâm của tuyến bài. Thay vì phản ánh khô cứng các báo cáo hay chương trình, phóng viên đi sâu vào hành trình của những con người trực tiếp ứng dụng công nghệ để biến đổi sinh kế. Cách tiếp cận này giúp báo chí nhận diện trúng và đúng những chuyển biến từ gốc rễ: làm rõ người dân đã làm như thế nào, hiệu quả ra sao và những điều kiện nào giúp cách làm đó phát huy tác dụng.
Không chỉ giới thiệu mô hình, phải chỉ rõ cách làm
Khi công nghệ tác động trực tiếp đến từng góc ruộng, mảnh vườn, cách làm báo cũng phải chuyển động tương ứng. Ông Vũ Thanh Nam cho rằng, nội dung tuyên truyền cần chuyển mạnh từ việc phản ánh mô hình đơn thuần sang kể những câu chuyện thực tế, làm rõ kinh nghiệm và quy trình triển khai.
Đơn cử, một mô hình nông nghiệp số không nên chỉ tô vẽ bằng con số doanh thu hay sản lượng, mà cần soi chiếu tỉ mỉ cách người dân tiếp cận nền tảng, kỹ năng quảng bá, tìm kiếm khách hàng và từng bước vượt qua rào cản ban đầu. Những chi tiết thực chiến ấy mới giúp công chúng hình dung được khả năng áp dụng thực tế cho chính mình.
Cùng với đổi mới nội dung, ông Nam cho biết, tòa soạn chú trọng đa dạng hóa sản phẩm báo chí. Tin, bài, phóng sự truyền thống được kết hợp linh hoạt với video ngắn, infographic, podcast và các sản phẩm đa phương tiện.
"Hệ sinh thái báo điện tử, phát thanh, truyền hình cùng các nền tảng mạng xã hội được vận hành đồng bộ nhằm tối ưu hóa khả năng phân phối thông tin, đưa kinh nghiệm từ người đi trước trở thành nguồn tham khảo thiết thực cho các hộ gia đình, hợp tác xã đang tìm hướng đổi mới", ông Nam cho hay.
Đưa chuyển đổi số vượt qua rào cản vùng cao
Địa bàn rộng, dân cư phân tán, hạ tầng viễn thông chưa đồng đều cùng tâm lý e ngại thay đổi phương thức sản xuất truyền thống là những bài toán khó đối với công tác tuyên truyền về kinh tế số tại Lào Cai. Bên cạnh đó, sự khác biệt về ngôn ngữ và kỹ năng số cũng ảnh hưởng trực tiếp đến độ thẩm thấu thông tin của đồng bào.
Trước thực tế này, báo chí địa phương chọn cách bám sát địa bàn, sản xuất các sản phẩm ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu và tăng cường các chất liệu bằng tiếng dân tộc thiểu số. Mỗi hình thức truyền tải đều hướng đến khả năng tiếp nhận tự nhiên nhất của từng nhóm công chúng vùng cao.
Đặc biệt, công tác tuyên truyền không khép lại sau khi bài báo được đăng tải. Theo định hướng được ông Vũ Thanh Nam chia sẻ, Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai tăng cường theo dõi hành trình của mô hình sau phản ánh, tiếp tục phối hợp với địa phương để kết nối, chia sẻ kinh nghiệm. Đây chính là hướng đi quan trọng để thông tin báo chí đồng hành thực chất với dòng chảy đời sống, giúp chuyển đổi số không dừng lại ở khẩu hiệu mà trở thành động lực phát triển bền vững nơi vùng cao.
