Nghị quyết Đại hội XIV: Tầm nhìn lớn, yêu cầu hành động lớn
Đại hội XIV của Đảng diễn ra trong thời điểm có ý nghĩa đặc biệt đối với sự phát triển của đất nước. Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử: kinh tế tăng trưởng liên tục, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, vị thế và uy tín quốc tế không ngừng được nâng cao. Tuy nhiên, chặng đường phía trước cũng đặt ra nhiều thách thức mới, đòi hỏi tư duy phát triển mới, mô hình tăng trưởng mới và cách thức tổ chức thực hiện hiệu quả hơn.
Đại hội XIV đánh dấu một bước phát triển mới trong tư duy và thực tiễn lãnh đạo của Đảng ta. Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường; yêu cầu phát triển đất nước đặt ra ngày càng cao; Đại hội XIV đã xác định rõ tầm nhìn, mục tiêu và những định hướng chiến lược mang tính dài hạn. Văn kiện Đại hội XIV cụ thể hóa mục tiêu tổng quát đến giữa thế kỷ XXI là xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh; nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc; đất nước có vị thế xứng đáng trên trường quốc tế. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Đại hội nhấn mạnh yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trên nền tảng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo; phát huy tối đa nguồn lực con người; củng cố sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường; giữ vững quốc phòng, an ninh và mở rộng đối ngoại.
Song, như thực tiễn đã chỉ ra, nghị quyết dù đúng đắn đến đâu cũng chỉ thực sự có ý nghĩa khi được tổ chức thực hiện nghiêm túc, sáng tạo và hiệu quả. Vấn đề đặt ra sau Đại hội XIV không chỉ là quán triệt, học tập nghị quyết, mà quan trọng hơn là chuyển hóa tinh thần Đại hội thành hành động cụ thể trong từng chương trình, dự án, từng quyết sách phát triển.
PGS. TS Phạm Huy Kỳ, nguyên Phó Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền – Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nhận định: “Đại hội XIV thể hiện bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng. Nhưng để nghị quyết đi vào cuộc sống, điều quan trọng nhất là phải có cơ chế tổ chức thực hiện khoa học, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ lộ trình và rõ kết quả”.
Theo ông Phạm Huy Kỳ, bài học từ thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy, chính quyền coi việc thực hiện nghị quyết là nhiệm vụ chính trị trung tâm, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả cụ thể, ở đó nghị quyết sẽ tạo ra chuyển biến rõ rệt. Ngược lại, nếu triển khai hình thức, thiếu kiểm tra, giám sát, nghị quyết rất dễ rơi vào tình trạng “trên giấy”.
Chính vì vậy, ngay sau Đại hội XIV, việc khẩn trương xây dựng và triển khai các chương trình hành động ở Trung ương và địa phương được coi là bước đi đầu tiên, có ý nghĩa quyết định đối với thành công của nhiệm kỳ mới.
Cùng bày tỏ quan tâm đến vấn đề này, Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – PGS. TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, hiện thực hóa nghị quyết đòi hỏi sự đồng bộ giữa xây dựng chính sách, truyền thông chính sách và tổ chức thực hiện, trong đó việc tạo đồng thuận xã hội đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Thực tiễn cho thấy, nhiều chủ trương đúng đắn của Đảng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa bằng chương trình hành động rõ ràng, khả thi, sát với điều kiện từng ngành, từng địa phương. Đại hội XIV đã mở ra một “bản thiết kế tổng thể” cho sự phát triển đất nước; vấn đề còn lại là biến bản thiết kế đó thành những công trình, dự án, chính sách cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân.
Đồng bộ hóa chủ trương với thực tiễn: Chìa khóa của hiện thực hóa Nghị quyết
Sau thành công của Đại hội XIV, niềm tin và kỳ vọng lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội. Tuy nhiên, để nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong tổ chức thực hiện từ Trung ương đến địa phương, từ cấp ủy, chính quyền đến từng cán bộ, đảng viên.
Theo PGS. TS Phạm Huy Kỳ, công tác tư tưởng, tuyên truyền có vai trò đặc biệt quan trọng trong giai đoạn sau Đại hội. Báo chí, truyền thông cần tham gia sâu hơn vào quá trình “diễn giải” Nghị quyết bằng ngôn ngữ đời sống, giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu rõ Nghị quyết liên quan trực tiếp như thế nào đến công việc, cuộc sống của mình. Khi Nghị quyết trở nên gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm, thì việc triển khai mới thực sự hiệu quả.
Một điểm nhấn quan trọng của Nghị quyết Đại hội XIV là yêu cầu phát triển hài hòa giữa kinh tế – văn hóa – xã hội, lấy con người làm trung tâm, chủ thể và mục tiêu của phát triển. Đây cũng chính là cơ sở để Nghị quyết có thể đi sâu vào đời sống xã hội, tạo sự đồng thuận và hưởng ứng rộng rãi của Nhân dân.
PGS. TS Bùi Hoài Sơn cho rằng, Đại hội XIV đã đặt văn hóa vào vị trí trung tâm của tư duy phát triển quốc gia. Theo ông, văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà cần được chuyển hóa thành sức mạnh mềm quốc gia, thành nguồn lực phát triển mới thông qua công nghiệp văn hóa và công nghiệp sáng tạo.
“Trong kỷ nguyên phát triển mới, sức mạnh của một quốc gia không chỉ đo bằng quy mô kinh tế hay tài nguyên thiên nhiên, mà còn bằng khả năng lan tỏa giá trị văn hóa, trí tuệ, sáng tạo. Đại hội XIV đã mở ra cơ hội để Việt Nam kiến tạo và phát huy sức mạnh mềm đó một cách bài bản, chiến lược”, PGS. TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.
Từ góc độ thực tiễn, việc đồng bộ hóa chủ trương với thực tiễn đòi hỏi các địa phương không rập khuôn máy móc, mà phải linh hoạt vận dụng Nghị quyết phù hợp với điều kiện, tiềm năng và lợi thế của mình. Phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế sáng tạo; bảo tồn và phát huy di sản gắn với du lịch bền vững; xây dựng đô thị thông minh, đô thị di sản… đang trở thành những hướng đi cụ thể để hiện thực hóa tinh thần Đại hội XIV ở nhiều địa phương.
Đại biểu Quốc hội – TS. Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Huế, chia sẻ: “Đưa Nghị quyết vào cuộc sống phải bắt đầu từ những vấn đề rất cụ thể của địa phương và người dân. Chẳng hạn, với Huế, đó là bài toán phát triển đô thị di sản gắn với văn hóa, du lịch, công nghiệp sáng tạo, đồng thời bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân”.
Theo TS. Nguyễn Thị Sửu, Quốc hội cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thể chế hóa Nghị quyết của Đảng thành các chính sách, pháp luật cụ thể; đồng thời giám sát chặt chẽ quá trình thực thi, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn, bảo đảm Nghị quyết được triển khai hiệu quả, thực chất.
PGS. TS Bùi Hoài Sơn bổ sung thêm rằng, để hiện thực hóa các mục tiêu Đại hội XIV, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, đặc biệt là thể chế trong lĩnh vực văn hóa và công nghiệp sáng tạo. Một thể chế hiện đại, minh bạch, cởi mở sẽ tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển, từ đó biến khát vọng Đại hội thành giá trị hiện thực.
Trong khi đó, bà Đoàn Thị Nhịnh, 60 năm tuổi Đảng, nguyên Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy Tiền Hải, tỉnh Thái Bình (cũ) – nay là tỉnh Hưng Yên, cho rằng, Nghị quyết chỉ thực sự “sống” khi đến được với người dân ở thôn, xóm, tổ dân phố. Theo bà, kinh nghiệm nhiều năm công tác cho thấy, muốn dân tin, dân ủng hộ, thì cán bộ phải làm gương, phải nói đi đôi với làm.
“Nghị quyết rất hay, rất đúng, nhưng nếu cán bộ chỉ đọc Nghị quyết mà không biến thành việc làm cụ thể, không giải quyết được những vấn đề thiết thân của người dân, thì dân khó mà tin”, bà Nhịnh chia sẻ. Bà nhấn mạnh vai trò của đội ngũ cán bộ cơ sở – những người trực tiếp tổ chức thực hiện Nghị quyết – trong việc đưa chủ trương của Đảng vào đời sống. Chính sự tận tụy, trách nhiệm và gần dân của đội ngũ này sẽ góp phần quyết định hiệu quả thực hiện Nghị quyết.
Thực tế ở nhiều địa phương cho thấy, nơi nào cấp ủy, chính quyền chủ động xây dựng chương trình hành động sớm, sát thực tiễn; phân công rõ trách nhiệm; tăng cường kiểm tra, giám sát; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, thì ở đó Nghị quyết nhanh chóng được cụ thể hóa thành những kết quả rõ nét.
Ngược lại, nếu thiếu quyết tâm, thiếu sáng tạo, thì Nghị quyết dễ rơi vào tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”. Điều đó cho thấy, khoảng cách giữa Nghị quyết và cuộc sống không nằm ở chủ trương, mà nằm ở tinh thần trách nhiệm và năng lực tổ chức thực hiện.
Niềm tin của Nhân dân - Mục tiêu, động lực của quá trình thực hiện Nghị quyết
Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy, mọi thắng lợi đều bắt nguồn từ niềm tin và sự đồng thuận của Nhân dân. Đưa Nghị quyết Đại hội XIV vào cuộc sống cũng không nằm ngoài quy luật đó. Niềm tin của Nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực của quá trình thực hiện Nghị quyết.
Bà Đoàn Thị Nhịnh (60 năm tuổi Đảng) bày tỏ: “Người dân không đòi hỏi những điều gì quá lớn lao. Điều họ mong mỏi là Nghị quyết của Đảng được thực hiện nghiêm túc, mang lại cuộc sống ngày càng tốt hơn. Khi dân thấy Đảng nói là làm, niềm tin sẽ ngày càng bền chặt”.
Theo bà Đoàn Thị Nhịnh, công tác tuyên truyền sau Đại hội XIV cần tiếp tục được đổi mới theo hướng gần dân, sát dân, giúp người dân hiểu rõ nội dung Nghị quyết và thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong quá trình thực hiện. Tuyên truyền không chỉ để “nghe”, mà để “làm”, để mỗi người dân trở thành một chủ thể tích cực trong hiện thực hóa Nghị quyết.
Từ góc độ xây dựng Đảng, Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Đây chính là nền tảng để củng cố niềm tin của Nhân dân, tạo sức mạnh tổng hợp cho việc triển khai Nghị quyết.
PGS. TS Phạm Huy Kỳ cho rằng, niềm tin xã hội chính là “nguồn lực mềm” vô cùng quan trọng. Khi niềm tin được củng cố, mọi chủ trương, chính sách sẽ có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn, tạo thành phong trào hành động cách mạng rộng khắp trong toàn xã hội.
Từ Nghị quyết đến tương lai: Hành trình của trách nhiệm và khát vọng
Đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào cuộc sống là một quá trình lâu dài, liên tục, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Đó không chỉ là nhiệm vụ chính trị của nhiệm kỳ mới, mà còn là trách nhiệm trước lịch sử, trước Nhân dân và trước tương lai của đất nước.
Một trong những thông điệp xuyên suốt của Đại hội XIV là khẳng định vai trò trung tâm của Nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu của mọi đường lối, chính sách. Vì vậy, hiệu quả của việc hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIV không chỉ được đo bằng các con số tăng trưởng hay chỉ tiêu kinh tế, mà quan trọng hơn là bằng sự cải thiện chất lượng cuộc sống và niềm tin của Nhân dân.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Sửu nêu rõ, Quốc hội có vai trò quan trọng trong việc giám sát quá trình triển khai Nghị quyết, bảo đảm các chủ trương lớn của Đảng được thể chế hóa kịp thời, đồng bộ bằng pháp luật và chính sách. “Việc đưa Nghị quyết vào cuộc sống cần gắn chặt với quá trình hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, tạo điều kiện cho các địa phương chủ động, sáng tạo trong phát triển”, bà Sửu nhấn mạnh.
Đại hội XIV đã thắp lên khát vọng phát triển mạnh mẽ, khát vọng đưa Việt Nam vươn lên tầm cao mới trong kỷ nguyên mới. Khát vọng ấy chỉ có thể trở thành hiện thực khi mỗi nghị quyết, mỗi chủ trương được cụ thể hóa bằng hành động quyết liệt, sáng tạo và hiệu quả; khi lợi ích của Nhân dân được đặt ở vị trí trung tâm; khi niềm tin xã hội được bồi đắp bằng những kết quả cụ thể, thiết thực.
Như PGS. TS Bùi Hoài Sơn đã khẳng định, khi văn hóa được đặt đúng vị trí, khi con người được trao cơ hội phát huy sáng tạo, khi thể chế được hoàn thiện để khơi thông mọi nguồn lực, thì sức mạnh mềm Việt Nam sẽ trở thành động lực phát triển mới, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn của Đại hội XIV.
Với nền tảng niềm tin, trí tuệ và khát vọng đã được Đại hội XIV khơi dậy, cùng với sự quyết tâm hành động của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, có cơ sở để tin tưởng rằng Nghị quyết Đại hội XIV sẽ sớm đi vào cuộc sống, tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ, thực chất, đưa đất nước vững bước trên con đường phát triển phồn vinh, hạnh phúc và bền vững.
