Giá dầu Brent đã giảm từ trên 100 USD xuống vùng thấp của ngưỡng 90 USD mỗi thùng, trong khi giá xăng vừa ghi nhận mức giảm trong một ngày mạnh nhất 18 năm. Tuy nhiên, áp lực giá tại Mỹ chưa hạ nhiệt tương ứng vì lạm phát dịch vụ, hoạt động xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI và rủi ro địa chính trị vẫn tiếp tục đẩy chi phí lên cao.
Nghịch lý lạm phát và lực đẩy từ làn sóng AI
Saudi Arabia sản xuất 10,56 triệu thùng dầu mỗi ngày trong tháng 10, trở lại mức trước chiến tranh và vượt hạn ngạch. Dù nguồn cung tăng và giá nhiên liệu tại các trạm xăng giảm nhẹ, chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ trong tháng 10 vẫn được ước tính tăng 4% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 3,7% ghi nhận trong tháng 9.
Lạm phát cơ bản tăng 0,3% chỉ trong một tháng, chạm đúng ngưỡng mà Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Christopher Waller đặt ra cho một đợt tăng lãi suất 0,5 điểm phần trăm. Fed vì vậy được dự báo sẽ tăng lãi suất vào tháng 12, dù thị trường đã phản ánh kịch bản này vào giá tài sản.
Một nguyên nhân quan trọng nằm ở khu vực dịch vụ, nơi giá dầu thô rẻ hơn gần như không tạo ra tác động trực tiếp. Chi phí khám bệnh, chăm sóc trẻ em, ăn uống tại nhà hàng và lưu trú khách sạn vẫn tăng, trong khi phí bảo hiểm ô tô tăng 0,7% trong tháng 10.
Làn sóng đầu tư xây dựng trung tâm dữ liệu phục vụ AI cũng góp phần duy trì áp lực lạm phát. Hoạt động xây dựng quy mô lớn đã đẩy chi phí chip, thiết bị phát điện và đồng lên cao, kéo theo giá nhiều mặt hàng điện tử. Giá điện thoại thông minh tăng 1,4% trong tháng 10, mức tăng theo tháng lớn nhất từng được ghi nhận, còn giá tivi tăng 3,3% dù đây vốn là nhóm hàng thường giảm giá.
Phụ phí chiến tranh và rủi ro chi phí điện
Chi phí năng lượng thực tế vẫn ở mức cao ngay cả khi dầu thô rẻ hơn. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh, việc đổi tuyến vận tải và hoạt động hộ tống của hải quân qua eo biển Hormuz làm tăng thêm khoảng 20 đến 30 USD đối với mỗi thùng dầu thô từ vùng Vịnh. Nguồn cung dầu diesel sẽ tiếp tục eo hẹp khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine khiến khoảng 30% công suất lọc dầu của Nga bị gián đoạn.
Giá dầu thô tại Mỹ hiện vẫn cao hơn khoảng 30 USD mỗi thùng so với một năm trước. Saudi Arabia cũng đưa một phần sản lượng tháng 10 vào kho dự trữ thay vì bán ra thị trường, khiến tác động của việc tăng sản lượng đối với giá năng lượng bị hạn chế.
Giá điện đang nổi lên như một rủi ro lạm phát tiếp theo, trong khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đã làm thay đổi lực lượng giám sát lĩnh vực này tại Texas và Georgia. Thống đốc đắc cử bang Texas Gina Hinojosa muốn tạm dừng các dự án trung tâm dữ liệu mới cho đến khi có biện pháp bảo vệ lưới điện, nguồn nước và cộng đồng địa phương. Tại Georgia, phe Dân chủ hiện nắm đa số 3 trên 2 ghế trong Ủy ban Dịch vụ Công, cơ quan quyết định biểu giá của Georgia Power và phê duyệt kế hoạch mở rộng trung tâm dữ liệu của công ty điện lực này.
Sức ép địa chính trị lên chính quyền Tổng thống Trump
Cuộc chiến giữa Mỹ và Iran vẫn có thể đẩy giá dầu trở lại trên 100 USD mỗi thùng. Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện lựa chọn phong tỏa bằng hải quân và chưa tiến hành thêm các cuộc tấn công. Vào thứ Năm, ông tuyên bố Mỹ không còn cần một thỏa thuận với Iran và rút Phó Tổng thống JD Vance khỏi các cuộc đàm phán.
Động thái này diễn ra một tuần sau khi ông Vance cho rằng cuộc chiến là nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa thất bại trong bầu cử giữa nhiệm kỳ, đồng thời chỉ vài ngày sau khi ông gửi thư cho quan chức an ninh Iran Mohsen Rezaei, đề xuất đàm phán trực tiếp. Tình trạng này có lợi cho các nhà sản xuất vùng Vịnh đang khai thác gần mức trước chiến tranh trong bối cảnh giá đi xuống, nhưng cũng khiến Iran đứng trước nguy cơ nguồn thu dầu mỏ giảm về gần 0 vào giữa tháng 12.
Đáp lại, Tehran từ chối chuyển uranium làm giàu ra nước ngoài, tăng cường tấn công các tàu chở dầu quanh eo biển Hormuz, đồng thời đe dọa các cơ sở năng lượng, trung tâm dữ liệu và cáp ngầm dưới biển tại vùng Vịnh. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết hai siêu tàu dầu chở tổng cộng hơn 4 triệu thùng đã bốc cháy tại eo biển trong tuần này.
Aramco đã ghi nhận gần 3 tỷ thùng nguồn cung bị mất vì chiến tranh, vì vậy chỉ một cuộc tấn công vào cảng xuất khẩu ở vùng Vịnh cũng có thể xóa sạch toàn bộ mức giảm giá dầu trong mùa thu. Ông Trump cũng có ít dư địa hơn để đáp trả bằng vũ lực, do đạo luật gia hạn chi tiêu liên bang hết hiệu lực vào ngày 11/12, hai ngày sau cuộc họp của Fed. Các thượng nghị sĩ Dân chủ tuyên bố sẽ phản đối mọi dự luật cấp ngân sách cho cuộc chiến.
