Đèn giao thông ở châu Âu có một điểm khác biệt so với hệ thống tín hiệu quen thuộc tại Mỹ: khi chuyển từ đỏ sang xanh, nhiều quốc gia như Anh, Đức hay Ba Lan sẽ bật đồng thời cả đèn đỏ và vàng trong một khoảng thời gian ngắn.
Mục đích của việc hiển thị hai màu này là thông báo cho người lái rằng pha đèn đỏ sắp kết thúc và đèn xanh chuẩn bị bật. Đây được xem là tín hiệu “chuẩn bị” để tài xế chủ động đưa ra quyết định. Trong khi đó, khi chuyển từ xanh sang đỏ, hệ thống vẫn sử dụng một đèn vàng duy nhất để cảnh báo, tương tự như ở Mỹ.
Điểm khác biệt lớn nằm ở cách cảnh báo trước khi đèn chuyển màu. Tại Mỹ, dù chuyển từ đỏ sang xanh hay ngược lại, chỉ có đèn vàng xuất hiện trong giai đoạn chuyển tiếp. Trong khi đó, ở châu Âu, cả hai pha đều được đánh dấu rõ ràng, giúp người lái có thêm thời gian phản ứng.
Một số quốc gia còn bổ sung tín hiệu cảnh báo trực quan hơn. Tại Nga, Áo, Latvia, Israel, Estonia, Mexico và Thổ Nhĩ Kỳ, đèn xanh sẽ nhấp nháy trước khi chuyển sang vàng.
Ở Thiên Tân (Trung Quốc), từng xuất hiện hệ thống đèn giao thông dạng thanh ngang đổi màu dần để hiển thị thời gian còn lại trước khi chuyển pha, kèm theo tín hiệu nhấp nháy để cảnh báo người lái.
Những cải tiến này nhằm giảm tình trạng mà các chuyên gia gọi là “vùng lưỡng lự” - khi tài xế không biết nên tiếp tục hay dừng lại khi đèn chuyển vàng. Việc cảnh báo sớm giúp người lái có thêm thời gian quyết định, hạn chế nguy cơ va chạm, đặc biệt tại các nút giao đông phương tiện.
Vậy vì sao Mỹ không áp dụng hệ thống này? Nguyên nhân chính là quy định trong Manual on Uniform Traffic Control Devices, vốn cấm mọi dạng tín hiệu cảnh báo trước pha vàng.
Cơ quan quản lý cho rằng các tín hiệu này có thể kéo dài “vùng lưỡng lự”, làm tăng tỷ lệ tai nạn. Một số ý kiến phản biện cho rằng hành vi thiếu kiểm soát vốn đã xảy ra, và cách tốt nhất là cung cấp tín hiệu rõ ràng hơn.
Tuy nhiên, Mỹ vẫn giữ nguyên hệ thống ba màu truyền thống suốt nhiều thập kỷ, bất chấp sự thay đổi về phương tiện và hành vi lái xe.
Hiện nay, các nghiên cứu đang hướng tới giải pháp mới như đèn tín hiệu thích ứng theo phản ứng của người lái, hoặc công nghệ kết nối xe - hạ tầng để gửi cảnh báo trực tiếp vào cabin. Đây được xem là bước tiến tiếp theo nhằm tăng an toàn giao thông trong tương lai.
